‘Dem hatiye ku bêdengî were şikandin’
Di rûniştineke bi sernavê "Jinên Sûdanî... Êşa Bêdawî" de, ku ji aliyê Weqfa Leha ve hate organîzekirin, binpêkirinên mafên mirovan ên li dijî jinan di dema şer de hatin nîqaşkirin.
NECVA RAHIM
Cezayîr – Weqfa Leha di 27ê Sibatê de civîneke hevgirtinê bi sernavê "Jinên Sûdanî… Êşa Bêdawî" li dar xist. Armanca çalakiyê ew bû ku balê bikişîne ser zehmetiyên jinên Sûdanî di bin siya pevçûnên berdewam ên li Sûdanê de pê re rû bi rû dimînin. Wekî beşek ji hewldanên civaka sivîl ji bo şikandina bêdengiya li hember van binpêkirinan, civînê çîrokên êş û berxwedanê yên ku têra xwe nehatine dîtin, ronî kir.
Rêxistinê diyar kir ku ev civîn, ku rewşa dijwar a jinên Sûdanî nîşan dide, nîşana hevgirtinê ye bi dengên ku hîn jî nasnameya ku heq dikin wernegirtine re û silavek ji bo jinên ku tevî êşên xwe jî li ber xwe didin. Rûniştinê qadeke ewle ji bo diyalog û nîqaşê li ser rewşa jinan li Sûdanê, nemaze di derbarê şîdeta cinsî ya ku di şer de wekî çek tê bikar anîn, afirand.
Rojnamevan û çalakvan Vînî Omar di axaftina xwe de têgihiştinên kûr li ser rewşa herêmên şer parve kir. Omar bal kişand ser bûyerên ku di dema şerê Sûdanê de di medyayê de bi têra xwe cih negirtin û diyar kir ku şahidiyên hatine dayîn nîşan didin ku pêdivî bi gavên lezgîn ji bo parastina jinan û hesabpirsîna kesên berpirsiyarê binpêkirinan heye.
Hêjmar û şahidiyên balkêş
Rojnamevan, çalakvana femînîst û endama rêxistinê Semîra Dehrî diyar kir ku belgefîlma "Qurbanên Erdê" di rûniştinê de hate nîşandan û piştre pêşkêşiyek ji hêla rojnamevan û çalakvana Sûdanî Vînî Omar ve hate kirin. Dehrî destnîşan kir ku belgefîlm dozên tecawiz û îstismara ku bandorê li jin û keçan - di nav de zarokên temenbiçûk - û her weha hin mêrên Sûdanî dike, di çarçoveya şerê çekdarî yê li welêt de belge dike. Wê teqez kir ku divê binpêkirinên weha yên giran bi hevgirtin û bertekek cidî ji civaka navneteweyî û rêxistinên mafên mirovan re werin bersivandin.
Semîra Dehrî diyar kir ku belgefîlm şahidiyên belgekirî û daneyên balkêş ên jinên ku bi şert û mercên mirovî yên dijwar re rû bi rû ne dihewîne; ew balê dikişîne ser bûyerên tecawizê, serpêhatiyên dayikên zarokên ku di encama êrîşan de ji dayik bûne û trawmaya dualî ya ku ev yek hem ji bo dayikan hem jî ji bo zarokan çêdike.
Semîra Dehrî diyar kir ku fikra organîzekirina vê înîsiyatîfê ji xwesteka şikandina dîwarê bêdengiyê û destpêkirina nîqaşeke cidî li ser rewşa Sûdanê derketiye holê. Wê her wiha destnîşan kir ku armanca wan ew e ku hawîrdorek piştgir biafirînin ku hişyariyê li ser pirsgirêkên ku jinên li herêmên şer pê re rû bi rû dimînin zêde bike. Semîra Dehrî hêvî kir ku ev mijar li gorî asta êşa ku jinên Sûdanê dijîn, baldariyeke berfirehtir bibîne û hesasiyeta mirovî ya di derbarê şîdeta li dijî jinan de xurttir bibe.
Semîra Dehrî di dawiya axaftina xwe de silav li jin û mêrên Sûdanî kir ku tevî hemû zehmetiyên ew pê re rû bi rû dimînin, li ber xwe didin. Wê teqez kir ku armanca sereke ya çalakvanan ew e ku li ser pirsgirêkên ku jin li welatên cûda yên cîhanê pê re rû bi rû dimînin ronî bikin û dengek xurt ji bo çareseriyên berbiçav ên ku edalet û rûmeta mirovan xurt dikin bilind bikin. Wê her wiha peyamek hevgirtinê ji her jinekê re şand ku li hember şer û binpêkirinan li ber xwe dide.