١٤ ساڵ تێکۆشان و قوربانیدانی کوڕ و کچانی شۆڕشی ڕۆژئاوای کوردستان، ڕاستیەکی ڕوون و حاشا هەڵنەگرە، لەو دەسکەوتانەی کە لەم ناوچە جوگرافییەدا شاهیدی کراون، ساڵانێکی زۆرە کورد قوربانی بۆ ئازادی و ئارامی هەموو مرۆڤایەتی دەدات.

 

ئەم ژنانە درێژەیان بە ڕێبازەکەیان داوە، شوێنپێی ژنی کوردیان گرتووە، فەلسەفەی ژیانێکی ئازاد و پێکەوە ژیانیان لە باوەش گرتووە، ئەوان ئەم فەلسەفەیان پێشکەش کردووە بۆ ڕۆشنکردنەوەی تاریکی بۆ ژنان کە لە ژێر ستەمکاریدا دەناڵێنن، بە بوێرییەکی سەرنجڕاکێشەوە نیشان دەدەن کە ژنان بە تەنها دەتوانن ئازادی بەدەستبهێنن و ئەو پێکهاتە پەرشوبڵاوانەی کە بەسەریاندا سەپێنراون یەکبخەن.

 

پێشەنگ بوون لە شەڕەکەدا و پێشەنگ بوون لە داڕشتنی بڕیارەکاندا، توانیان بە کەرامەت و خۆشەویستییەوە دەنگیان بۆ ژنان لە سەرانسەری جیهاندا گەورە بکەن، بە درێژایی ساڵان خۆیان سەلماند کە چرای ڕووناکی و عەقڵی درەوشاوە و دایکی خۆبەختکەرن و دەنگەکانیان بەردەوامە لە دەنگدانەوە لە هەموو گۆڕەپانێکدا، پارێزگاری لە ناسنامە و بوون و مانەوە دەکەن سەرەڕای ئەو هەموو زریانانەی کە بەسەریان بردووە.

 

ئەمە شۆڕشی ڕۆژئاوای کوردستانە کە ژیانی خوڵقاند و تارەکانی ئازادی و هیوای تواندەوە، یەک بڕبڕەی هەوڵەکانیان هەموو جیهانی گرتەوە و ژنانی شۆڕشگێڕی یەکخستووە، شوناس و ناسنامەی خۆیان دروست کردووە، پەردەی تاریکییان فڕێداوەتە لایەک.

 

ئەوان بە هێزەوە دژی ستەمکاری وەستانەوە و بە هەموو شێوەیەک خەباتیان کرد بۆ پاراستنی میراسی شۆڕش، مێژوویەکی شکۆمەندیان نووسی کە باس لە خەبات و شۆڕشی ژنان لە دژی نادادپەروەری دەکات، ژنان بە دەستێک ژیانیان هەڵگرتبوو و بە دەستەکەی تر ڕووبەڕووی زیانەکان دەبوونەوە، شەڕیان نەدەکرد بۆ سەلماندنی توانای مردنیان، بەڵکو بۆ دووپاتکردنەوەی مافی ژیانیان، ژیانێکی کەرامەت و ئازاد بە هەموو واتایەکی وشەکە.

 

بەڕاستی گۆڕانێکی ڕوون و نەسڕاوەیان لە شەڕی شۆڕشگێڕانەی گەل و بەرگریکردن لەخۆیان هێنایە ئاراوە، ژنانی ئەرمەنی، سریانی، چەرکەسی، تورکمان و عەرەب لە بەرەکانی پێشەوەی ڕووبەڕووبوونەوەی جیهادییەکان بوون و دایکان بەرپرسیارێتی پاراستنی نیشتمان و پاڵپشتیکردنی کوڕەکانیان لە شەڕدا لە ئەستۆ دەگرت.

 

سەرەڕای هەموو ئەمانە ڕووبەڕووی مەترسی بوونەتەوە بەڵام هەرگیز نەجوڵاون و سست نەبوون، ئەوان بە توندی و بوێرانە لە دژی خۆبەدەستەوەدان وەستان، هەر ئەمەش وای لێکردن دژی ستەمکاری بوەستن، شەڕ بۆ کۆنترۆڵکردنی خەباتیان بە درێژایی ساڵان بەڕێوەچوو، داگیرکەران و ستەمکاران و دیسپۆتەکان بە هەموو شێوەیەک شەڕیان لەگەڵدا کرد و بەردەوامن لە هەوڵدان بۆ تێکدانی بوون و ناسنامەی ژن لە هەموو شوێنێک و لە هەموو کاتێکدا، ئەمەیە کە بڵێسەی ڕق و تۆڵەسەندنەوەی لەناو ئەواندا هەڵگیرساند.

 

ستەمکار دەیزانی و لە مێشکی کۆمەڵگەکاندا چاندی کە ژن جگە لە کۆیلە هیچ بوونێکی نییە و لە بەرگریکردن و بڕیاردان و تەنانەت بیرکردنەوەشدا جێگەیەکی نییە، مافی ئەوەی نییە چەک هەڵبگرێت و دژی عەقڵی ستەمکار شەڕ بکات.

ئەم عەقڵە ستەمکارانە بە پلەی یەکەم هێرشی دڕندانەیان بۆ سەر جەستەی ژنان دەستپێکرد و سووریا وەک نموونەیەکی توند کاریگەر بوو، بەتایبەتی دوای ڕووخانی ڕژێمەکە و هێرشەکانی دواتر لەلایەن حکومەتی گوازراوە و کوتلە سەربەستەکانیەوە بۆ سەر گەڕەکەکانی حەلەب، لێرەدا دوای شکستی ئەو ڕێککەوتنانەی کە بڕیار بوو بە شێوەیەکی فەرمی جێبەجێ بکرێن، هەموو ڕێککەوتنەکانیان تێکدا و هێرشی دڕندانەیان دەستپێکرد.

 

لە دوو گەڕەکی بچووکدا تەرمی ژنێکی شەڕڤانیان کوشت کە دەیویست بەرگری لە مرۆڤایەتی و دۆزی و تەنانەت خودی بوونیش بکات، وەک ئەوەی بیانەوێت ترس بکوژن، کوشتیان، بۆ ئەوەی بە جیهان نیشان بدەن کە ژن کەوتووە، ئەوان دەیانویست پەیامێک بۆ هەموو ژنان بنێرن کە بێدەنگ بن و دەستبەرداری خەبات بن، بەڵام تێنەگەیشتن کە ژنێک شەهید دەبێت هەزار کەسی تر لەدایک دەبن کە ڕەتی دەکەنەوە بێدەنگ بکرێن یان ملکەچ بکرێن.

 

پێشێلکارییەکی گەورەیان بەرامبەر بە ژنان ئەنجامداوە، ژنانی شەڕڤان بە تانکەوە بەسەریاندا دەڕۆیشتن و ژنانی زیندان بەبێ چرپەی پەشیمانی و چرپاندنی ویژدان ئەشکەنجە دەدران، ئەم کردەوانە بەناوی ئایین و ئیسلامەوە ئەنجام دەدرێن کە بێ تاوانن لەوان و کردەوەکانیان، ئەم کردەوانە وەک قارەمانانە و بەڵگەی پیاوەتی وێنا دەکەن، بەڵام لە ڕاستیدا بەڵگەی ترسن لە هێز و بەرخۆدانی ژنان، ئەوان شکست دەهێنن لەوەی کە بزانن بڵێسەی ڕق و تۆڵەیان لە ڕۆحی هەموو ژنێکدا هەڵگیرساندووە.

 

خەڵک لە شەڕ هەڵنەهاتن، بەڵکو لە پیاوکوژەکان هەڵهاتن کە ناوی جیاوازیان هەبوو، بەڵام هەمان کرداریان هەبوو، لە شەقامەکاندا ڕاو دەکران و لە ماڵەکانیانەوە ڕاکێشران، تاوانەکە چەک و هەڵوێستێکی سیاسی نەبوو، بەڵکو وێنەیەک بوو، هێمایەکی کوردی لەسەر شاشەی تەلەفۆن یان وێنەیەکیان لە ناوچەیەکی کوردیدا، تەلەفۆنێک بوو بە تۆمەت و بیانوو بۆ کوشتن و دەربەدەری، ئەمڕۆ مرۆڤ بەم شێوەیە دەکوژرێت، تەنها لەسەر کوردبوون.

 

تەنها کورد نییە کە لە پێناو مانەوەدا خەبات دەکات و شایستەی ژیانە، بەڵکو هەموو ئەوانەی کە دڵسۆزانە لەگەڵیان کاریان کردووە و تێگەیشتوون دۆستی کورد بوون واتای چییە، ئێستا هەڕەشەی کوشتنیان لەسەرە، ئەو ژنانەی لە داروپەردووی داعش دەرچوون، لەگەڵ تەڤگەری ژنانی کورد کاریان دەکرد نەک بەدوای دەسەڵاتدا، بەڵکو ژیانێکی ئازاد و دوور لە ترس، دامودەزگاکانیان بونیادنا و خەونی ئازادی بێ بەربەستیان بەدیهێنا و لە پێگەی بڕیاردا بوون، ئەمڕۆ دوای گەڕانەوەی داعش بۆ ناوچەکە ڕووبەڕووی هەڕەشە دەبنەوە، کە ئێستا لەژێر دەسەڵاتی بەناو حکومەتی گوازراوەدایە، کە کوشتن و تاڵان و ناتەبایی لە نێوان گروپە نەتەوەیی و کولتوورییە جیاوازەکاندا چاندووە.

 

لێرەشدا ئەم هێزە ستەمکارانە دەستڕاگەیشتنیان بۆ باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا فراوانتر کردووە، لە کۆبانێ بە تەواوی شارەکەیان گەمارۆ دا و پێنج منداڵیش بەهۆی سەرما گیانلەدەستدا، ئاو و کارەبا و گەرمکەرەوەش نییە، ئەمڕۆش گەمارۆدان بەردەوامە و ئەم هێرشانە لە هەوڵێکدا بۆ کۆنترۆڵکردنی ئەم هەرێمە کوردەوارییە بەرەو هەڵکشان دەچن، چ ویژدانێک دەتوانێت ئەمە قبوڵ بکات لە سەردەمێکی ئاوادا؟ ئایا مردنی منداڵان بەهۆی سەرما و برسێتی ئاسایی بووەتەوە، شتێک کە جیهان شاهیدی بێت و بە بێدەنگی بمێنێتەوە؟

 

کەزیەک هەیە کە بڕاوەتەوە، نەک تەنها قژە، بەڵکو مێژووی ژنێک و کەرامەت و یادەوەری خەباتە و وەک ئەوەی خەڵاتی جەنگ بێت و سیمبولی شانازی ستەمکار بێت کە جەستەیەکی بردووە، بەڵام نازانێت هەرگیز ئامرازێک نەبووە بۆ ستایلکردنی قژ و جوانییەکانی بۆ ژنان، سیمبولی شوناس و بەرخۆدان و ڕەگ و ڕیشەی مێژوویی هەیە کە زۆر کەس نایزانن، لە هەندێک کۆمەڵگەدا، بڕین سیمبولی پابەندبوون و ناسنامەی ئایینی و ڕۆحی بوو، هەروەها پەیوەست بوو بە چاوەڕوانی گەڕانەوەی نەبووەکان و دەستگرتن بە دۆزی.

 

بە درێژایی مێژوو ململانێ و شەڕەکان بە پلەی یەکەم جەستەی ژنانیان کردۆتە ئامانج وەک ئامرازێک بۆ پێشێلکردن و بێڕێزیکردنی کەرامەتی کۆمەڵایەتی، ژنان بۆ شکاندنی ناسنامەکانیان ئەشکەنجە دراون و دەستدرێژییان کراوەتە سەر و جەستەیان بڕاوە، بەمەش سووڕێکی باڵادەستی بەردەوام بووە کە هەموو سنوورە مرۆیی و ڕەوشتییەکان تێدەپەڕێنێت.

 

ئەم دیمەنە و هەموو دیمەنە هاوشێوەکانی، تەنها کردەی تاکەکان نەبوون، بەڵکو دەربڕینی ڕق و کینە و خراپەکاری بوون، پەیامێکی ڕوون و ئاشکرا بوون: ئێمە لە ژنانی ئازاد دەترسین، لە کۆمەڵگەیەکی ئازاد و یەکگرتوو و دیموکراتیک دەترسین، لە منداڵەکانتان و دارەکانتان و ماڵەکانتان دەترسین، بۆیە هەوڵی شکاندن و لەناوبردنی هەموو شتێکتان دەدەین، بەڵام ئێمە لە شەڕەکان و لە ماڵ و گەڕەکەکانماندا بە چەقبەستوویی و بوێری دەمێنینەوە، میراسی هەر ژنێک کە چەکی هەڵگرت بۆ بەرگریکردن لە کەرامەت و ناسنامە، حاشا هەڵنەگرە، ئێمە بەرگە دەگرین، چونکە ڕەگ و ڕیشەمان نابڕدرێت و دایکانمان بەردەوام دەبن لە لەدایکبوونی قارەمانێک کە خۆشەویستی نیشتمانیان لە دڵیاندا هەڵگرتووە.