Navenda Nûçeyan – Di êrîşên Îsraîlê yên li dijî herêmên cuda yên Zîvala Xezayê de 12 Filistîniyan jiyana xwe ji dest dan. Êrîş di demek ku ji ber şer, krîza mirovî kûr bûye û xizmetên bingehîn her diçe hildiweşin de pêk hat.

Rayedarên Parastina Sivîl ragihandin ku şeş endamên heman malbatê di êrîşa roja Sêşemê li dijî mala wan a li başûrê bajarê Xezayê de jiyana xwe ji dest dane. Hat diyarkirin ku di nava cenazeyên anîne nexweşaneya Şîfa de çar zarok hebûne.

Di êrîşek li bajarê Zehra yê navenda Xezayê de du kesan jiyana xwe ji dest dan û gelek kes jî birîndar bûn. Di êrîşeke cuda ya li dijî avahiyeke nêzî Nexweşxaneya Xizmetên Giştî ya li herêma Samîr a navenda bajêr de, çar Filistîniyan jiyana xwe ji dest dan û gelek kesên din birîndar bûn.

Êrîş di demeke ku tawanbarkirinên hevbeş ên berdewam bi binpêkirina agirbestê û hewldanên navneteweyî ji bo dabînkirina agirbestek mayînde bi ser neketine pêk hatin.

Hejmara miriyan gihîşt 73 hezar û 293’an

Wezareta Tenduristiyê ya Xezayê ragihand ku ji 7’ê Cotmeha 2023’an vir ve hejmara miriyan gihîştiye 73 hezar û 293’an û hejmara birîndaran jî gihîştiye 173 hezar û 906’an. Wezaretê her wiha ragihand ku ji dema agirbesta di navbera Îsraîl û Hizbullahê ve heta niha hejmara miriyan gihîştiye hezar û 168’an û hejmara birîndaran jî gihîştiye 3 hezar û 798’an.

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku gelek kes hê jî di bin kavilan de yan jî li ser riyan asê mane û tîmên ambulans û parastina sivîl ji ber rewşa ewlehiyê nikarin bigihîjin wan. Hat gotin ku piraniya kesên mirine jin û zarok in û êrîşan bi qasî ji sedî 90’ê binesaziya Xezayê wêran kiriye.

Wezaretê her wiha diyar kir ku Îsraîlê ketina xwarin, derman, pêdiviyên tibî, alavên stargehê û xaniyên pêşwext asteng dike. Hat destnîşankirin ku li Xezayê ku nêzî 2.4 milyon Filistînî lê dijîn 1.5 milyon ji wan kesên bêwar in, şert û merc her diçe girantir dibin û rewş bi heman rengî didome.

Kêmasî xeteriya nexweşiyên şewbê zêde dike

Li gorî daneyên Neteweyên Yekbûyî, nêzî milyonek mirov li Xezayê rojane dikarin bigihîjin kêmtirô şeş lître ava paqij. Bijîşkên Sînornenas (MSF) diyar kir ku vexwarina rojane ya avê ya navînî serê her kesîê daketiye 4.3 lîtreyan, ev rêje beriya şer 85 lître bûye.

Bernameya Pêşketinê ya Neteweyên Yekbûyî (UNDP) ragihand ku tankerên avê ji ber rê û bermahiyên hilweşiyayî di gihîştina deverên niştecihbûnê de zehmetiyên mezin dikşînin û destnîşan kir ku nebûna ava paqij metirsiya nexweşiyên şewbê zêde dike.

Li gorî daneyên Bijîşkên Sînornenas, ji sedî 46 kesan ji ber enfeksiyonên riya nefesê serî li navendên tenduristiyê dane, ji vane ji sedî 31 ji nexweşiyên çerm û ji sedî 21 jî ji îshala zêde pêk tên.

Tevî ku çend meh di ser agirbestê re derbas bûye jî ji bo sed hezaran kesan tankerên avê çavkaniya sereke ya avê ne. Lê belê rêxistinên mirovî tekez dikin ku ev tenê çareseriyeke demkî ye û şûna şebekeya ava giştî nagire. Xelk li cihên ku tanker digihîjin wan bi bîdon û satilan dikevin rêzê. Li herêmên peravê gelek kes ji ber bijarteyek din nîn e neçar dimînin di deryayê de serê xwe bişûn.