Amed – Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firatê (DFG) rapora xwe ya li ser “Di Meha Gulanê de Binpêkirinên Mafên Mirovan ên li dijî Rojnamevanan ” eşkere kir. Raporê destnîşan kir ku binpêkirinên mafên mirovan ên li dijî rojnamevan û rêxistinên medyayê, di meha Gulanê de jî berdewam kirine.

‘Qanûna dezenformasyonê wekî amûrek zextê li dijî rojnamevanan tê bikaranîn’

Rapora DFG’ê tekez kir ku di meha Gulanê de gelek rojnamevan ji ber nûçeyên xwe rasterast hatine hedefgirtin û wiha got: “Di nav rojnamevanên hedefgirtî de, nûçegihana rojnameya Bir Günê Sarya Toprak heye. Ew, ji ber nûçeya xwe ya li ser Ugurcan Açikgoz ê ku gumanbarê doza Gulistan Doku ye û hatiye girtin, ji aliyê rojnameya AKİT’ê ve hatiye hedefgirtin. Girtina xwediya Aydınpostê Yelîz Ayaz a ji ber nûçeyek li Aydinê hatiye weşandin, careke din eşkere kir ku qanûna dezenformasyonê wekî amûrek zextê li dijî rojnamevanan tê bikaranîn.”

5 Rojnamevan hatine girtin

Rapora ku behsa binpêkirinên dike diyar kir ku “Di meha Gulanê de, êrîş li ser rojnamevanek û saziyek medyayê hat kirin. Herî kêm 2 rojnamevan hatin hedefgirtin. 5 rojnamevan hatin binçavkirin, her wiha rojnamevanek jî hat girtin. 3 rojnamevan hatin tehdîtkirin. Dema ku nûçeyan dişopandin, herî kêm 6 rojnamevan ji ber karê xwe hatin astengkirin. 3 ji van astengiyan di dema bûyerên li qadê de çêbûn. Di doza Hakan Tosun ku di nav dozên giştî de ye, derxistina rojnamevanan ji salona dadgehê ya di dema darizandina rêveberê Weqfa Xizmetkirina Quranê Ayhan Şengûler ku bi tohmeta destdirêjiya li dijî Hîfa Îkra Şengûler tê darizandin, astengkirin û tacîza devkî ya rojnamevanên ku serdegirtina polîsan a li ser Navenda CHP’ê dişopandin, wekî destwerdanên li dijî mafê agahdarkirinê yê raya giştî hatin tomarkirin.”

5 Rojnamevan bi dozgeriyê re rû bi rû man

Raporê destnîşan kir ku 5 rojnamevan ji ber çalakiyên xwe yên pîşeyî hatine tawanbarkirin û wiha lê zêde kir: “Her çend dozek nû li dijî rojnamevanek hatibe vekirin jî, heta meha Gulanê, darizandinên 28 rojnamevanan di 18 dozên cuda de berdewam kirin. Rojnamevan Reyhan Hacioglu 4 sal û 2 meh cezayê girtîgehê girt, her wiha du rojnamevan jî cezayê pereyan girtin. Ji aliyê din ve, heta 3’yê Hezîrana 2026’an, hejmara rojnamevanên ku di girtîgehên Tirkiyeyê de girtî ne wekî 27 hatiye tomarkirin.”

Çar rojnamevan ji kar hatin derxistin

Rapor balê dikişîne ser şert û mercên xebatê yên nebaş ên di sektora medyayê de û wiha dewam dike: “Di meha Gulanê de herî kêm 4 rojnamevan ji kar hatin derxistin. Îstifayên rojnamevanên ku li Halk TV dixebitin ku ji ber berteka wan a li hember şert û mercên xebatê û şêwaza rêveberiyê derket holê, yek ji mijarên girîng ên mehê yên azadiya ked û çapemeniyê bû. Lijneya Bilind a Radyo û Televîzyonê (RTUK) di meha Gulanê de li dijî 8 weşanên cûda ceza dan. Ev cezayên ji hêla RTUK’ê ve hatin dayîn, careke din zexta rêveberiyê ya berdewam a li ser rêxistinên weşanê nîşan didin.”

'Nêzîkatiya bi çapemeniya azad re jî nêzîkatiyek ji bo demokrasiyê ye'

Raporê komeleyê tekez kir ku sansûr di qada medyaya dîjîtal de di meha Gulanê de jî berdewam kiriye û wiha bi dawî kir: “Bi kêmanî malperek hate astengkirin. Gihîştina 9 gotarên nûçeyan hate astengkirin. Wekî din, gihîştin an jêbirina 193 naverokên medyaya civakî hate fermankirin. Girtina hesabên X yên Tirkî û Kurdî yên Ajansa Mezopotamya û JINNEWS’ê careke din nîşan dide ku destwerdanên hikûmetê yên li dijî çapemeniya azad sîstematîk bûne. Wekî ku em di her firsendê de tekez dikin, nêzîkatiya bi çapemeniya azad re jî nêzîkatiyek ji bo demokrasiyê ye. Em pratîkên sansûrê yên di qada medyaya dîjîtal de, wekî nîşanek dibînin û qebûl nakin ku hikûmet di polîtîkayên xwe yên dij-demokratîk de israr dike.”