Navenda Nûçeyan – Asenat keça Rebbî Samûêl Barzaniyê ku alimekî olî yê rêzdar ê wê demê bû. Bavê wê yeşîveyek (dibistanek olî) damezrandibû, ku navendeke perwerdehiyê ya girîng ji bo civaka Cihûyan a li herêmê bû. Samûêl Barzaniyê ku kurên wî tunebûn, li şûna ku keça xwe bi perwerdehiyek kevneşopî sînordar bike, wê bi perwerdehiyek olî û rewşenbîrî ya pêşketî mezin kir. Ev yek ji faktorên herî girîng bû ku şekil da jiyana Asenath. Ji temenê ciwaniyê ve, wê perwerdehiyek dijwar di Tewrat, Talmud û Kabbalah, mîstîsîzma Cihûyan de wergirt.

Pêvajoya perwerdehiyê

Perwerdehiya Asenat Barzaniyê ne tenê bi zanîna teorîk ve sînordar bû; wê her wiha jêhatîbûna şîrovekirin û hînkirina metnên olî jî da wê. Vê yekê ew ne tenê wekî xwendekarek zana, di heman demê de wek mamosteyek jî danî holê. Paşê, ew bi Rabbi Jacob Mizrahî ku ew jî alimekî olî ye re dizewice. Hevjînê wê di heman demê de rêveberê yeşîva bû û Asenath di vê heyamê de beşdarî çalakiyên perwerdê bû.

Li dijî normên civakî rêveberbûn

Piştî mirina mêrê xwe, Asenath Barzani li dijî normên civakî yên kevneşopî, rêveberiya yeşîvê girt ser xwe. Ev ji bo jinekê di wê demê de, rewşek pir awarte bû. Wê ders dida xwendekaran, bersivên pirsên olî amade dikir û derbarê pêdiviyên olî yên civakê de rêberî dikir. Ji ber ku ev erk bi kevneşopî berpirsyariyên rabînan in, tê hesibandin ku Asenath Barzanî “bi awayeke rast wekî rabînek xizmet kiriye.” Wê di demekê de ku gihîştina jinan bo otorîteya olî pir sînordar bû, erkên haham girt ser xwe.

Kesayatiyek çandî û wêjeyî

Asenat kesayetiyek xwedî jêhatîbûneke edebî ya xurt bû. Di helbestên xwe yên bi zimanê Îbranî de, wê hestên olî, ramanên mîstîk û ezmûnên kesane anîne ziman. Nivîsên wê hem baweriyeke kûr û hem jî paşxaneyeke rewşenbîrî ya xurt nîşan didin. Di vî warî de, ew ne tenê wekî zanyarek olî, di heman demê de wek kesayetiyek çandî û wêjeyî jî girîng e.

Ji perspektîfeke civakî ve, jiyana Asenath Barzaniyê mînakeke girîng a rola dîrokî ya jinan pêşkêş dike. Di hawîrdoreke olî û akademîk a ku ji aliyê mêran ve serdest bû de, wê bi zanîn û otorîteya xwe rêz bi dest xist û gihîşt meqamên serokatiyê. Ev rewş dihêle ku ew ne tenê wek mînakek ji bo serkeftina wê ya takekesî, di heman demê de wek mînakek dîrokî ya potansiyela jinan jî bê hesibandin.

Bandora wê ya heya îro

Her çend Asenath Barzanî di sedsala 17’an de jiyabe jî, bandorek wê heta îro jî heye. Ew hem di dîroka Cihûyan de û hem jî di çanda Cihûyên Kurd de wek kesayetek girîng tê hesibandin. Di nîqaşên li ser rola jinan a di serokatiya olî ya îroyîn de gelek caran behsa jiyana wê tê kirin.

Hebûna jinan a di warê zanîn û rêbertiyê de

Asenat Barzanî ne tenê zanyareke olî bû ku ji sînorên serdema xwe derbas bû, di heman demê de kesayetiyeke pêşeng bû ku hebûna jinan di warên zanîn, perwerde û serokatiyê de sembolîze dikir.