RABÎA XRAÎS  

Cezayîr – Gava ku hûn bikevin dikana "Sedia Craft" li Bab Ezzouar, yek ji deverên herî berbiçav ên li taxên rojhilatê Cezayîrê, çavên we dê ber bi komên hirî yên bi şekil û rengên cûrbecûr ve biçin, her rêz hema hema di bin giraniya hirî de hildiweşe.  

Ev komên ku berê di zivistanê de hevalbendên dapîran bûn, nİha bi marqeyên pêşeng ên cîhanê re pêşbaziyê dikin. Gelek ji cilên ku têne pêşandan, di warê dirûtinê û şêwazan de wek dilsozê sêwiranên kevneşopî dimînin. Di hundirê vê dikana ku ji bo hezkiriyên hunerê û kesên ku bi sêwiranên bêhempa re eleqedar dibin de, jinek ciwan bi jêhatîbûna xwe têlên dirêj û rengîn ên hirî manîpule dike, wan di girêkên bi hişkî girtî de girêdide. Ew bi jêhatî têlan bi hev re dipêçe da ku setên hirî yên elegant, selikên destçêkirî û tewar bûkên hirî biafirîne.  

Vejîneke bi hêz a karên destan  

Esma Rizkallah, jineke ciwan a Cezayîrî ya di 20 saliya xwe de, dibêje ku dema 7 salî bûye bi çengelên kroşe û derziyan fêrî çêkirina çîmentoyê bûye. Di destpêkê de, li ser perçeyên xemilandinê, wekî tiştên kroşekirî ku ji bo xemilandina dolaba bûkan dihatin bikaranîn, xebitî. Lê belê ji ber xwendinê, wê zû dev ji pratîkê berdaye. Esma da zanîn ku vegeriyaye ser hewesa xwe û li ser wan deman wiha got: “Ez vegeriyam, ji ber ku dirûtinê bala gerdûnî zêdetir kişand. Ji hunereke kevneşopî, hobiyeke zivistanê, an kevneşopiyeke gelêrî zêdetir kişandiye. Veguheriye modaya domdar û çavkaniyeke afirîner a dahatê. Min xwe fêr kiriye, ez xwe dispêrim fêrbûna bi xwe, berdewamiyê û ezmûna pratîkî. Ji saziyên perwerdehiyê yên fermî an taybet serbixwe.”  

‘Ez têlên bi kalîte, hîpoalerjîk bikar tînim ku nabin sedema xurandinê’  

Esma destnîşan kir ku piraniya mirovan ji ber sedemek hêsan tercîh dikin ku hiriya bi destan hatî çêkirin li xwe bikin û sedema wê jî bi van gotinan anî ziman: “Ez têlên bi kalîte, hîpoalerjîk bikar tînim ku nabin sedema xurandinê. Hewcedariyek ku cilên hazir nikarin bicîh bînin. Bedewiya vê pîşeyê di pabendbûna hunermend a bi jêhatîbûn, kesayetî û bêhempabûnê de ye. Vebijarkên ku rêz li mezinahî û sêwiran digirin pêşkêş dike. Tiştek ku di cilên hazir de tuneye.”  

Gelek ji wan di zeviyê de dixebitin da ku perwerdehiya xwe fînanse bikin  

Li gorî wan tiştê ku balkêş e, vegera kolektîf a jinan bo pîşeyên ku dayîkên wan dikirin e. Esma diyar kir ku atolyeyên perwerdehiyê jî têne pêşkêşkirin ku derfetê dide jinan ku bi xwe kar bikin an jî di nav komên rêxistinkirî de bixebitin. Esma wiha got: “Gelek ji wan di zeviyê de dixebitin da ku perwerdehiya xwe fînanse bikin. Hin ji wan çavkaniya dahatê ya yekane ya malbatên xwe ne. Jin kevirê bingehîn ê sektora tevnkirina kevneşopî ne. Bi saya qursên perwerdehiyê yên ku ji hêla dikanê ve têne pêşkêşkirin, gelek jin di destpêkirina projeyên nû yên di sektora hunerên kevneşopî de serketî bûne û rasterast beşdarî afirandina derfetên kar bûne.”  

Girîngiya nasandina berheman  

Esma Rizkallah destnîşan kir ku yek ji sedemên ku tevinkirin, neqşandin û kelepçekirin bi cilên hawirdekirî û amade re reqabetê kirine, zêdebûna ragihandina virtual e û wiha pê de çû: “Vê yekê beşdarî afirîneriya berheman a bi bandor, li ser platformên wekî Facebook, Instagram û Twitterê, bi weşandina naveroka balkêş kiriye. Lê berê ew bi awayê kevneşopî dihat kirin, ku xerîdar dihatin dikanê da ku hilberan bibînin.”  

Hejmara jinên hunermend li Cezayîrê gihîştiye nêzîkî 150 hezarî  

Jinên Cezayîrî wekî stûnek bingehîn a sektora tevnkirina kevneşopî têne hesibandin. Rola wan ne tenê bi tevnkirinê ve sînordar e. Di tevnkirinê de jî dixebitin. Xalîçe û cilên kevneşopî û li gorî hejmarên berê yên ku ji hêla Wezareta Tûrîzm û Pîşesaziyên Kevneşopî ve di dawiya sala 2025’an de hatine peydakirin, hejmara jinên hunermend li Cezayîrê gihîştiye nêzîkî 150 hezarî. Ji van jinan 470 hezar hunermend, yên ku di vê sektorê de qeydkirî ne.