ئەسما محەمەد

 

قامیشلۆ- ژنانی شاری قامیشلۆ بەردەوامن لە دووپاتکردنەوەی ئامادەیی تەواویان بۆ بەرگریکردن لە خاکەکەیان و پاراستنی کۆمەڵگەکەیان، سەرەڕای ڕاگەیەندراوی ئاگربەست، وریایی لە هەموو گۆشەیەکی شارەکەدا ماوەتەوە، بەو پێیەی ژنان پابەندن بە بەرپرسیارێتییە نیشتمانییەکانیان لە پاراستنی ئاسایشی هەرێم و بەرگریکردن لێی بە هەموو ڕێگایەکی بەردەست.

 

لە هەڵگرتنی چەکەوە تا دەگاتە پێشکەشکردنی پشتیوانی لۆجستی لە بەرەکانی پێشەوە، ڕۆڵی ژنان تەنها لە ڕۆڵی نەریتی خۆیان لە کۆمەڵگەدا سنووردار نییە، هاوبەشی بناغەین لە بەرخۆدان و خۆڕاگریدا، لە کاتێکدا کە خەڵکی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا ڕووبەڕووی هەڕەشەی بەردەوام دەبنەوە، ژنان دووپاتی دەکەنەوە، کە یەکگرتووی خۆیان لەگەڵ هەموو پێکهاتەکانی ناوچەکە بە عەرەب و سریانییەکانەوە لەسەر بنەمای هاودەنگی و بەرخۆدانی هاوبەشە لە بەرامبەر هەر هەوڵێک بۆ تێکدانی ئاسایشی ناوچەکە و چاندنی ناتەبایی لەنێو گەلەکەیدا.

 

”هاوپشتییەکی بێ وێنە”

سەمیرە حسێن وتی: ئامادەیی گەلی کوردستان بە تایبەت ژنان کەم نەبووەتەوە لەگەڵ ڕاگەیەندراوی ئاگربەستەکە، بەڵکو بە تێگەیشتنی قووڵیان لە ئاستەنگەکانی ئاسایشی بەردەم ناوچەکە بەهێزتر بووە، هەروەها هەر هەوڵێک بۆ تێکدانی سەقامگیری ئاسایش یان سازشکردن لەسەر پارێزراوی ناوچەکە بە وریایی و وەڵامدانەوەی دەستبەجێ لەلایەن هەموو لایەکەوە بەرەوڕووی دەبنەوە، ئەم وریاییە تەنها چاودێرییەکی زوو تێپەڕ نییە، بەڵکو ئامادەکارییەکی پراکتیکی هەمەلایەنە دەگرێتەوە کە هەموو کەرتەکانی کۆمەڵگە لەخۆدەگرێت، لە بەرگریی ڕاستەوخۆوە تا پاڵپشتی لۆجستی و هاوکاری کۆمەڵایەتی.

 

جەختی لەسەر ڕۆڵی سەرەکی ژنان کردەوە، وتی: ژنان بوونەتە توخمێکی چالاک لە بەرگریکردن، بەشداریکردن لە پاراستنی خاک و دەستکەوتەکانی، جا چ لە ڕێگەی بەشداریکردنی ڕاستەوخۆ لە هەڵگرتنی چەک و بەرگریکردن لە ناوچە ئامانجدارەکان یان لە ڕێگەی ڕۆڵی پشتیوانی گرنگەوە وەک ئامادەکردنی خۆراک بۆ شەڕڤانان، سەرپەرشتیکردنی پێداویستییەکان، بەشداریکردن لە ڕێکخستنی کۆمەڵایەتی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەر هەڕەشەیەک، هەروەها ئەو ڕۆڵانە دەرخەری ڕادەی پابەندبوونی ژنانە بە بەرپرسیارێتی مێژوویی خۆیان بەرامبەر بە کۆمەڵگە و خاکەکەی، کە بەرجەستەی هۆشیارییەکی قووڵە لە مافی بەرگریکردن لە خاک و پاراستنی شکۆمەندی گەل.

 

سەمیرە حسێن ئاماژەی بەوەدا، کە قۆناغی ئێستا بە هاودەنگییەکی بێوێنەی نێوان پێکهاتە کوردییەکان تایبەتمەندە، هەمووان یەکگرتوون لە دژی هەر هێرشێک یان هەوڵێک بۆ چاندنی ناتەبایی، هەروەها ئەم هاودەنگییە هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگە دەگرێتەوە، گەنج و بەتەمەن، ژن و پیاو، ڕێگرییەکی سروشتی پێکدەهێنێت لە بەرامبەر هەر کەسێک کە هەوڵی زیانگەیاندن بە ئاسایشی ناوچەکە دەدات، ئەم یەکگرتوویی کۆمەڵایەتییە ڕەنگدانەوەی هۆشیارییەکی بەکۆمەڵە کە بەرگریکردن لە خاک و ژیانی هاوبەش بەرپرسیارێتی هەمووانە، هەروەها هەر کەمتەرخەمییەک دەتوانێت ئاسایش و سەقامگیری بخاتە مەترسییەکی ڕاستەقینە.

 

ئاماژەی بەوەشدا، پشتیوانی بۆ یەکگرتووی پێکهاتەکان تەنها لە کورددا سنوردار نییە، بەڵکو عەرەب و سریانی و هەموو گروپەکانی تریش دەگرێتەوه کە هاوبەشی ئەم ویژدانە زیندوەیە، کە هەموو جۆرێک له جینۆساید یان کۆچکردنی زۆرەملێ ڕەتدەکاتەوە، وتی: پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی و پاراستنی پێکەوەژیان بووەتە ئامانجێکی بنەڕەتی هاوبەشی هەمووان، ئەم یەکگرتوویی و یەکڕیزییە کۆمەڵایەتییە نوێنەرایەتی بەردی بناغەی بەرەنگاربوونەوەی پڕۆژە شەڕانگێزەکان دەکات، هەموو هەوڵێکیش بۆ دروستکردنی دووبەرەکی لەنێوان پێکهاتەکاندا لەبەرامبەر ئیرادەی یەکگرتووی گەل شکست دەهێنێت.

 

ڕوونیشیکردەوە، دانیشتووان و بەتایبەت ژنان پابەندن بە پلاندانانی پێشوەختە و ئامادەکاری بەردەوام بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەموو مەترسییەکی ئەگەری، جا چ لەڕووی بەرگریکردن لەخۆیان، پێشکەشکردنی پاڵپشتی بۆ شەڕڤانان یان دڵنیابوون لە بەردەوامی خزمەتگوزارییە گرنگەکان و پاراستنی پێویستی گرنگ، هەروەها ڕۆڵێکی ستراتیژی دەگێڕن لە پاراستنی مۆڕاڵی دانیشتووان و بەهێزکردنی دیسیپلینی کۆمەڵگە بۆ دڵنیابوون لەوەی دۆخەکە بۆ مەبەستی دوژمنکارانە نەقۆزرێتەوە.

 

سەمیرە حسێن لە کۆتاییدا، وتی: گەلی کورد بە پاڵپشتی هەموو گروپە هۆشیار و ئامادەکراوەکان، ڕێگە نادات هەڕەشەکان بێ سزا بمێننەوە، هەروەها پاراستنی خاک و کۆمەڵگە تەنها ئەرکێک نییە، بەڵکو پرسێکی بوونییە کە دەست دەخاتە سەر ژیانی هەمەە تاکێک، ژنانیش لە پێشەنگی ئەم بەرگرییە دەمێننەوە.

 

”ئاگربەست بە واتای ئاشتی بەردەوام نییە”

فاتمە محەمەد ڕایگەیاند، ئاگربەستی ڕاگەیەندراو بە هیچ شێوەیەک بە واتای دەستبەرداربوون لە مافەکان یان بێدەنگبوون نییە لە بەرامبەر هەر هەڕەشەیەک بۆ سەر گەلی کورد یان ئاسایشی ناوچەکە، وتی: گەلی کوردستان ئامادەیە ڕووبەڕووی هەرچییەک بێتەوە لەدوای ئەوە، وریایی و ئامادەیی بژاردەی کاتی نییە بەڵکو بەرپرسیارێتی هەمیشەیی و ئەرکی نیشتمانییە، ئێمە هەرگیز سەرمان دانەناوە، هەرگیز سەر دانانێین، ئێمە گەلێکی خاوەن مافی ڕەواین وەک هەموو گەلانی جیهان، هەرچەند ئاڵەنگاریەکان گەورە بن، داوای مافەکانمان دەکەین، سەرەڕای هەموو ئەو کەسانەی هەوڵی سڕینەوەی ناسنامەی کوردایەتیمان دەدەن یان پێشێلی بوونمان دەکەن.

 

جەختیشی لەوە کردەوە، کە گەلی کورد لەسەر خاکی خۆی و لە هەموو شوێنێکی دیکە دەمێنێتەوە و هەموو هەوڵێک بۆ تێکدانی بوونی یان سڕینەوەی ناسنامەکەی لە بەرامبەر ئیرادەی گەلێکی یەکگرتوو و یەکگرتوودا شکست دەهێنێت، هەموو قۆناغی ئێستا پێویستی بە بەرزترین ئاستی هاودەنگی و یەکڕیزی هەیە، بەتایبەتی لەنێو ژناندا، کە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە پاراستنی کۆمەڵگە و بەرگریکردن لە خاک، جا چ بە هەڵگرتنی چەک و دابینکردنی پاڵپشتی لۆجستی بۆ شەڕڤانان یان سەرپەرشتیکردنی کاروباری کۆمەڵگە و دابینکردنی پێداویستییە سەرەتاییەکان لە کاتی گرژی و قەیرانەکاندا.

 

بانگەوازێکی تایبەتی ئاراستەی ژنان کرد و وتی: پێویستە هەموومان پێکەوە بوەستین و ئامادەبین بۆ هەر ئەگەرێک، بەرخۆدانی بەرپرسیارێتی بەکۆمەڵمانە، بۆ ساتێکیش درێغی ناکەین لە پاراستنی خاکەکەمان و دەستکەوتەکانی گەلەکەمان و گەلەکەمان، هەرچییەک لێمان دەخوازرێت بە ئیرادەیەکەوە دەیکەین، هەروەها ئەزموونەکانی ڕابردوو سەلماندوویانە کە زۆرێک لە ئاگربەستە ڕاگەیەندراوەکان تەنها لەسەر کاغەز بوون و نەبووەتە هۆی پاراستنی مافەکان یان وەستانی هەوڵەکان بۆ تێکدانی ئاسایش.

 

دووپاتی کردەوە، کە ئەم قۆناغە جیاوازە، گەلی کورد پاشەکشە قبوڵ ناکات و بنەماکانیشی لەدەست نادات، وتی: مافی ئێمە و زێدی خۆمان و خاکەکەمان جێی گفتوگۆ نین، مافی سروشتی ئێمەیە کە بە پارێزراو و شکۆمەندی لەسەر خاکی خۆمان بژین، هەروەک چۆن گەلێک لە جیهاندا مافی خۆیەتی خۆی بپارێزێت و بوونی خۆی بپارێزێت.

 

ڕوونیشیکردەوە، گەلی کوردستان پاشەکشە ناکات و نە چۆکدەدات بۆ هیچ دەسەڵاتێک، هەروەها بژاردەی بەرخۆدان و بەرگریکردن لە خاک و ناسنامەکەی تا دوا هەناسە بە چەقبەستوویی دەمێنێتەوە، هەروەها کورد لە هەموو شوێنێک ئامادەی دەمێنێتەوە، ئاڵای بەرخۆدان بەرز دەکاتەوە و دەیسەلمێنێت کە یەکڕیزی و بێ چەواشەکارییان وایان لێدەکات ڕووبەڕووی هەموو ئەو مەترسیانە ببنەوە کە هەوڵی تێکدانی سەقامگیری ناوچەکە دەدەن.

 

فاتمە محەمەد لە کۆتاییدا، وتی: ژنانی کورد لە دڵی بەرگری لە خاکدا دەمێننەوە و بەردەوام دەبن لە ڕۆڵی سەرەکی خۆیان لە پاراستنی کۆمەڵگەدا، کە هەموو ژنانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا ئامادەن یەکبگرن و پێکەوە کاربکەن، ئەم ئامادەیی و وریاییە بۆ یەک ساتیش ناوەستێت، بەو پێیەی شێوازی ژیانی کوردە و کلیلی بەرخۆدان لە بەرامبەر هەموو ئاڵەنگاریەکان و قەیرانەکانی داهاتوودا.