Navenda Nûçeyan – Charlotte, Emily û Anne Brontë li gundê Haworth ê Yorkshire ya Bakurê Îngilîstanê, li mala bavê xwe, Reverend Patrick Brontë, ligel birayê xwe Branwell mezin bûn. Piştî mirina diya zarokan Maria Branwell Brontë, malbat bi şert û mercên dijwar re têkoşiya. Herdu keçên wan ên mezin Marîa û Elîzabeth jî di zarokatiyê de ji ber nexweşiyê mirin. Bi vî awayî, mirin û windakirin ji temenê ciwan ve bûn beşek ji jiyana malbatê.

Xanî di heman demê de di nîvê hawîrdorek xwezayî ya dijwar de bû ku ji peyzajên gundewarî yên berfireh, zozanan, hewaya sar û baranî, û tenêtiya civakî pêk dihat. Di vê hawîrdorê de, xeyalên xwişkan geş bûn û cîhanên wan ên wêjeyî dest bi teşegirtinê kirin.

Di serdema Vîktoryayê de jin û wêje

Li Îngilîstana serdema Vîktoryayê, kariyera wêjeyî ji bo jinan ne hêsan bû. Her çend derfetên jinan di perwerde, kar û weşanê de sînordar bûn jî, cîhana wêjeyî bi piranî ji hêla mêran ve dihat serdestkirin. Li gel vê yekê, xwişkan nivîsandinê domandin. Dema ku wan di sala 1846’an de biryar da ku berhemên xwe yên yekem çap bikin, wan navên derewîn bikar anîn ku zayenda wan vedişart: • Charlotte Brontë: Currer Bell • Emily Brontë: Ellis Bell • Anne Brontë: Acton Bell

Bikaranîna navên derewîn ji bo nivîskarên jin rêyek bû ku li ser pêşdaraziyan bi ser bikevin û piştrast bikin ku berhemên wan bêyî nirxandinên li ser bingeha zayendî têne xwendin.

Romanên ku sînorên dem û mekan derbas kirin

Charlotte Brontë romana Jane Eyre nivîsandiye, ku çîroka lehengek jin vedibêje ku biryardar e rûmet, serxwebûn û hestên xwe di rûyê sînorkirinên civakî de biparêze.

Emily Brontë romana xwe ya yekane, Wuthering Heights, nivîsand. Ev roman, ku hewes, pevçûn, tolhildan û dijwariya xwezayê bi hev re tîne, paşê bû yek ji klasîkên herî girîng ên wêjeya Îngilîzî. Anne Brontë The Tenant of Wildfell Hall nivîsand, romanek ku mijarên civakî û exlaqî yên ku ji bo dema xwe wêrek dihatin hesibandin, wek zewac, tundî, tiryakbûn û mafên jinan, vedibêje.

Her çend her sê xwişk di heman malê de mezin bûn, di şert û mercên wekhev de parve kirin jî, her yekê şêwaza xwe ya wêjeyî û nasnameya xwe ya hunerî ya bêhempa bipêş xist.

Eşkerekirina nasnameyan û mirinên zû

Her ku romanan serkeftinek zêde bi dest dixistin, cîhana wêjeyî dest bi pirsyarkirina nasnameyên rastîn ên li pişt navên derewîn kir. Hin xwendevan û rexnegiran heta guman dikirin ku dibe ku ev hersê nav ên nivîskarekî bin.

Piştî derketina pirsgirêkên derbarê nasnameyên wan de, Charlotte û Anne di sala 1848’an de çûn Londonê da ku bi weşangerê xwe George Smith re hevdîtin bikin. Li wir, wan rastiya nasnameyên xwe yên rastîn eşkere kirin. Ev nivîskarên nepenî, di rastiyê de du xwişkên ji gundekî dûr ê gundewarî li Yorkshire bûn.

Lê belê, Emily bêtir qîmetê dida nepeniya xwe û nexwest ku dev ji nasnameya wêjeyî ya ku wê bi navekî sexte afirandî berde. Piştî mirina Emily û Anne di 1848’an de, Charlotte berpirsyariya parastina mîrata wêjeyî ya xwişkên xwe girt ser xwe. Di 1850’yan de, di pêşgotina ku wê ji bo çapek nû ya berhemên wan nivîsandibû de, wê bi eşkereyî nasnameyên wan ên rastîn eşkere kir.

Emily di Kanûna 1848’an de nêzîkî 30 saliya xwe, koça dawî kir. Piştre Anne di Gulana 1849’an de, di 29 saliya xwe de, koça dawî kir. Charlotte nivîsandinê domand û di sala 1854’an de bi Arthur Bell Nicholls, alîkarê dêrê yê bavê xwe re zewicî. Lê belê, zewaca wê zêde dewam nekir. Di Adara 1855’an de, ew di 38 saliya xwe de ducanî mir. Hat gotin ku mirina wê ji ber tevliheviyên ducaniyê û nexweşiyê ye.

Tevî temenê wan ê kurt jî, mîrata wêjeyî ya xwişkên Brontë ji şert û mercên wan derbastir bû. Bi veguherandina tenêtî, windahî, nexweşî û astengiyên civakî bo wêjeke mayînde, wan nîşan dan ku cîhaneke biçûk û tenê dikare berhemên ku dikarin ji sînorên dem û mekan derbas bibin hilberîne.