Navenda Nûçeyan – Di rojên dawî de li Yemenê şerekî leşkerî yê berfireh rû daye. Şerê di navbera hikûmeta ku di asta navneteweyî de tê naskirin û serhildêrên Hûsî de li perava rojava û bajarên Taiz, Hudeyda û Maribê belav bûye û bûye sedema qurbaniyên sivîl û koçberiya berfireh.

Her ku di rojên dawî de dijwarbûna şer zêde bûye, Hûsiyan, li şûna ku bi bandora xwe ya li herêmên bakur razî bibin, operasyonên xwe ji bo kontrolkirina şerîta perava rojavayê Yemenê zêde kirine. Ev gav dikare bihêle ku ew bandorek mezintir li ser herikîna bazirganiya deryayî bikin.

Bi milyonan mirov ji cih û warê xwe bûn

Rêxistina Navneteweyî ya Koçberiyê (IOM) îro ragihand ku piştî şerê nû yê li başûrê rojavayê Yemenê hefteya borî, herî kêm 46 hezar kes ji cih û warên xwe bûne. Rêxistinê destnîşan kir ku ev hejmar bi her saetekê bi awayekî tirsnak zêde dibe.

Di daxuyaniyekê de derbarê koçberiya nû li rojava û başûrê rojavayê Yemenê de, Rêvebera Giştî ya IOM’ê Amy Pope destnîşan kir ku malbat piştî windakirina hema hema her tiştî, ji bo cara duyemîn an sêyemîn neçar dimînin ku birevin.

Girtina rêyên sereke û rawestandina operasyonên meydanî

Rêxistinê ragihand ku ji ber rewşa ewlehiyê ya xirab operasyonên meydanî rawestandiye, di heman demê de daxwaza gihîştina mirovî ya ewle û bê sînor kir. Pope tekezî li ser pêwîstiya parastina sivîlan, xebatkarên alîkariya mirovî û tesîsên ku operasyonên alîkariyê pê ve girêdayî ne kir.

Li gorî rêxistinê, pêlên nû yên koçberiyê di şevê de li bajarokê El-Muha, li başûrê bajarê peravê Hudeydayê, hatin dîtin. Her wiha hat ragihandin ku rêya El-Muha-Taîz, ku rêyeke sereke ya dabînkirinê ye, xuya ye ku ji bo trafîkê girtî ye.

Li Lahic û Adenê rewşên nû yên koçberiyê hatine tespîtkirin, di heman demê de tevger ber bi bajarê Ibbê ve hatiye ragihandin. Bi nêzîkbûna şer re, tê gotin ku hema hema hemû gundên navçeyên Mukabîn, El-Maafîr û Cebel Hebşî hatine valakirin.

Banga ji bo aştiyê û agirbesta binpêkirî

Rêxistina Navneteweyî ya Koçberiyê (IOM) bang li hemû aliyan kir ku gihîştina mirovî ya domdar misoger bikin û xetên veguhastin û ragihandinê yên bingehîn ji bo gihandina alîkariyan sererast bikin. Ev pêşketin di demekê de tên ku di Tîrmeha 2026’an de, piştî agirbestek ku ji sala 2022’an vir ve di meriyetê de ye, şer û aloziyên herêmî zêde bûn.