فادیە جومعە

 

لوبنان- لەگەڵ چڕبوونەوەی هێرشە ئاسمانییەکان و پەرەسەندنی سەربازی لە ماوەی هەفتەی ڕابردوودا، دەیان هەزار پەنابەری سووری لە باشووری لوبنان ناچار بوون ئەو گوند و شارۆچکەیانە بەجێبهێڵن کە ساڵانێکە تێیدا ژیاون، تەنها ئەوەی کەمێک کە دەیانتوانی ڕزگاریان بکەن و ژیانێکیان بەجێهێشت کە بەزەحمەت سەقامگیر بوو، لە شەوێکدا بەشێکی زۆریان جارێکی دیکە ئاوارە بوون، ڕووبەڕووی هەڕەشەی کردنە ئامانج و کوشتن بوونەتەوە، هەروەک دانیشتووانی باشووری لوبنان، بەڵام ئەمجارەیان لەناو خودی وڵاتی پەناگەدا.

 

لە شارەکانی باشوور، بە تایبەتی لە سیدۆن و دەوروبەری، دیمەنە ئاشناکانی شەڕ سەریان هەڵداوە، بەڵام ئەمجارەیان بە دڕندەیی زیاترەوە: ئۆتۆمبێلەکان کە لە کەناری ڕێگاکان یان لە نزیک سەیرانگای کەنار دەریا وەستاون، گۆڕدراون بۆ پەناگەی کاتی بۆ تەواوی خێزانەکان، هەندێکی تر لەسەر شەقامەکان و لە پارکە گشتیەکاندا دەخەوتن یان لە ژێر چادرە پلاستیکیەکاندا پەنایان بردووە کە هیچ پارێزگارییەکیان لە سەرمای زستان و تەنانەت خۆری سووتێنەر لە ڕۆژدا پێشکەش نەدەکرد.

 

زۆرێک لەو ژنانە سووریین و نەیانتوانیوە پەناگەیەکی جێگرەوە بدۆزنەوە، توانای داراییان نییە بۆ بەکرێدانی خانوو، تەنانەت بۆ چەند ڕۆژێکیش، بەڵام سسترین لایەنی ئەم کارەساتە لە ژیانی ژنانی سووریادا دەردەکەوێ، بۆ ئەوان ئاوارەبوون تەنها لە لەدەستدانی ماڵ و کاردا سنووردار نییە، درێژدەبێتەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ژیانی ڕۆژانەی سەخت لە شوێنە ناپارێزراوەکان یان شوێنی نیشتەجێبوون، زۆرێک لە ژنان شەو لەناو ئۆتۆمبێلە قەرەباڵغەکاندا لەگەڵ منداڵەکانیاندا بەسەر دەبەن، لە شوێنێکی تەنگدا کە بەزەحمەت ئەوەندە گەورە بێت کە بتوانن دابنیشن، لە هەمان کاتدا هەوڵدەدەن منداڵە بچووکەکانیان دڵنەوایی بدەن لە نێوان ترسی تۆپباران و دڵەڕاوکێ نەزانراوەکاندا.

 

لەسەر شەقامەکان، هەندێک لە دایکان لە نزیک جانتای بچووک یان بەتانی سووک دادەنیشن، هەوڵدەدەن "گۆشەی ماڵەوە"یەکی کاتی بۆ منداڵەکانیان دروست بکەن، لە نەبوونی ئاسانکاری سەرەتاییدا، تەنانەت سادەترین پێداویستییەکانی ڕۆژانەش دەبنە ئاڵەنگاری گەورە: لە دەستەبەرکردنی ئاو و خواردنەوە تا پاراستنی تایبەتمەندی ژنان یان تەنانەت دۆزینەوەی شوێنێکی پارێزراوە بۆ خەوتن.

 

ئازارەکانی ژنان کاتێک زیاتر دەبن کە یەکێکیان دووگیان بێت یان تەنها بەرپرسیارە لە منداڵەکانی، ئەمەش ڕاستیەکی هاوبەشە لەنێو ئەو خێزانە سوورییانەی کە بژێوی ژیانیان لەدەستداوە یان ئەندامەکانیان لە ساڵانی شەڕدا لەیەکتر جیابوونەتەوە، لێرەدا دایک نەک هەر ڕووبەڕووی ئاوارەبوون دەبێتەوە، بەڵکو باری پاراستن و چاودێریکردن لە هەلومەرجێکی زۆر سەختدا هەڵدەگرێت.

 

سوعاد فالح باسی لە تاقیکردنەوەی ئاوارەبوون لەگەڵ دوو منداڵی نەخۆش کرد، چۆن کۆتاییان هات بە شۆستە دوای ئەوەی هەموو ڕێگاکانی گەڕانەوەیان نەماوون، ترسی ئەوەیان هەبوو لە دێرەزوور بکوژرێن بەهۆی ململانێی ڕابردوو و کێشەی خێزانییەوە.

 

سوعاد فالح تەنها نییە، بەڵکو دەیان ژن لە یەک شوێن کۆبوونەتەوە، زۆربەیان بە هۆکاری سیاسی و خێڵەکی دەترسن بگەڕێنەوە بۆ سووریا، لە کاتێکدا تەنها چەند ژنێکی کەم ئاماژەیان بە نەبوونی ماڵ و پەناگە یان کار لە زێدی خۆیان کردووە.

 

لەم نێوەندەدا بەشێک لە سوورییەکان ڕێگایەکی جیاوازیان هەڵبژارد: گەڕانەوە بۆ سووریا سەرەڕای مەترسییەکان، لە ڕۆژانی سەرەتایی پەرەسەندنەکەدا، دەیان هەزار کەس سنووریان بەزاند و چوونە ناو سووریا و پێیان باشتر بوو ڕووبەڕووی نادڵنیایی لەوێ ببنەوە نەک لە وڵاتێکدا بمێننەوە کە تووشی شەڕێکی دیکە بووە، زۆرێکیان گەڕانەوە بۆ ناوچەکانی خۆیان یان بۆ ماڵی خزم و کەسوکاریان، تەنانەت ئەگەر ئەو ناوچانەش بەدەست بارودۆخی سەختی ئابووری و ئەمنیەوە بناڵێنن.

 

ئەوانەی لە لوبنان مانەوە بەسەر چەند شارێکدا بڵاوبوونەتەوە، دیارترینیان سیدۆن و بەیروت و دۆڵی بێکا بوون، هەندێکیان پەناگەیەکی کاتییان لەگەڵ خزم یان ناسیاوەکانیان دۆزیەوە، لە کاتێکدا زۆربەیان پشت بە دەستپێشخەرییە کۆمەڵایەتییەکان و ڕێکخراوە ناوخۆییەکان دەبەستن کە خۆراک یان یارمەتی سەرەتایی پێشکەش دەکەن، بەهۆی ئەوەی پەناگە فەرمییەکان ناتوانن هەموو کەسێک لەخۆبگرن، شەقام و ئۆتۆمبێلەکان وەک دوا ڕێگا بۆ ژمارەیەکی بەرچاو لە خێزانەکان دەمێننەوە.

 

بەم شێوەیە ئەمڕۆ سوورییەکان خۆیان ڕووبەڕووی شتێک دەبیننەوە کە دەتوانرێت بە "ئاوارەی دوو هێندە" پێناسە بکرێت، ساڵانێک لەمەوبەر لە شەڕی وڵاتەکەیان هەڵهاتن، تەنها بۆ ئەوەی خۆیان ببیننەوە کە ئێستا لە شەڕێکی دیکە لە وڵاتی میوانداریدا ئاوارەبوون. لە نێوان ئەم دوو ئاوارەبوونەدا، ژنانی سووری لەسەر هێڵی پێشەوەی ئازارەکان وەستاون، بارگرانی ترس بۆ منداڵەکانیان هەڵدەگرن و لە هەمان کاتدا هەوڵدەدەن ئەو کەرامەتە کەمەی کە لەسەر شەقامێک یان لەناو ئۆتۆمبێلێکدا بەجێیان هێشتووە، بپارێزن، چاوەڕێی بەیانییەکی کەمتر توند دەکەن.