Navenda Nûçeyan – Li Îranê qedexeyên berfireh ên li ser gihîştina înternetê berdewam dikin û tê gotin ku li gelek deverên welêt danûstandina bi riya înternetê bi giranî hatiye astengkirin. Li gorî raporên dawî, qutbûnên ku 86 roj in didomin, yek ji pirsgirêkên gihîştina înternetê yên herî dirêj ên salên dawî tê hesibandin.

Ji ber qedexeyên ku ji aliyê rayedaran ve bi hinceta "rêveberiya ewlehiyê" hatine danîn, beşek mezin ji nifûsê nikare bighîje înterneta navneteweyî, di heman demê de tenê komeke sînorkirî ya bikarhêneran, ku wekî "lîsteya spî" tê binavkirin, dikarin bi awayekî azadtir têkilî deynin. Tê gotin ku ev rewş di navbera şert û mercên jiyana rastîn ên di nav welêt de û agahdariya ku ji cîhana derve re tê şandin de cûdahiyek girîng diafirîne. Li gorî pisporan, ev gihîştina bijartî dibe sedema kontrolkirina herikîna agahdariyê û wêneyek yekalî ji raya giştî re nîşan dide.

Tedbîrên 'ewlehiyê' zêde bûn

Tê ragihandin ku tedbîrên ewlehiyê li welêt di heman demê de bi sînorkirinên înternetê, bi berdewamiya binçavkirinên çalakvanên sivîl, zextên li ser rojnamevanan û muameleya dijwar a li hember girtiyên siyasî zêde bûne. Parêzvanên mafên mirovan hişyar dikin ku sînordarkirinên dîjîtal li ser rastiya ku were xuyakirin digre.

Aborî di krîzê de ye

Di warê aborî de, tê gotin ku qutbûna înternetê krîzek cidî derxistiye holê. Gelek karsaziyên bi riya înternetê kar dikin, xebatkarên serbixwe û kesên ku dahata wan bi platformên dîjîtal ve girêdayî ye, bi windakirina kar û kêmbûna dahatê re rû bi rû ne. Tê destnîşankirin ku ciwan û çîna navîn bi taybetî bandor dibin.

Pispor bawer dikin ku sînordarkirina gihîştina înternetê ne tenê pirsgirêkek teknîkî ye, di heman demê de bûye amûrek ji bo kontrolkirina herikîna agahiyan û domandina kontrola civakî. Rêxistinên mafên mirovan tekez dikin ku azadiya înternetê mafek bingehîn e û dixwazin ku sînorkirin bidawî bibin.