RECAA HEMÎD REŞÎD

Bexda – Di demekê ku teknolojî bi lez cîhana zaroktiyê dagir dike û hewcedariya bi amûrên perwerdehiyê yên ku nêzîkî dilê zarok in zêde dibe de, hunera şanoya qirdikan wek yek ji rêbazên perwerdehiyê derdikeve pêş ku kêf û zanînê bi hev re dike yek. Tevî kêmbûna wê li Îraqê di dehsalên borî de, ev huner bi destê komek jinên ciwan ên jêhatî dest bi vejandina nefesê kiriye, ku biryar dane bi hewildanên takekesî û bi coşek mezin wê vegerînin jiyanê.

Di cîhana şanoya qirdikan de rolek girîng dilîze

Jina ciwan a ku ji Beşa Hesabgiriyê mezûn bûye û xwendekara Koleja Hunerên Bedew Nûr Muhamad, di cîhana dengbêjî û şanoya qirdikan de wek behreyek berbiçav derdikeve holê. Bi jêhatîbûna xwe ya di kontrolkirina tonan û rengkirina deng de, wê kariye hejmareke mezin ji karakteran bîne jiyanê, bi zimanê zarokan û bi şêwazek nêzîkî cîhana wan re têkilî deyne.

‘Dîmenên komedî yên zindî bandorek mayînde li zarokan dike’

Berî ku hewesa xwe ya rastîn ji bo qirdikvaniyê kifş bike, wê  di dublajkirina karîkaturên anîmasyonî de dest bi kariyera xwe kir. Piştre, wê xwe bi rêya lêkolîna domdar û fêrbûna teknîkên modûlasyona deng da ku li gorî her qirdikek be, da pêşxistina jêhatîbûna xwe. Nûr Mihemad bawer dike ku dîmenên komedî yên zindî bandorek mayînde li ser zarokan dihêlin, ku ev yek wê motîve dike ku di her projeyek ew dike de afirîner be.

Nûr Muhamad tekez kir ku rêwîtiya wê di sala sêyemîn a xwendina zanîngehê de dest pê kir, dema ku ew bi rêya qursek şanoya qirdikan bi vî warî re hat nasandin. Ew dibêje ku tavilê ji ber rêbazên wê yên nûjen ên ragihandinê bi zarokan re ku alîkariya wan dike. Nûr dixwaze ku zûtir fêm bikin û evîna fêrbûnê pêş dixin, bala wê kişandiye ser vê ramanê.

Bi karakterê Sarona tê nasîn

Nûr Muhamad destnîşan kir ku qirdik di nav rêbazên herî nêzîk ên cîhana zarokan de ne, ku ev yek wê han da ku karakterê "Sarona" biafirîne. Qirdikek bi porê sor ê pêçayî û dengek zarokane û delal, ku bi rêya wê ew armanc dike bala zarokan bikişîne û bi awayekî nerm û nêzîk bandorê li wan bike.

Bernameya Beyt Cido pêşkêş dike

Nûr Muhamad derbarê çalakiyên xwe yên niha de anî ziman ku ew bernameyek heftane bi navê ”Beyt Cido” yanê "Mala Bapîr" pêşkêş dike, ku bi rêya wê ew bi zarokan re bi awayekî ku rêberî û kêfê bi hev re dike, têkilî datîne. Ew her wiha li Enstîtuya Hunerên Keçan di warê şanoya qirdikan de dixebite, xwendekaran di vê hunerê de perwerde dike. Nûr destnîşan kir ku ew ji bo hevkariya bi komên hunerî re vekirî ye, bi taybetî li ser projeyên ku ji bo sêwiyan têne armanckirin. Ji ber ku ew hewl dide bi qirdika xwe "Sarona" performansên watedar pêşkêş bike, bi armanca ku bişirînê bîne rûyê zarokan û kêfxweşiyê bîne dilê wan.

Ev şano li seranserê Îraqê kêm bûye

Derbarê girîngtirîn zehmetiyên ku ew di karê xwe de pê re rûbirû dimîne de, Nûr Muhamad diyar kir ku Parêzgeha Besrayê û bi giştî Îraq ji kêmbûna qirdikan û zehmetiya dîtina pisporên di hilberîna wan de dikşîne. Wê destnîşan kir ku ew neçar maye ku hin qirdikan bi rêya platformên serhêl bikire da ku vê kêmasiyê telafî bike. Hevkarê wê Amwaj, yek ji xwendekarên herî baş ên enstîtuyê jî di dirûtina hejmareke mezin ji qirdikan de roleke girîng lîst. Ev yek alîkariya xwendekaran kir ku di azmûna şanoya qirdikan de bi serkeftî derbas bibin.

’Huner dikare bibe amûrek perwerde û rahênanê’

Nûr Muhamad girîngiya piştgiriya civakî ji bo hunerê tekez kir, bang li dêûbavan kir ku kur û keçên xwe teşwîq bikin ku beşdarî ezmûnên hunerî bibin. Nûr rave kir ku xebata hunerî ne tenê bi şahiyên rûberî ve sînordar e, dikare bibe amûrek perwerde û rahênanê ya bi bandor.

Ev cure şano bêtir bala zarokan dikşîne

Nûr Muhamad girîngiya danasîna şanoya qirdikan di pêvajoya perwerdehiyê de destnîşan kir û wiha domand: “Ji ber ku ew dikare zarokan bikşîne û wan ji bikaranîna zêde ya teknolojiyê û lîstikên elektronîkî dûr bixe, ji bilî rola wê di xurtkirina nirxên perwerdehiyê de bi awayekî hêsan û kêfxweş. Min berê dest bi perwerdekirina jinên ciwan di vî hunerî de kiriye. Nifşê nû xwedî jêhatiyên sozdar û heweseke mezin e ku hêjayî piştgirî û lênêrînê ye.”

‘Baweriya bi xwe bingeha derbaskirina dijwariyan e’

Nûr Muhamad peyamek ji jinên ciwan re şand û tê de bang li wan kir ku ji ceribandina şanoya qirdikan an jî her warê hunerî yê din dudilî nebin. Nûr tekez kir ku baweriya bi xwe bingeha derbaskirina dijwariyan e û piştgiriya malbatê jî hêmanek girîng e ji bo bidestxistina serkeftinê.

Perçeyên qumaşan vedigerîne qirdikên zindî

Qirdikçêker Amwaj Elî behsa hewesa xwe ya ji bo vê hunerê kir û rave kir ku ew perçeyên qumaşê berhev dike û wan vediguherîne qirdikên zindî ji bo şanoyê. Amwaj Elî di sêwirandin û dirûtina gelek karakteran de, wek Simsim, Kamilê Qur û Mîh, bikaranîna materyalên hêsan ên ku destanek hunerî ya cihêreng didin wan, jêhatî bûye. Xebata wê alîkariya hevalên wê yên polê yên li Koleja Hunerên Bedew kiriye ku di azmûnên şanoya qirdikan de serkeftî bibin. Ji bilî bikaranîna van qirdikan di performansên şanoyê yên perwerdeyî yên ji bo zarokan de ku armanca wan pêşvebirina nirxên wek girîngiya perwerdehiyê, paqijiyê û prensîbên ehlaqî ye.

Hêjayî gotinê ye ku hunera şanoya qirdikan di salên 1970’an de li Îraqê populerbûnek berfireh dît. Berî ku di salên 1980’an de ji ber şer û krîzan bi girîngî kêm bibe, lê piştî 2003’an bi awayekî sînordar vegere.