کۆنگرەی ستار داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات بۆ پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی هەنگاو بنێن
لیژنەی دیپلۆماسی کۆنگرەی ستار لە باکوwر و ڕۆژهەڵاتی سوwریا چوار نامەی ئاراستەی کۆمیساریای باڵای مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان و نوسینگەی نێردەی تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە سووریا و سی پی تی کرد.
ناوەندی هەواڵ
لیژنەی دیپلۆماسی کۆنگرەی ستار نامەیەک کە ڕاپۆرتێکی "بەپەلە"ی دەربارەی وردەکاری بارودۆخی سەختی مافی مرۆڤی لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە لە شاری حەلەبی سووریا تێدایە، بۆ کۆمیساریای باڵای مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان و نوسینگەی نێردەی تایبەتی سکرتێری گشتیی سووریا و سی پی تی نارد.
لە نامەکاندا کە ئەمڕۆ ٨ی کانوونی دووەم ناردی، جەخت لەوە کراوەتەوە کە خەڵکی مەدەنی دەخرێنە ژێر "دەستدرێژی سەربازی سیستماتیک و گەمارۆیەکی نایاسایی لەلایەن گروپە چەکدارەکانی سەر بە وەزارەتی بەناو وەزارەتی بەرگری حکومەتی کاتیەوە، کە لە ئەنجامدا زیانی گیانی هاوڵاتیانی مەدەنی، لەناویاندا ژن و منداڵانی لێکەوتەوە.
لە نامەکاندا جەخت لەوە کراوەتەوە: ئێمە ئەم پێشێلکاریانەی خوارەوەی مافەکانی مرۆڤتان بۆ دەخەینەڕوو کە داوای دەستێوەردانی خێرا دەکەن. تیمە مەیدانییەکانمان کوژرانی شەش کەس و برینداربوونی ٤١1 کەسی دیکەیان بەڵگە کردووە کە زۆربەیان ژن و منداڵن، لە ئەنجامی تۆپبارانی بێ جیاوازی بە چەکی قورس کە ناوچە نیشتەجێبوونی چڕ دانیشتووەکانیان کردۆتە ئامانج. ئەم بە ئامانجگرتنی بە ئەنقەست هاوڵاتیانی مەدەنی پێشێلکارییەکی ئاشکرای 'مافەکان' پێکدەهێنێت، بۆ ژیان' و بنەماکانی یاسای مرۆیی نێودەوڵەتی.
لە نامەکاندا زیاتر ئاماژە بەوە کراوە کە تاکە نەخۆشخانەی ناوخۆیی ناوچەکە ڕاستەوخۆ کراوەتە ئامانج، ئەمەش ناچار بووە کارەکانی ڕابگرێت و هەزاران هاوڵاتی مەدەنی لە مافی بنەڕەتی خۆیان بۆ دەستڕاگەیشتن بە چاودێری تەندروستی بێبەش کردووە. بەپێی لیژنەی دیپلۆماسی کۆنگرەی ستار، ئەمە "تاوانێکی جەنگی پێکدەهێنێت کە دامەزراوە پارێزراوەکانی نێودەوڵەتی دەکاتە ئامانج.
ئەم هەڵکشانە لەگەڵ سەپاندنی ئابڵوقەی هەمەلایەنە و داخستنی سەرجەم دەروازەکانە، ئەمەش وایکردووە کە ڕێگربێت لە گەیشتنی سووتەمەنی گەرمکەرەوە و پێداویستییە پزیشکی و خۆراکییەکان، ئەمە جگە لە بڕینی بە ئەنقەستی ئاو و کارەبا. ئەم کارانە لە ڕووی یاساییەوە وەک سزای بەکۆمەڵ پۆلێن دەکرێن، کە ئەمەش پێشێلکردنی ئاشکرای ڕێککەوتننامەکانی جنێڤ لە ساڵی ١٩٤٩ و پرۆتۆکۆڵە زیادەکانیانە.
جگە لەوەش بەکارهێنانی برسێتی و بارودۆخی سەختی کەشوهەوا وەک چەکی جەنگ هەڕەشە لە کارەساتێکی مرۆیی و پەتایەکی نزیک دەکات. هەروەها ئەم پێشێلکاریانە ڕێکەوتنی نیسان و ڕێککەوتنی ١٠ی ئاداری ٢٠٢٥ کە پاراستنی خەڵکی مەدەنی و داماڵینی چەکسازی ناوچەی نیشتەجێبوون لە ڕێگەی ئاشتیانەدا دیاری کردبوو، تێکدەدەن.
بە پشتبەستن بە هەموو ئەو زانیاریانە، لیژنەی دیپلۆماسی کۆنگرەی ستار بانگەوازی لە ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ کرد کە ڕێوشوێنی بەپەلە بگرنەبەر و ئیدانەیەکی دەستبەجێ و بێ دوو دڵی ئەو پێشێلکارییانە دەربکەن کە بەرامبەر بە خەڵکی سڤیل و دامەزراوە پزیشکی و خزمەتگوزارییەکان لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە ئەنجامدراون.
داوای فشاری نێودەوڵەتی بۆ هەڵگرتنی گەمارۆی دەستبەجێ و دەستەبەرکردنی ڕێڕەوی مرۆیی سەلامەت بۆ گواستنەوەی بریندارەکان و گەیاندنی سووتەمەنی و هاوکاری پزیشکی و پێداویستییە سەرەتاییەکان و ناردنی لیژنەیەکی نێودەوڵەتی بۆ دۆزینەوەی ڕاستییەکان بۆ بەڵگەنامەکردنی ئەو تاوانانەی ل ئەنجامدراون کراوە، هەروەها دیاریکردنی بەرپرسیارێتی تاوانکاری سەرکردە سەربازی و سیاسییەکان بۆ ئەو هێرشانە.
هەروەها لە نامەکەدا داوا کراوە ئەم پێشێلکارییانە بخرێنە ناو ڕاپۆرتە وەرزییەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بۆ مافەکانی مرۆڤ بۆ دڵنیابوون لەوەی تاوانباران لەبەردەم دادگا نێودەوڵەتییەکان دادگایی دەکرێن و لێپرسینەوەیان لەگەڵدا دەکرێت و ڕێگری لە بێ سزایی ئەوان بکرێت، بەو پێیەی "بێدەنگی کۆمەڵگەی مافی مرۆڤ لە بەرامبەر ئەم تاوانە سیستماتیکیانەی دژی ژنان و منداڵان و دامەزراوە پزیشکییەکان پەیامێکی مەترسیدار دەنێرێت کە هاندەری بەردەوامی پێشێلکارییەکانە.
لە کۆتایی نامەکەدا هاتووە: داواتان لێدەکەین ئەرکەکانی خۆتان بەجێبهێنن بۆ پاراستنی مافەکانی مرۆڤ و پاراستنی کەرامەتی هاوڵاتیانی مەدەنی لە سووریا.