لە ڕۆژی جیهانی تێکۆشانی ژناندا داوای یاسادانانی دادپەروەرانە و بەهێزکردنی فراوانتر بۆ ژنانی عێراق دەکات
نووسەرو چالاکوانانی عێراقی تیشک دەخەنەسەر کەلێنی پەرەسەندنی نێوان مافەکانی ژنان لە یاسادانان و ڕاستیدا، جەخت لەسەر پێویستی یاسای دادپەروەرترو بەهێزکردنی ڕاستەقینە دەکەنەوە کە هاوتەریب بێت لەگەڵ زیادبوونی ڕۆڵی ژنان لە کۆمەڵگەدا.
ڕەجا حەمید ڕەشید
عێراق-ڕۆژی جیهانی ژنان بۆنەیەکی جیهانییە بۆ ئاهەنگگێڕان بە دەستکەوتەکانی ژنان و تیشک خستنە سەر ڕۆڵی سەرەکییان لە بونیادنانی کۆمەڵگەکان و داڕشتنی داهاتوویان، بەم بۆنەیەوە بانگەوازەکان بۆ بەهێزکردنی مافەکانی ژنان و بەهێزکردنیان لە بوارە جیاوازەکاندا، دووپاتکردنەوەی پێگەی خۆیان وەک هاوبەشی بناغەی لە گەشەپێدان و بڕیاردان و پێزانین بۆ بەشداریکردن و قوربانیدانی بەردەوامیان نوێ دەکرێتەوە.
”یاسادانانی دادپەروەرانە بۆ پاراستنی کەرامەتی ژنان ”
بان جەواهیری، نووسەر و چالاکوان جەختی لەوە کردەوە: کە مافەکانی ژنانی عێراق، لە نێوان ڕاستی و یاساکانی هەندەدا، هێشتا بەدەست کەموکوڕیی زۆرەوە دەناڵێنن کە بەشێوەیەکی کاریگەر خزمەت بە مافەکانیان ناکەن، جەختی لە پێویستی دەرکردنی یاسای دادپەروەرانەتر کردەوە کە مافەکانی ژنان لە کۆمەڵگەدا مسۆگەر بکات، بەگوێرەی بەها و یاسا دامەزراوەکان، کە کەرامەتیان بپارێزێت، ئەو مافانەیان بۆ بگەڕێنێتەوە کە لێیان وەرگیراوە.
ڕوونیشیکردەوە، ژنانی عێراقی بە بەشدارییە زۆرەکانیان ناسراون، بە دارخورمایەک دەچوێنن کە لە هەموو بەشەوە چاکەی دەبەخشن، هەروەها ژنان توانای خۆیان سەلماندووە بۆ سەرکەوتن لە بوارە جیاوازەکاندا و خواستەکەیان هیچ سنوورێک ناناسێت، بەو پێیەی خۆیان جیاکردۆتەوە و لێهاتوویی خۆیان لە سیاسەت و زانست و بوارەکانی دیکەدا نیشانداوە، بە بۆنەی ڕۆژەکەیانەوە پێزانینی خۆی ئاراستەی ژنانی عێراق کرد.
”بەهێزکردنی ژنانی عێراق”
عەلا شەمەری، ڕۆژنامەنووس پیرۆزبایی خۆی پێشکەش بە ژنانی عێراق کرد، کە نوێنەرایەتی درێژەدان بە میراسی شارستانیەتەکانی عێراق دەکەن، هەروەها ئەم بۆنەیە یەکێکە لە گرنگترین ڕۆژەکان بۆ تیشک خستنە سەر ڕۆڵی ژنان و دەستکەوتەکانیان بە درێژایی ساڵ.
ئاماژەی بە دابەزینی بەهێزکردنی ژنان لەم دواییانەدا کرد، هەروەها دەرکردنی ئەو بڕیار و یاسایانەی کە بە نادادپەروەرانە پێناسەی کردوون، لەنێویاندا ئەوانەی پەیوەندییان بە پرسەکانی سەرپەرشتیکردنەوە هەیە، وتی: ڕۆڵی دایک لە ژیانی منداڵەکانیدا بنەڕەتی و سەرەکییە، ئەمەش پێویستی بە پێداچوونەوەی دادپەروەرانە و بە باشی لەبەرچاو گیراوە بەم بڕیارانە، هەروەها عێراق شایەتحاڵی گەشەسەندنی بەردەوامە، کە پێویستی بە هەڵسەنگاندنەوەی یاساکانی تایبەت بە ژنان هەیە بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەم پێشکەوتنەدا بگونجێت.
ڕوونیشیکردەوە، ژنان کارامەن و توانای وەرگرتنی ڕۆڵی سەرکردایەتییان هەیە، کە توانای خۆیان نیشانداوە بۆ هەڵگرتنی باڵاترین پۆستی سەرکردایەتی و جێبەجێکردن، وەک لە وەزارەتەکانی بەرگری و ناوخۆ و تەنانەت نووسینگەی سەرۆک وەزیرانیش، هەروەها ڕۆڵی ژنان تەنها لە هەندێک لایەنی ژیانی ڕۆژانەدا سنووردار نییە، بەڵکو بۆ هەموو بوارەکان درێژ دەبێتەوە.
عەلا شەمەری جەختی لە گرنگی بەشداری ژنان لە کاروباری سیاسی و ئەمنی و ئابووری و هەروەها لە بواری پەروەردەدا کردەوە، بە لەبەرچاوگرتنی کاریگەرییەکانی لەسەر بەهێزکردنی ڕۆڵی نیشتمانییان، ژنی عێراقی بە "دارخورمای گەلان" پێناسە دەکات، کە میوە بۆ منداڵەکانیان بەرهەم دەهێنن. دایکی شەهیدان و پەروەردەکاری نەوەکانە و ئەو کەسەیە کە کاریگەرترین ڕۆڵی هەیە لە داڕشتنی ڕێڕەوی ڕاستدا.
جەختی لەوە کردەوە، کە بەهێزکردنی ژنان پێویستی بە پشتیوانی ڕاستەقینە هەیە، سەرەتا لە خێزانەوە وەک یەکەی بنەڕەتی کۆمەڵگە، بە پەروەردەکردنی متمانە بە تواناکانیان و هاندانیان، هەروەها پێویستی بە ژینگەیەکی کارکردن هەیە کە ڕۆڵ و پێگەی ئەوان بناسێت و دەرفەتی یەکسان بۆ پێشکەوتنیان بۆ دابین بکات و بەرنامەی خولی پەروەردەی تایبەتمەند پێشکەش بکات کە بتوانن پۆستی جێبەجێکار وەربگرن.
لە کۆتای قسەکانیدا عەلا شەمەری، ڕۆژنامەنووس هیوای بەردەوامی دەستکەوت و سەرکەوتنی ژنانی عێراقی خواست، بەو هیوایەی هەمیشە لە پێشەنگی پێشکەوتن و بەشداریکردندا بمێننەوە، داوای کرد لەگەڵیان بوەستین و پشتیوانیان بکەن نەک دژایەتیان بکەین.