كار ئەو پشكا سەرەكییە، یاكو ژ دەستپێكا پەیدابوونا ئادەمیزادی و تا دونیا هەیە، مرۆڤ پێڤە مژویل و بەردەوامییا هەبوونا مرۆڤی پێڤە بەندە. ل دەستپێكا پەیدابوونا مرۆڤان، كار ژ بۆ پەیداكرنا خوارنا رۆژانە و تێركرنا زكی بوو، لێ دگەل دەمی و پێشكەڤتنا شێوازێ ژیارێ و خوە گونجاندنێ و ئەو گوهورینێن ب سەر عەقلیەتا مرۆڤیدا هاتین، وەكو جهێ ڤەحەویان و خوە پاراستنێ ژ گیانەوەران، سرۆسەرما و گەرما هاڤینێ، بەرە بەرە كاری فۆرم و شێوازەكێ نوی بخوڤە گرت و بۆ ئالاڤەك بۆ خۆشگوزەرانیێ. د سەردەمێ نوكەدا، كاركرن ئانكۆ دەستكەفتەكێ ماددی و ئەڤجا چ ئەڤ كارە ب دەمژمێران بیت وەكو "پالەتی، كارێن دەستی، چێكرنا خوارنێ، كاركرن ل كارگەهان...هتد" یان ژی كارێن دومدرێژ یێن ب سالان، چ ل جهەكی فەرمی بیت، وەكو "فەرمانبەر، نۆژدار، ماموستا، ئەندازیار...هتد" یان ژی كاركرنا تاكی، كو خودانێ كارێ خوە یێ تایبەت بیت د بیاڤەكێ بازرگانیدا.

ژن بێ گومان نیڤا جڤاكێ یە و شوین تبلێن وێ د بەروبیاڤێن جودادا د دیارن و ئەو هەردەم یا دەستپێشخەر بوویە، مل بملێ زەلامی كارێ خوە كریە، كارێ ناڤ مالێ، پەروەردە و فێركرنا زارۆكان، كارێ چاندنێ و ئاژەلداریێ، دەست رەنگینی و ئەو نەخشێن وێ ژ خەیالا خوە د ڤەهاندن، ل سەر بەرۆ مەحفیرێن كەڤن، كو ب دەهان وێنە دهاتنە نەخشاندن و ئەڤە ژبلی كارێن دی یێن دەستی، وەكو "تەشی رێسی، كۆلاڤ، دەست گورگ، پشتینە، پێلاڤ، چاندك، پارزینك، ساق و گورە و نەخشاندنا پەردە و پاتەیێن ناڤ مالێ...هتد"، كو هەمی ب هریێ و سوفی دهاتنە چێكرن، ژبلی كارێن دی وەكو گۆسك و تەنیر و ئاخكرن و كورتانەكرنا دیوارێن ئاخێ، هنینا سەرعەردی مالێ و بگرە ژ خودانكرنا تەرش و تەوالی و چوونا بێرێ و كاركرن ل ناڤ زەڤیێ و چاندنێ وەكو "برنج، گەنم، كەسكاتی، داروبار...هتد"، كو دەبارا ژیانا خوە پێ دبرنە سەر و داهاتەكێ باش بۆ خوە و خێزانێن خوە پەیدادكرن.

 

دگەل پەیدابوونا باژێری، پێلا خوێندەواریێ و هزرا دامەزراندنێ، تا راددەیەكی چاڤێ ژنان مایە ل حكومەتێ كو بهێنە دامەزراندن، ئەڤە ژی مافێ هەر كەسەكی یە كو پشتی چەندین سالاێن زەحمەتێ بگەهنە وێ ئارمانجا دانای، بەس ئەڤە رامانا وێ ئەو نینە ژن راوەستیایی و چاڤەرێ بمینیت تاكو بهێنە دامەزراندن، بەلكو دشێن ئەو سالێن كو خواندین و خوە تێدا پێش ئێخستین، بشێن ب هزرێن نوی و جوان و سەردەمیانە كارێن جودا بۆ خوە پەیدا بكەن و ببنە خودان كار. ئەڤرو مە ب دەهان ژن هەنە ژ خالەكا بچووك دەست ب كاری كرینە و بووینە خودان سەرمایەیێن مەزن، وەكو (كارێن دەستی، دروستكرنا شریناهیان و خوارنێ، دۆكانێن ناڤ كولانان، جوانكاریی، هولێن وەرزشی، كارگەهـ ، خولێن فێركرنێ...هتد) و هەر وەسا ئەو ژنێن كو دناڤ مالێن خوەدا كاردكەن، ئەڤە ژبلی وان ژنێن دناڤ مالێن خوەدا دروارێ دكەن یان نانێ تەنك دپێژن خەلك قەستا وان دكەت و دشێن داهاتەكی بۆ خێزانێن خوە ژێ مسوگەر بكەن.