RAFİF ASLÎM

Xeza – Tevî kavil, bêparî û şerê berdewam, gelê Xezayê israr dike ku jiyanê bike qadeke ji bo afirînerî û hêviyê. Di bin dirûşmeya "Bandora Kesk - Xezayê Diafirîne" de, pêşangeha yekem a jîngehparêz hate destpêkirin.

Di bin dirûşmeya "Bandora Kesk - Xezayê Diafirîne" de, Komeleya Rizgarkirina Pêşerojê ya Ciwanan, bi hevkariya Save the Children International û Yekîtiya Ewropayê, pêşangeha yekem a jîngehparêz piştî êrîşa li ser Xezayê li dar xist. Di pêşangeha duh vebû û dê sê rojan li pey hev bidome de, bi dehan jin û jinên ciwan berhemên vegerandî û hawirdorparêz nîşan didin. Her wiha nîşan didin ka hawirdor çawa dikare bibe qadeke afirînerî û çalakiya civakî.

Hêzdarkirina bi aboriya kesk

Ibtihal Sharab ku koordînatora projeya Ciwanên ji bo Pêşeroja Kesk e, tekez kir ku armanca projeyê ew e ku ji bo ciwan û jinên ciwan, nemaze karsazên jin ên ku di dema êrîşê de karsaziyên xwe winda kirine, hêzdayîna aborî bi dest bixe. Proje li ser aboriya kesk û dîtina çareseriyên alternatîf ji bo krîzên ku Şerîda Xezayê pê re rû bi rû ye, disekine. Derbarê beşên cûda û berhemên wan de, Ibtihal wiha got: “22 beş beşdarî pêşangehê dibin, hin ji wan di avakirina metbexên mobîl ji bo jinan di demên koçberiyê de an jî ji bo kesên ku bi domdarî di konan de dijîn de pispor in. Her wiha beşek ji bo hilberîna deterjan û sabûnan, nemaze di dema kêmbûna deterjanê de ku sektorê aciz kir û beşek din jî di çandiniya organîk, nûjenkirina cil û bergan, nexş, boyaxkirina cam û hunerên din ên hawirdorparêz de pispor e."

Berhemên ji materyalên xav ên vegerandî

Ibtihal destnîşan kir ku Şerîda Xezayê tijî kesên afirîner e ku hemû astengiyan red dikin da ku berhemên ku çareseriyek bingehîn ji bo krîzê pêşkêş dikin biafirînin û mafê xwe yê jiyanê ji xwe û cîhanê re îspat dikin. Wê da zanîn ku hêzdayîn mifteya pêşxistina van projeyan e û alîkariya wan dike ku geş bibin, çi ku ew bi mîrat, bûk û pêlîstok, xwarina tendurist, an hunerên darîn ên vegerandî ve girêdayî bin.

Nebûna madeyên xam mijara navendî ya pêşangehê ye

Li gorî Ibtihal Sharab, her tiştê ku tê pêşandan ji hêla jin û ciwanan ve bi karanîna çavkaniyên berdest tê vegerandin. Wan di nav koçberiya dubare, xetereyên zeviyan û bihayên zêde de berdewam kirin. Ibtihal tekez kir ku xebata li ser projeyan ji qonaxa operasyonel heya qonaxa hilberînê ne karekî hêsan bûye. Ew bawer dike ku beşdarbûna pêşangehê ji ber sedemek hêsan ji hêviyên wê derbas bûye, xelkê Xezayê bêriya jiyana ku berî êrîşê hebû, dike. Ew beşdarbûna pêşangehê wekî bûyerek ecêb û awarte dibînin, nemaze ji ber ku ew cûrbecûr berheman pêşkêşî dike ku gelek hewcedariyên wan bicîh tîne. Wê peyama xwe ji cîhanê re ragihand: “Şerîda Xezayê û gelê wê şayanê derfetên berfireh in ku jêhatîbûna xwe hem di hilberînê de û hem jî di afirîneriyê de nîşan bidin.”

Metbaxek mobîl a jîngehparêz

Li quncikê projeyê, endezyar Munawwar Al-Farra ku beşdarî înîsiyatîfeke vegerandina dar dibe ji bo afirandina metbexên mobîl ên jîr, rave dike ku ev fikir ji pêdiviyên dijwar ên jinan û koçberbûna wan a bi darê zorê ji cihekî bo cihekî din derketiye holê, rastiyek ku li ser jinên Filistînî hatiye ferzkirin. Metbexa wê ya xwemalî qutiyek li ser tekeran e ku dikare ji çep û rastê ve were vekirin û ji bo şûştina firaqan, wekî maseyeke xebatê, an jî wekî cîhek hilanînê ya bingehîn were bikaranîn. Wê rave kir ku bidestxistina madeyên xav ji bo avakirina metbexê dijwar bû, ji ber vê yekê wê bi lavaboyên pola zengarnegir, şûşeyan, û tewar aksesûarên ku di bazara herêmî de hene dest pê kir.

Cilên vegerandî bi nexş û boyaxkirinê

Li quncikekî din, Ayda Hamid rave dike ku ew beşdarî quncikekî bi navê "Nafs" (Ruh) dibe, ku pisporê vegerandina cil û bergan e bi tevlîkirina nexş akış û boyaxkirina Filistînî da ku her perçeyek jiyanek nû bide. Fikir ev e ku her tiştê kevin ê ku ji kavilan derdikeve an jî xwedî nirxek hestyarî ye, zirar dîtiye û ji bo xwediyê wê zehmet e ku bavêje, bi awayê wê yê bêhempa tê sererastkirin da ku dîsa bikaribe were bikaranîn. Ev rêbaz ne tenê bi rewşên taybetî ve sînordar e. Wekî ku Ayda destnîşan dike, gelek jin û keçan cilên xwe çirandine û nikarin yên nû bikirin, nemaze ji ber bihayên zêde yên cilên hawirdekirî, girtina deriyên sînor û dorpêçê.

Bûkên qûmaşî yên jîngehparêz

Di quncika bûkan de, Maha Awad rave dike ku wê piştî êrîşa li ser Xezayê û kêmbûna kelûpelên hawirdekirî biryar daye ku dest bi çêkirina bûkan bike. Ew hewcedariya domdar a dayîkan bi hebûna bûkek sade ji bo zarokên xwe destnîşan dike, mafek bingehîn ku rewşa heyî wan ji wê bêpar kiriye. Ew tekez dike ku ew bûkên ji bo zarokan bi tevahî bi ewle ne, bêyî metal an plastîk, tenê qumaş û hin materyalên vegerandinê yên wekî bişkokên ji cilên kevin, dagirtina pembû ji balîfên nexwestî û qumaşên ku kargeh dixwazin bavêjin, çêdike.

Xewna jinek ciwan bi rêya çêkirina xwarinê pêk tê

Sally El-Barbarî, di quncikek bi navê "Xwarinên Me Bêhempa ne" de vedibêje ka çawa amadekirina xwarinên cûrbecûr wê wekî jineke ciwan ji hêla aborî ve hêzdar dike û pêdiviyên wê yên bingehîn peyda dike. Ew rave dike ku ev beşdarbûn ji bo wê girîng e, ji ber ku wê her gav ji kesên li dora xwe dibhîst ku keç, ji ber ku ciwan in, nikarin projeyan bi tena serê xwe pêk bînin. Ew dixwaze bibe aşpêj û xerîdar xwarinên wê siparîş bikin.