ژنانی تل تەمر: نەتەوەی دیموکراتیک ڕێگای یەکسانی و ئازادییە
ژنانی عەرەب لە شاری تل تەمر لە کانتۆنی جزیرە ڕەخنەیان لەو هێرشانە گرت کە پرۆژەی نەتەوەی دیموکراتیکیان کردۆتە ئامانج و دەڵێن: ئەم پڕۆژەیە دەنگ و جێگای بە هەموو پێکهاتەکانی کۆمەڵگەی سووریا بەخشیوە و کردویانە هاوبەشی ڕاستەقینە لە دیاریکردنی چارەنووسی خۆیان.
سۆرگوڵ شێخۆ
تل تەمر-سیستەمی نەتەوەی دیموکراتیک کە لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا سەریهەڵدا و دەرفەتی بۆ گروپە نەتەوەیی و ئایینییە هەمەچەشنەکانی ناوچەکە ڕەخساند کە لەسەر بنەمای یەکسانی بژین، ئێستا ڕووبەڕووی شەپۆلێکی ڕەخنە و هێرشی لایەنە جیاوازەکان بووەتەوە.
ژنانی عەرەب لە ناوچەی تل تەمر هەڵسەنگاندنێکیان بۆ ئەزموونی ئەم سیستەمە پێشکەش کرد، جەختیان لەسەر کاریگەرییە ئەرێنییەکانی کردەوە، بەتایبەتی لەسەر گەلی عەرەب و ژنانی عەرەب، چونکە کاریگەری زیاتری پێدەبەخشێت و بەشداری چالاکانەی لە ژیانی گشتیدا پێدەبەخشن.
ڕەشا علو، هاوسەرۆکی ئەنجومەنی ناوچەی ”قبور قراجنە” لە تل تەمر و سەنا عەبود، بەڕێوەبەری لە نووسینگەی ژنانی ئەنجومەنی خێزانی شەهیدان، دیدگای خۆیان لەسەر ئەو بابەتە باس کرد.
”سیستەمی نەتەوەی دیموکراتیک لەگەڵ بەرژەوەندی دەوڵەتانی بەکارهێنەردا ناگونجێت”
لە سەرەتای قسەکانیدا، ڕەشا علو، هاوسەرۆکی ئەنجومەنی ناوچەی ”قبور قراجنە”، ڕوونیکردەوە، کە سیستەمی نەتەوەی دیموکراتیک لە ئێستادا ڕووبەڕووی هێرشی توند و ڕەخنەی بەرفراوان بووەتەوە، هەروەها سەرکەوتنی پڕۆژەی خۆبەڕێوەبردن و دامەزراندنی سیستەمی نەتەوەی دیموکراتیک لەگەڵ بەرژەوەندی دەوڵەتانی بەکارهێنەر و سەرکردەکانیان ناگونجێت.
ئاماژەی بەوەشکرد، بەڕێوەبەری گەل بە سەرکردایەتی گەل بۆ گەل کاریگەری دەوڵەت و زلهێزە باڵادەستەکان کەمدەکاتەوە، ئەو دەوڵەتانە بە مەترسی بۆ سەر دەسەڵاتی خۆیان دەزانن، هەروەها سیستەمی نەتەوەی دیموکراتیک توانیویەتی پێکهاتە جیاوازەکانی ناو خۆی کۆبکاتەوە و بناغەیەکی تۆکمە بۆ ژیانێکی هاوبەش دابڕێژێت کە لەسەر بنەمای پێکەوەژیان و یەکسانی بێت.
دووپاتی کردەوە کە شۆڕشی ڕۆژئاوای کوردستان گۆڕانکارییەکی قووڵی لە کۆمەڵگەدا هێنایە ئاراوە، دەرفەتی بۆ خەڵک ڕەخساند لە چوارچێوەیەکی دیموکراتیکیدا، دوور لە ڕەگەزپەرستی و ناسیۆنالیزم و کۆنەپەرستی ئایینی بژین و توانیان بە ئاشتیانە پێکەوە بژین، هەروەها شۆڕش دەرگای بەڕووی ژنانی عەرەبدا کردەوە، دوای ئەوەی دەسەڵاتەکەیان شاردرایەوە و سەرکوتکرا، ڕۆڵێکی سەرەکی پێبەخشی،، ژنانی ئەمڕۆ تەنانەت لە ڕێگەی یاساشەوە توانای پاراستنی مافەکانیان هەیە و ڕووبەڕووی هەڵاواردن ببنەوە.
ڕەشا علو پەیامێکی ئاراستەی گەل و ژنانی عەرەب کرد و جەختی لە گرنگی باوەڕبوون بەو شتانە کردەوە کە تا ئێستا بەدەست هاتوون و متمانەش بە دەستکەوتەکانی ڕابردوو هەیە، هاوکات جەختی لە پێویستی بەردەوامی گەشتەکە کردەوە، پڕۆژەکە لەسەر زەوی بەدیهاتووە و هاوسەنگی لە نێوان ژن و پیاودا دروستکردووە، داوای لە ژنان کرد بە توندی دەست بە ڕێبازی ئازادییەوە بگرن و ڕێگە نەدەن لاوازی باوەڕ بخزێتە ناوەوە، گەلی عەرەب پێویستە خاوەنی هەڵوێستی سەربەخۆی خۆی و دەسەڵاتی بڕیاردان بێت، نەبێتە کەرەستە لە دەستی هێزە چەوسێنەرەکان و دوژمنی گەلدا.
”هاندانی ناتەبایی لە نێوان پێکهاتەکانی هەرێم”
سەنا عەبود، بەڕێوەبەری نووسینگەی ژنانی ئەنجومەنی خێزانی شەهیدان، ڕوونی کردەوە کە شەڕی تایفەگەری بەڵگەیەکی ڕوونە لەسەر ئەو دوژمنایەتییەی کە ئاراستەی پڕۆژەی دیموکراتیک کراوە، هەروەها نزیکەی ١٤ ساڵە هێرشەکان ئەو کۆمەڵگەیانەی کردووەتە ئامانج کە پێکەوە دەژین، ئەمەش پاڵی پێواوە ناون بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی سەختترین قۆناغەکانی شەڕەکە.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم شەڕە کە دژی کورد و عەرەب بەڕێوەدەچێت، ئامانجی هاندانی ناتەبایی لەنێوان ئەو پێکهاتانەدایە و بەشێکە لە پلانی زلهێزە دەرەکییەکان، هەروەها چڕی ئەم هێرشانە ڕەنگدانەوەی ئەو کاریگەرییە بەرچاوەیە کە پڕۆژەی نەتەوەی دیموکراتیک لەسەر زەویدا هەیبووە، دوژمنان لە یەکڕیزی کورد و عەرەب و سریانی دەترسن، ئەمەش بە ڕوونی لە سروشتی هێرشەکانیاندا دەرکەوتووە.
دووپاتی کردەوە، کە کورد خاوەنی مافی زەوی و ماڵ و ناسنامەی ئەم زەوییە و داواکردنی دەستبەرداربوونە لە خەبات و مافەکانیان جێگای قبوڵ نییە، وتی: ئێمە لە پرۆژەی نەتەوەی دیموکراتیک ڕازین، بەڵام هەندێک لە هۆزە٣ عەرەب بەتوندی دژایەتی خۆبەڕێوەبردن دەکەن، نەدەبوو ئەو هۆزانە ببنە کەرەستەی دەستی دەوڵەتە پیلانگێڕەکان.
سەنا عەبود جەختی لە سەر پێویستی ڕەتکردنەوەی هەموو هەوڵێک بۆ عەرەب و هۆزەکان کردەوە بۆ بەکارهێنانیان، هەروەها گەشتەکەیان دوورودرێژە و نابێت بیرکردنەوەیان لە چرکەساتی ئێستادا سنووردار نەبێت، بەڵکو پێویستە بە هۆشیاری و تێگەیشتنەوە داهاتوو ببینن، دوژمنان لە سەرووی هەمووشیانەوە بەدوای کۆنتڕۆڵکردنی سەرچاوە ماددی و ڕەوشتییەکاندا دەگەڕێن، لەکاتێکدا ژیانی خەڵک بۆ ئەوان لە پێشینە نییە.
سەنا عەبود سەبارەت بە خەباتی ژنان ڕوونیکردەوە، کە ژنان چارەنووسێکی هاوبەشیان هەیە، هەر بۆیەش دەبێت هەموو ژنێک درێژە بە خەباتی خۆی بدات و دەستبەرداری ئەو خەباتە نەبێت تا مافەکانی پارێزراو بێت، هەروەها تا مافەکانی ژنان لە دەستووردا نەچەسپێنرێن و مسۆگەر نەکرێن، ژنان بەبێ وەستان درێژە بە گەشت و تێکۆشانی ئازادی دەدەن.