ناوەندی هەواڵ– لە بەردەوامیی  فشارە ئەمنی و دادییەکاندا بۆ سەر چالاکوانانی مەدەنی و هاووڵاتییانی ڕەخنەگر، مەرزییە (گوڵشەن) فەتحی بە پێدانی ئاگادارینامەیەکی فەرمی بۆ دادسەرای گشتی و شۆڕشگێڕیی ناوچەی ٣٣ ی تاران لە بەندیخانەی ئەڤین بانگهێشت کراوە. هەروەها کەژاڵ ڕەحمانی، یەکێک لە ئەندامانی بنەماڵەی قوربانیانی هەرێمی کوردستان، لە بەندیخانەی ژنانی سنە لە هەشتەمین ڕۆژی مانگرتن لە خواردندایە. ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ نیگەرانیی خۆیان لەسەر تەندروستیی بەندییەکان و ئەو بارودۆخەی تێیدا ڕاگیراون دەربڕیوە، هەروەها لە دژی بەکارهێنانی بانگهێشتکردنی بەردەوام، کردنەوەی دۆسیەی یاسایی و سەپاندنی سنووردارکردنی ئەمنی لە دژی چالاکوانانی مەدەنی هۆشدارییان داوە.

 

بەپێی ئەو زانیارییانەی لە ١٣ی حوزەیراندا بڵاوکراونەتەوە، لە مەرزییە فەتحی داوا کراوە کە لە ماوەی پێنج ڕۆژدا دوای ئاگادارکردنەوەکە ئامادە بێت، بۆ ئەوەی بەرگریی خۆی پێشکەش بە لقی دووەمی لێکۆڵینەوە لە دادسەرای گشتی و شۆڕشگێڕیی ناوچەی ٣٣ی تاران بکات.

 

ئەم لقە کە لە ناو دادسەرای بەندیخانەی ئەڤیندا کار دەکات؛ دامەزراوەیەکە کە لە ساڵانی ڕابردوودا دۆسیەی زۆرێک لە چالاکوانانی مەدەنی و سیاسی، ڕۆژنامەنووسان، خوێندکاران و چالاکوانانی مافی مرۆڤی بەڕێوە بردووە.

بەڵام لە دەقی ئاگادارینامەکەدا ئاماژە بەو تۆمەت و تاوانانە نەکراوە کە خراونەتە پاڵ ئەم چالاکوانە مەدەنییە؛ بابەتێک کە لەلایەن پارێزەران و چالاکوانانی مافی مرۆڤەوە وەک پێشێلکردنی مافی بەرگریکردن و ئاگادارنەبوونی تۆمەتبار لە دۆسیەکەی، ڕەخنەی لێ دەگیرێت.

 

پشکنینی ماڵ و دەستبەسەرداگرتنی کەلوپەلی تایبەتی

 

لە گوڵانی ئەمساڵدا، ماڵی مەرزییە فەتحی لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە پشکێندرا.

بەپێی ڕاپۆرتە بڵاوکراوەکان، لەم کارەدا، هێزە ئەمنییەکان پشکنینیان لە ماڵەکەیدا کردووە و دەستیان بەسەر ژمارەیەک لە ئامێرە ئەلیکترۆنییە تایبەتییەکانیدا گرتووە، لەوانەش مۆبایل و لاپتۆپەکەی، و لەگەڵ خۆیاندا بردوویانن.

لە ساڵانی دواییدا، دەستبەسەرداگرتنی ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان لە دۆسیەکانی پەیوەندیدار بە چالاکوانانی مەدەنی و کۆمەڵایەتیدا، بووەتە ڕەفتارێکی باوی دەزگا ئەمنییەکان؛ کارێک کە بە گشتی بە مه‌بەستی دەستڕاگرتن بەسەر زانیارییە تایبەتییەکان، پەیوەندییەکان و چالاکییە مەجازییەکانی کەسەکاندا ئەنجام دەدرێت.

 

 فشارە  ئەمنییەکان و بانگهێشتکردنی دادی

 

مەرزییە فەتحی پێشتریش بەهۆی چالاکییە مەدەنی و کۆمەڵایەتییەکانیەوە، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی دادی و ئەمنی ببووەوە و مێژوویەکی لە بانگهێشتکردن و دۆسیە بۆ کردنەوە هەیە.

بانگهێشتکردنەوەی نوێی ئەم چالاکوانە مەدەنییە لە کاتێکدایە کە لە مانگەکانی ڕابردوودا چەندین ڕاپۆرت لەسەر زیادبوونی  فشارەکان بۆ سەر چالاکوانانی مەدەنی، چالاکوانانی کۆمەڵایەتی، ڕۆژنامەنووسان، خوێندکاران و داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ بڵاوکراونەتەوە.

ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ بەردەوام لە دژی بەکارهێنانی بانگهێشتکردنی دووبارە، کردنەوەی دۆسیەی یاسایی و سەپاندنی سنووردارکردنی ئەمنی لە دژی چالاکوانانی مەدەنی هۆشداری دەدەن و ئەم ڕێوشوێنانە وەک بەشێک لە پڕۆسەی سنووردارکردنی چالاکییە مەدەنییەکان و ئازادیی ڕادەربڕین لە ئێراندا دەنخوێننەوە.

 

کەژاڵ ڕەحمانی ٨ ڕۆژە لە مانگرتندایە

 

کەژاڵ ڕەحمانی کە لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦دا، لەگەڵ هاوسەر و براکەیدا لەلایەن هێزەکانی وەزارەتی ئیتڵاعاتەوە دەستبەسەر کرا، ئێستا لە بەندیخانەی ژنانی سنە کە بە ناوەندی چاکسازی و پەروەردە دەناسرێت، لە مانگرتن لە خواردندایە.

بەپێی ڕاپۆرتە بڵاوکراوەکان، ئەو بۆ ناڕەزایەتیدەربرین لە دژی دەستبەسەرکردنی خۆی و ئەندامانی دیکەی بنەماڵەکەی، مانی لە خواردن گرتووە و بەردەوامە. مانگرتنی درێژخایەن لە خواردن لە بەندیخانەکاندا دەکرێت ببێتە هۆی دەرەنجامی مەترسیدار لەسەر باری تەندروستیی بەندییەکان، ئەمەش نیگەرانییەکانی لەسەر دۆخی جەستەیی کەژاڵ ڕەحمانی زیاتر کردووە.

 

یەکەم دیدار دوای دەستبەسەرکردن

 

بنەماڵەی کەژاڵ ڕەحمانی دوای ڕەزامەندیی داواکاری گشتیی کامیاران لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦دا، توانییان چاویان پێی بکەوێت.

لە کاتی دەستبەسەرکردنییەوە ئەمە یەکەم دیداری بنەماڵەکەیەتی کە لەگەڵیدا سازیان کردووە. بەپێی سەرچاوەکان، بنەماڵەکەی دوای ئەم دیدارە نیگەرانیی خۆیان لەسەر دۆخی جەستەیی ئەو دەربڕیوە و شوێنەوارەکانی چەند ڕۆژ مانگرتن لە خواردنیان بە ڕوونی بەدی کردووە.

 

مانگرتن لە خواردن دوا ڕێگای خۆپیشاندان لە بەندیخانەکاندا

 

لە ساڵانی دواییدا، زۆرێک لە بەندییە سیاسی، مەدەنی و ویژدانییەکان لە ئێراندا، مانگرتن لە خواردن وەک یەکێک لە دوا ڕێگاکانی خۆپیشاندانی خۆیان بەکار دەهێنن بۆ ئەوەی ناڕەزایەتی لە دژی بارودۆخی دەستبەسەرکردنیان، پڕۆسەی دادی یان ئەو  فشارانەی لێیان دەکرێت، دەرببڕن.

بەردەوامیی مانگرتنی کەژاڵ ڕەحمانی لە هەشتەمین ڕۆژیدا، لە کاتێکدا بنەماڵەکەی نیگەرانیی خۆیان لەسەر باری جەستەیی ئەو نیشان داوە، جارێکی دیکە سەرنجەکانی ڕاکێشایەوە سەر دۆخی بەندییەکان و بنەماڵەکانیان کە لە ئێراندا بەدوای دادپەروەریدا دەگەڕێن.

داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ هۆشداری دەدەن کە بەردەوامیی ئەم دۆخە بەبێ چاودێریی پزیشکیی گونجاو و سەرنجدان بە داواکارییە یاساییەکانی بەندییەکان، دەکرێت تەندروستی و ژیانیان بخاتە مەترسییەوە.