Cezayîr – Li gorî daneyên Ofîsa Neteweyî ya Xwendin û Perwerdehiya Mezinan, rêjeya nexwendinê li Cezayîr di sala 2026'an de ji sedî 7.4 li gorî di sala 2022'an de daketiye ji sedî 4.7. Di heman demê de hejmarên derbarê sûdmendên bernameyê de hebûna jinan a bihêz di însiyatîfên nexwendin û nivîsandinê de nîşan didin.

Li gorî rêveberê Ofîsa Neteweyî ya Xwendin û Perwerdehiya Mezinan, hejmara kesên ku di sala akademîk a dawî de beşdarî dersên nexwendin û nivîsandinê bûne gihîştiye 262 hezar û 443 xwendekaran, ji sedî 91 ji wan jin bûn.

Ev hejmar ne tenê asta bilind a beşdariya jinan di bernameyên xwendin û nivîsandinê de nîşan dide, lê pirsan di derbarê valahiya dîrokî ya gihîştina perwerdehiyê de jî derdixe holê. Taybetî ji bo jinên ku di zarokatiya xwe de ji dibistanê bêpar mane û paşê bernameyên perwerdehiya mezinan wekî derfetek dîtine ku rêyek perwerdehiyê ya ku hatibû qutkirin ji nûve bidin destpêkirin.

Ji perwerdehiya xwendin û nivîsandinê heta vegerandina derfetên jiyanê

Bernameyên xwendin û nivîsandinê li Cezayîrê armanc dikin ku ji rêwerzên xwendin û nivîsandinê yên bingehîn wêdetir biçin, li şûna wê hewl didin ku sûdmendan hêzdar bikin da ku rêwîtiyên xwe yên perwerde û perwerdehiya pîşeyî bidomînin.

Di vê çarçoveyê de, di sala 2026'an de 2 hezar û 434 kes derbasî bernameyên fêrbûna ji dûr ve bûn, di heman demê de 313 xwendekar di qada perwerdehiya pîşeyî de qeyd bûn. Ev rêyek ji bo sûdmendan vedike ku ji perwerdehiya xwendin û nivîsandinê derbasî perwerdehiya fermî û perwerdehiya pîşeyî bibin.

Her wiha bername ji bo kesên xwedî pêdiviyên taybet jî xizmet kirin, di nav de 919 xwendekarên li navendên Hevgirtina Neteweyî li seranserê 26 parêzgehan, her wiha 306 kesên kor ên ku ji bernameyê bi rêya rêwerzên li ser bingeha Braille sûd wergirtin. Wekî din, bernameyên xwendin û nivîsandinê bi dîjîtalîzekirina hin pirtûk û bernameyên ku di pêvajoya hînkirin û fêrbûnê de têne bikar anîn, bi zêdekirina teknolojiyê sûd werdigirin.

Sêtif pîrozbahiya fermî lidar dixe

Ji bo Roja Navneteweyî ya Xwendin û Nivîsandinê ku her sal di 8'ê Îlonê de tê pîrozkirin, Mala Çandê ya Houari Boumediene li Sétifê duh bîranîna fermî li dar xist. Çalakiyê zêdetirî 800 beşdarên di warê xwendin û nivîsandinê de ji deh parêzgehên cûda beşdar bûn.

Îsal ev çalakî di bin diruşmeya "Xwendename ji bo Mirovan, Gerstêrk û Serfirazî" de hate lidarxistin. Daneyên fermî destnîşan dikin ku xwendin û nivîsandin êdî bi jêhatîbûnên bingehîn ên xwendin û nivîsandinê ve sînordar nîne; berevajî vê, ew niha bidestxistina zanîn û jêhatîbûnan, her wiha zêdekirina kapasîteya kesan ji bo beşdarbûna di civak û pêşkeftinê de vedihewîne.

Her çend Cezayîr kêmbûnek domdar di rêjeyên nexwendinê de tomar dike jî, jin di vê pêvajoyê de di navenda xwe de dimînin, ku ji neh dehên zêdetir kesên ku di bernameyên xwendin û nivîsandinê de qeydkirî ne pêk tînin. Ev hejmar mijara perwerdekirina jinên mezin ji mijarek perwerdehiyê wêdetir radixe pêş, ji ber girêdana wê ya hundurîn bi serxwebûn, gihîştina agahdarî û karûbaran û şiyana tevlêbûna jiyana aborî û civakî.