ناوی لازقییە خۆی هەڵگری یادەوەری ژنێکە، لەلایەن سەرکردەی سلوقی سیلقوس نیکاتورەوە دامەزراوە و ناوی "لاوزيسيا"ی لێنراوە وەک ڕێزێک بۆ دایکی، کە ئاماژەیەکی سیمبولی بۆ شوێنی ژن لە هۆشیاری و مێژووی بەکۆمەڵدا، ئەم میراسە تەنها وردەکارییەک نییە، بەڵکو بەشێکی دانەبڕاوە لە ناسنامەی شارێک، کە لە ڕێزگرتن لە ژنانەوە لەدایک بووە، نەک بەدەرکردنیان.

 

بە درێژایی مێژووی ئەم هەرێمە ناوی ژنان سەریهەڵداوە و کاریگەرییەکی بەجێهێشتووە کە سنوورە جوگرافییەکان تێدەپەڕێنێت. لە شازادە ئەلیسا دامەزرێنەری کارتاژەوە تا ئیمپراتۆرە جولیا دۆمنا کە خەڵکی شاری هۆمس بوو و ڕۆڵێکی سەرەکی لە ژیانی سیاسی و فیکری ڕۆمادا گێڕا، ژنان لەم بەشەی جیهان هاوبەشی بڕیاردان و بەشداربووی چالاک بوون لە بنیاتنانی نەتەوەدا، نەک بابەتی سەرپەرشتیکردن یان سنووردارکردن.

 

بە پێچەوانەوە دەرکردنی فەرمانی کاربەدەستانی هەتەشە بۆ قەدەغەکردنی ماکیاژ یان سەپاندنی سنووردارکردن بەسەر ڕوخساری ژنان، پرسیاری قووڵ لەبارەی تێڕوانین بۆ ژنان لەمڕۆدا دەوروژێنێت، کاتێک ڕۆڵی ژن کورت دەکرێتەوە بۆ ڕواڵەتی دەرەوە، وەک بوونەوەرێک مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت کە پێویستی بە کۆنترۆڵکردنی بەردەوام هەیە، ئەوە ڕەنگدانەوەی کەمبوونەوەی بەهای مرۆیی و فیکری و کۆمەڵایەتییەکەیە.

 

سەپاندنی سنووردارکردن بەسەر وردەکارییە کەسییەکانی وەک ماکیاژ یان جلوبەرگدا، ڕەنگدانەوەی هێزی کۆمەڵگە نییە، بەڵکو ترسی لە ئازادیی ئەندامەکانییە، ژنان کە سەردەمانێک هێمای دامەزراندنی شار و ئیمپراتۆریەتەکان بوون، ئێستا لە چوارچێوەی پێناسەیەکی تەسکدا بۆ ڕۆڵ و سنووردارکردنی خۆیان قەتیس کراون، بەم شێوەیە جەستە دەبێتە گۆڕەپانی بڕیاردان، لەبری ئەوەی عەقڵ و لێهاتوویی پێوەر بن بۆ دانپێدانان.

 

"لە نێوان ڕابردوویەکی کەرامەت و ئێستایەکی پڕ لە کێشە"

دژایەتیەکی بە ئازارەکە ئەوەیە کە هەمان ئەم خاکە نموونەی ژنانی بەرهەم هێنا کە هێز و زانیاری و کاریگەری بەرجەستە بوون، بەڵام لەبری ئەوەی لەسەر ئەو میراسە بونیاد بنێین و بەرەو بەهێزکردنی فراوانتری ژنان لە بواری پەروەردە و سیاسەت و ئابووریدا هەنگاو بنێین، خۆمان بە سەپاندنی سنووردارکردنی زیاتر بەسەریاندا دەبینینەوە، وەک ئەوەی پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی بە سنووردارکردنی نیوەی دانیشتووانەکەی بەدەستبهێنرێت.

 

ئەو کۆمەڵگەیانەی کە هەوڵی پێشکەوتن دەدەن، ژنان لە ڕواڵەتەکەیدا کورت ناکەنەوە، هەروەها ئازادیی خۆیان وەک هەڕەشەیەک سەیر ناکەن، بەڵکو وەک هاوبەشێکی تەواو بەتوانا دەیانبینن، مێژوو شایەدی ئەوە دەدات کە خۆشگوزەرانی ئەم هەرێمە هەرگیز دەرئەنجامی وەدەرنانی ژنان نەبووە، بەڵکو لە ئەنجامی بەشداری چالاکانەی ئەوان بووە.

 

لازقییە کە لە سەرەتای دامەزراندنیەوە ناوی ژنێکی هەڵگرتووە، شایەنی ئەوەیە شارێک بێت کە ئەم واتایە لە ئێستای خۆیدا وەک لە ڕابردووی خۆیدا ڕەنگ بداتەوە، شارێک کە کەرامەتی ژنان تێیدا پارێزراو بێت و ڕۆڵی ژنانی تێدا بناسرێت و ئازادییەکەیان وەک بەشێکی دانەبڕاو لە ئازادی کۆمەڵگە بە گشتی ڕێزی لێ بگیرێت.