ڕۆشێل جونیور

 

سوەیدا-هێرشە بەردەوامەکانی جیهادیەکانی هەتەشە، سەرەڕای مسۆگەری و بەڵێنەکانی لایەنە سپۆنسەرەکان و وڵاتانی سووریا، بووەتە هۆی کوژرانی مەدەنی و زیانی ماددی بەرفراوان لە شاری سوەیدای سووریا.

 

هاوڵاتیانی مەدەنی لە سوەیدا بەردەوامن لە نەبوونی تەنانەت سەرەتاییترین ئاسایش، نیگەرانی ڕاستی لەبارەی هەڵنەگرتنی بەرپرسیارێتییە یاسایی و ڕەوشتییەکان و گومان دەخاتە سەر پابەندبوون بە بنەماکانی یاسای مرۆیی نێودەوڵەتی، بەتایبەتی پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی و مسۆگەرکردنی مافی ژیان و ئاسایش و سەقامگیرییان.

 

”سەرپێچییە گەورەکان”

سرین کانج، لە تەڤگەری عەلمانی لە شاری سوەیدا، وتی: لە سەرەتای مانگی تەمووزەوە ڕۆژانە شاهیدی پێشێلکارییەکانی ئاگربەست بووین، بە زیانی گیانی و زیانی ماددی و تۆپبارانی بێ جیاوازی کە شار و ماڵە نیشتەجێبوونەکان دەکاتە ئامانج، ئێمە لە دۆخێکی بەردەوامی گرژیدا دەژین و هیچ ڕوونکردنەوەیەک سەبارەت بە داهاتووی ئەم ئاگربەستە یان ڕۆڵی دەوڵەتانی مسۆگەرکار نییە.

 

ڕوونیشیکردەوە، ئەم پێشێلکارییانە بەشێکن لە شێوازێکی بەرفراوانتر لە پێشێلکارییەکان کە شارەکەی گرتۆتەوە، لەوانەش سووتاندنی ماڵەکان و ئاوارەکردنی زۆرەملێی دانیشتووان، ئەمەش دۆخی مرۆیی خراپتر کردووە، هەروەها بەردەوامی ئەم ڕاستیە مەترسی ڕاستەوخۆ بۆ سەر ئاسایشی مەدەنی و بەتایبەت منداڵان دروست دەکات و هەر ئەگەرێکی سەقامگیری درێژخایەن تێکدەدات.

 

هەروەها نیگەرانی خۆی دەربڕی سەبارەت بە قبوڵکردنی لایەنە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکان ئەو دەسەڵاتدارانەی کە تۆمەتبارن بە ئەنجامدانی پێشێلکاریی ڕاستی، ئەمەش بە پێچەوانەی بنەما بنەڕەتییەکانی مافەکانی مرۆڤ و بەردەوامکردنی بێ سزای دەزانێت.

"هەست بە پارێزراوی ناکەین"

ئەمال مورشید وتی: دانیشتووان لە دۆخێکی نزیک لە نائەمنی تەواودا دەژین، سەرەڕای بەڵێنەکانی ڕاگەیەندراوی ئاگربەست و مسۆگەری پاراستن بۆ هاوڵاتیانی مەدەنی، بەڵێنی ئاگربەست و ئاسایشمان پێدرابوو، بەڵام ڕاستیەکە تەواو جیاوازە، تۆپبارانەکان ڕۆژانە بەردەوامە، کوژراویش هەیە، تەنانەت هەست بە پارێزراوی ناکەین لە جوڵەکردندا بۆ دەستەبەرکردنی پێداویستییە سەرەتاییەکانمان.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، بەهۆی ترسەوە دانیشتووان ناچاربوون هاتووچۆی ڕۆژانەیان کەمبکەنەوە، هەروەها هەوڵەکانی هەندێک لە خێزانەکان بۆ گەڕانەوە بۆ ناوچەکانی نزیک هێڵەکانی ئاگربەست بۆ دەستەبەرکردنی پێداویستییەکانیان بە ئامانجکردنی ڕاستەوخۆ جێبەجێکراوە، ئەمەش بووەتە هۆی دووبارەبوونەوەی شەپۆلی ئاوارەبوون، پێشێلکردنی ڕوونە بۆ مافی دانیشتووان بۆ نیشتەجێبوونی پارێزراو و ئازادی لە ئاوارەبوونی زۆرەملێ.

 

جگە لەوەش کاریگەری دەروونی هەیە، بەتایبەتی لەسەر منداڵان، لە ئەنجامی بەرکەوتنی بەردەوام بە دەنگی تۆپباران و دیمەنی توندوتیژی، زۆربەیان بەدەست ترس و دڵەڕاوکێی بەردەوامەوە دەناڵێنن، لەکاتێکدا گەورەکان لە حاڵەتێکی نیگەرانی و گرژی درێژخایەندا دەژین، بە لەبەرچاوگرتنی نەبوونی سەقامگیری و متمانە بە هیچ بەڵێنێکی فەرمی.

 

ئەمال مورشید جەختی لەوەکردەوە کە خۆڕاگری دانیشتووان بە پلەی یەکەم پەیوەستە بە هەوڵەکانی گەنجانی ناوچەکە کە سەرچاوەیەکی کەمیان هەیە، بارگرانییەکی قورس لە پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی هەڵدەگرن، سەرەڕای ئەو زیانە مرۆییانەی کە تووشی دەبن و ئەو بارودۆخە سەختەی ژیان کە بەرگەی دەگرن.

”سەرپێچی بەردەوام”

تیما شەعرانی، دانیشتووی گوندی ”دور”، یەکێکە لە یەکەم گوندەکان کە جیهادیەکانی هەتەشە لەژێر پەردەی "ئاسایشی گشتی"دا چووەتە ناوەوە، کە لە سەرەتای قەیرانەکەوە ئازاری بێئەندازە بۆ دانیشتووانی ناوچەکەی لێکەوتەوە، هیوای زوو چاکبوونەوەی بریندارەکان و گەڕانەوەی ژن و پیاوە ڕفێنراوەکان بۆ ناو خێزانەکانیان خواست، بە لەبەرچاوگرتنی بەردەوامی تێکچوونی دۆخی ئەمنی.

 

ڕوونیکردەوە، کە ئاگربەستی ڕاگەیەندراو ڕۆژانە تووشی پێشێلکاری دەبێت لەلایەن ئەوەی ناوی لێنا "باندەکانی تەکفیر"، لەوانە بەکارهێنانی چەکی سوک و مامناوەند و قورس و بە ئامانجگرتنی ناوچە نیشتەجێبوونەکان، جگە لە پێگەکانی پاسەوانی نیشتمانی.

 

ئاماژەی بەوەشکردووە، پێشێلکارییە بەردەوامەکان ترس لەناو هاوڵاتیانی مەدەنیدا دەچێنن و ناچاریان دەکەن ماڵەکانیان بەجێبهێڵن و بەرەو ناوچە پارێزراوەکان هەڵبێن، وتی: دانیشتووانەکە نزیکەی حەوت مانگ بوو ئاوارەبوون بۆ ناوچەکانی دوور لە هێڵی پێشەوە، دواتر وردە وردە گەڕانەوە بۆ ناوچەکانی نزیک لە هێڵی ئاگربەست، بەڵام سەرپێچییە دووبارەبووەکان ناچاریانی کردووە دووبارە کۆچ بکەنەوە، ئەمەش لەنێوان نزیکەی ڕۆژانە زیانی گیانی و ماددییەکانی ڕۆژانە.

 

تیما شەعرانی جەختی لەوە کردەوە، کە هۆکاری سەرەکی بەردەوامی ئەم پێشێلکارییانە، نەبوونی لێپرسینەوەیەکی ڕاستەقینە و نەبوونی ئاگربەستێکی ڕاستەقینە و نەبوونی هیچ ڕووپۆشێکی سیاسی یان ئەمنی ڕێگریکردنە، تەنانەت بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ.

 

جەختیشی لەوە کردەوە، کە بەردەوامبوونی ئەم دۆخە دەبێتە هۆی لەدەستدانی زیاتری ژیان، داوای پێویستی دابینکردنی مسۆگەری ڕاستەقینەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی دەکات بۆ ڕاگرتنی پێشێلکارییەکان، لەگەڵ فشارە نێودەوڵەتی و ناوخۆییەکان، مافەکانی مرۆڤ و پەیوەست بە میدیاکان، بۆ گەیشتن بە ئاگربەست و ڕێگریکردن لە پێشێلکارییەکانی زیاتر، بەڵێنەکان تەنها بەس نین بۆ هێنانەدی ئاسایش بۆ خەڵکی سوەیدا.

 

پێی وایە ئاسایش بەرپرسیارێتییەکی بەکۆمەڵە و لێپرسینەوە تاکە ڕێگایە بۆ گەیشتن بە ئاشتی و سەقامگیری، پەیامی پشتیوانی ڕاستەوخۆی ئاراستەی پاسەوانی نیشتمانی کرد و وتی: خەڵک بە دڵ و گیان لەگەڵیان وەستاوە، هەروەها ژنانی سوەید٠ا ئامادەن لەگەڵ پیاوان بەرگری لە خاک و شکۆمەندی خۆیان بکەن، متمانەی خۆی دەربڕی کە ئیرادەی گەل دەبێتە هۆی سەرکەوتن.