Navenda Nûçeyan – Çavdêriya Mafên Mirovan a Iraqê daneyên li ser ‘tundiya malbatî’ ya sala 2025’an weşand. Rêxistinê diyar kir ku hejmarên hatine weşandin tenê dozên fermî yên ku mexdûran cesaret kirine ku wan rapor bikin vedihewîne û ku hejmara rastîn pir zêdetir e.
Li gorî daneyên Çavdêriyê, dozên tundiya malbatî li Iraqê di sala 2025’an de gihîştiye astek xeternak. Li gorî 14 hezar dozên ku di sala 2024’an de hatine tomarkirin, di sala 2025’an de bi tevahî 36 hezar û 289 doz hatine tomarkirin. Ev nîşan dide ku tundiya malbatî di salek de bi qasî sedî 150 zêde bûye.
Li gorî daneyên hatine belavkirin, di rewşên tundiya navmalî de 19 hezar û 587 êrîşên mêran li dijî jinan û 5 hezar û 918 êrîşên jinan li dijî mêran hatine tomarkirin.
Di rewşên şîdeta li dijî dêûbavan de, 3 hezar û 112 doz ji hêla kur û 531 doz ji hêla keçan ve hatine kirin. Di nav xwişk û birayan de, hezar û 583 êrîşên mêran li dijî xwişkan û 725 doz ji hêla xwişkan ve li dijî birayan hatine tomarkirin.
Tundiya li dijî zarokan
Bûyerên tundiya li dijî zarokan jî gihîştine astên metirsîdar. Hezar û 282 doz ji hêla bavan û 559 doz ji hêla dayîkan ve hatine kirin. Wekî din, 2 hezar û 992 dozên cûda yên tundiya navmalî hatine tomarkirin.
Xala qanûnî tundiyê gur dike
Rayedaran nebûna qanûnek taybetî ji bo têkoşîna li dijî tundiya navmalî û madeya 41’an a Qanûna Ceza ya Iraqê ku destûrê dide "mafê terbiyekirinê", wekî yek ji sedemên herî girîng ên zêdebûna şîdetê destnîşan kir.
Daxuyaniyê her wiha tekez kir ku nebaşiya stargehên dewletê û zexta eşîran bûye sedem ku gelek qurbanî bêdeng bimînin. Daxuyaniyê hişyarî da ku ev rewş di pêşerojê de metirsiya derketina çerxek tundiyê ya hîn mezintir dike.