ESMA MIHEMED

Qamişlo- Jinên Qamişloyê amadekariya xwe ya tevahî, ji bo parastina axa xwe û parastina civaka xwe berdewam dikin. Tevî agirbesta ku hat ragihandin jî, hişyarî li her goşeyekî bajêr dimîne. Ji ber ku jin di parastina ewlehiya herêmê û parastina bi hemû rêbazên berdest de bi berpirsyariyên xwe yên netewî ve girêdayî ne. Ji hilgirtina çekan bigre heya dabînkirina piştgiriya lojîstîkî li eniyên pêş, rola jinan ji erkên wan ên civakî yên kevneşopî wêdetir diçe. Ew hevkarên bingehîn ên berxwedanê ne. Ji ber ku gelên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê bi gefên berdewam re rû bi rû ne, jin piştrast dikin ku yekîtiya wan bi hemû civakên herêmê re - Ereb û Suryanî - li ser hevgirtin û berxwedana hevpar a li dijî her hewldanek ji bo têkbirina ewlehiya herêmê û çandina nakokiyan di navbera gelên wê de ye.

Hevgirtina Bêhempa

Samîra Huseyîn tekez kir ku amadebûna gelê Kurd, bi taybetî jî di nav jinan de, piştî agirbesta ragihandî jî kêm nebûye. Samîra Huseyîn, diyar kir ku berevajî vê, ew bi têgihîştina wan a kûr a pirsgirêkên ewlehiyê yên ku herêmê pê re rû bi rû ye, xurttir bûye û wiha domand: “Her hewldanek ji bo bêaramkirina ewlehiyê an jî têkbirina ewlehiya herêmê, dê bi hişyarî û bersivek tavilê ji her kesî re were bersivandin. Ev hişyarî ne tenê çavdêriyek demkî ye, amadekariyek pratîkî ya berfireh a li seranserê hemû beşên civakê, ji parastina rasterast bigre heya piştgiriya lojîstîkî û alîkariya civakî, vedihewîne.”

‘Ev hevgirtin hemû beşên civakê dihewîne’

Samîra balkişand ser rola girîng a jinan û got ku jin bûne hêmanek çalak a parastinê, beşdarî parastina axê û destkeftiyên wê dibin. Samîra axaftina xwe wiha domand: “Çi bi beşdariya rasterast a di hilgirtina çekan û parastina deverên hedefgirtî de, çi jî bi rolên piştgiriyê yên girîng ên wekî amadekirina xwarinê ji bo şervanan, çavdêriya dabînkirinê û beşdarbûna di rêxistina civakê de ji bo rûbirûbûna her gefê. Ev rol, asta pabendbûna jinan bi berpirsyariya wan a dîrokî ya li hember civak û axa xwe nîşan didin û hişmendiyek kûr a mafê parastina axê û parastina rûmeta gel temsîl dikin.”

Samîra Huseyîn, destnîşan kir ku qonaxa heyî bi hevgirtinek bêhempa di nav civakên Kurd de tê dîtin, ji ber ku her kes li dijî her êrîş an hewldanek ji bo çandina nakokiyan di navbera wan de dibe yek. Samîra wiha got: “Ev hevgirtin hemû beşên civakê - ciwan û extiyar, jin û mêr - dihewîne û hêzek xwezayî ya astengkirinê, li dijî her kesê ku dixwaze zirarê bide ewlehiya herêmê pêk tîne. Ev yekîtiya civakê hişmendiyek kolektîf nîşan dide ku parastina ax û jiyana hevbeş berpirsyariya her kesî ye û her xemsarî dikare ewlehî û aramiyê bike xetereyek rastîn.”
 

Samîra Huseyîn, destnîşan kir ku piştgiriya yekîtiya pêkhateyan ne tenê bi Kurdan ve sînordar e û wiha domand: “Lê Ereb, Suryan û hemû pêkhateyên din ên ku vê wijdana zindî parve dikin ku her cûre qirkirin an koçberiya bi darê zorê red dike jî dihewîne. Parastina sivîlan û parastina jiyana hevbeş, bûye armancek bingehîn a ku ji hêla her kesî ve tê parvekirin. Ev yekîtî û hevgirtina civakê kevirê bingehîn di berxwedana li dijî projeyên êrîşkar de temsîl dike. Her hewldanek ji bo afirandina dabeşbûnê ya di navbera pêkhateyan de, dê li hember îradeya gelê yekgirtî têk biçe.”

Samîra Huseyîn anî ziman ku niştecih û bi taybetî jin, ji bo çareserkirina her gefê, çi di warê parastina xwe de, çi piştgiriya şervanan, çi jî mîsogerkirina berdewamiya xizmetên bingehîn û parastina tesîsên girîng, pabendî plansaziyek proaktîf û amadekariyek domdar in. Jin di parastina moralê niştecihan û di xurtkirina dîsîplîna civakê de rolek stratejîk dilîzin da ku şert û merc ji bo armancên êrîşkar neyên bikaranîn. “Elê Kurd, bi piştgiriya hemû pêkhateyên hişyar û amade, dê nehêle ku gef bê bersiv bimînin. Parastina erd û civakê ne tenê erk e, mijarek hebûnî ye ku jiyana her kesekî digire dest û jin dê di pêşengiya vê parastinê de bimînin.”

‘Agirbest nayê wateya aştiyek mayînde’

Fatîme Mihemed got ku agirbesta ragihandî bi tu awayî nayê wateya berdana mafan an bêdengmayîna li hember her gefê ku dibe ku bandorê li gelê Kurd an ewlehiya herêmê bike. Fatîme wiha got: “Gelê Kurd amade ye ku bi her tiştê ku paşê were re rû bi rû bimîne. Hişyarî û amadebûn ne vebijarkek demkî ye, lê berpirsyariyek daîmî û erkek neteweyî ye. Me qet serê xwe netewandiye û em ê qet jî netewînin. Em mîna hemû gelên cîhanê xwedî mafên rewa ne û em ê daxwaza wan bikin, çi qas dijwar bin jî, tevî hemû kesên ku hewl didin nasnameya me ya Kurd jê bibin an jî hebûna me binpê bikin.” Fatîme destnîşan kir ku gelê Kurd dê li ser axa xwe û li her deverê bimîne û her hewldanek ji bo têkbirina hebûna wan an jî jêbirina nasnameya wan, dê li hember îradeya gelekî yekgirtî û hevgirtî têk biçe.

Banga taybet a ji bo jinan

Fatîme ragihand ku qonaxa heyî hewceyî astên herî bilind ên hevgirtin û yekîtiyê ye û wiha pê de çû: “Nemaze di nav jinan de ku roleke girîng di parastina civakê û parastina axê de dilîzin, çi bi hilgirtina çekan, dabînkirina piştgiriya lojîstîkî ji şervanan re, an jî çavdêriya karûbarên civakê û dabînkirina pêdiviyên bingehîn di demên alozî û krîzê de. Bangek min a taybet ji jinan re heye. Divê em hemû yekgirtî bin û ji bo her rewşekê amade bin. Berxwedan berpirsyariya me ya kolektîf e û em ê di parastina axa xwe, destkeftiyên gelê xwe û rûmeta xwe de kêliyekê jî dudil nebin. Em ê her tiştê ku ji me tê xwestin bi biryardariyek bê navber bikin. Ezmûnên berê îspat kirine ku gelek agirbestên hatine ragihandin tenê li ser kaxez bûn û nebûn sedema parastina mafan an jî rawestandina her hewldanek ji bo têkbirina ewlehiyê.”

‘Gelê Kurd dê li hember tu hêzekê paşve gav neavêje’

Fatîma tekez kir ku ev qonax cûda ye û gelê Kurd dê paşvekişandinê qebûl neke an jî prensîbên xwe feda neke. Fatîma wiha got: “Mafên me, welatê me û axa me nayên nîqaşkirin. Mafê me yê xwezayî ye ku em li ser axa xwe bi ewlehî û rûmet bijîn, mîna ku her gel li cîhanê mafê parastina xwe heye û hebûna xwe diparêze. Gelê Kurd dê li hember tu hêzekê paşve gav neavêje û serî natewîne. Vebijarka berxwedan û parastina ax û nasnameya xwe dê heta nefesa xwe ya dawî sabît bimîne. Kurd dê li her derê amade bin, ala berxwedanê bilind bikin û îspat bikin ku yekîtî û bêwestaniya wan dê wan bikaribe li hember hemû gefên ku hewl didin herêmê bêaramî bikin, bisekinin.”

Fatîma Mihemed tekez kir ku jinên Kurd dê di dilê parastina axa xwe de bimînin û dê rola xwe ya girîng di parastin û parastina civakê de bidomînin. Fatîma bi van gotinan dawî li nirxandinên xwe anî: “Hemû jinên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê amade ne ku hêzên xwe bikin yek û bi hev re bixebitin û ev amadebûn û hişyarî dê ji bo kêliyekê jî nesekine, ji ber ku ew şêwaza jiyana Kurdan e û mifteya berxwedana wan a li hember hemû pirsgirêk û krîzên pêşerojê ye.”