لە سەردەمێکدا کە پێویستە سووریا لە دوای زیاتر لە ١٠ ساڵ شەڕدا سەرنجی لەسەر هەڵسەنگاندنەوەی پێداویسستیە سیاسییەکانی بێت، جارێکی دیکە لۆژیکی هێز وەک بژاردەی نزیکەی تاکە بژاردە بۆ بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ باکوور و ڕۆژهەڵاتی وڵاتدا دەسەپێندرێت،، ئەو لێدانانەی کە هێزەکانی سووریای دیموکرات "هەسەدە" دەکەنە ئامانج، لەگەڵ پاڵپشتی ڕاگەیەندراوی تورکیا بۆ هەر ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی دژی ئەوان، ناتوانرێت جیابکرێتەوە لە ئاستەنگێکی قووڵتر کە ڕووبەڕووی دەوڵەتی سووریا دەبێتەوە لە دیاریکردنی واتا و سنووری سەروەری، بەتایبەتی کاتێک ئەمانە لەگەڵ مافی پێکهاتە بنەڕەتییەکانی کۆمەڵگەدا یەکتر دەبڕن.

 

ئەوەی ئەمڕۆ دەگوزەرێت، پێکدادانێکی سەربازیی زوو تێپەڕ نییە، بەڵکو ڕووبەڕووبوونەوەی سیاسی دواخراوە لەگەڵ پرسی کورد لە سووریا، کە لە مێژوودا بەشێکی دانەبڕاو لە پەیکەری نەتەوەیی پێکهێناوە، جارێکی دیکە لە بەندەردا دادەنرێت، ئەوان وەک هاوبەشی ئەگەری لە بونیادنانەوەی دەوڵەتدا سەیر ناکرێن، بەڵکو وەک "کێشەیەکی ئاسایش" سەیر دەکرێن کە دەبێت بە هێز کۆنتڕۆڵ بکرێت، ئەم تێڕوانینە بچووککەرەوەیە ڕاستییەکی بنەڕەتی پشتگوێ دەخات، سەرهەڵدانی هێزەکانی سووریای دیموکرات "هەسەدە"  ئەوەندەی هەڵبژاردەیەکی ئایدیۆلۆژی نەبوو، بەڵکو دەرئەنجامی ڕاستەوخۆی بۆشایی دەوڵەت و داڕمانی دامەزراوەکانی بوو لە ساتێکی سەرەکی ململانێکەدا.

 

سەبارەت بە دەستێوەردانی تورکیا، کە لە ژێر پەردەی پاراستنی ئاسایشی نەتەوەیی و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا بەبازاڕ دەکرێت، لە بنەڕەتدا باس لە ترسێکی پەیکەری دەکات لە هەر ئەزموونێکی خۆبەڕێوەبەریی کورد، تەنانەت لە سنووری دەوڵەتێکی هەبوودا.

 

کاتێک ئەم ترسە بڵاودەکرێتەوە لە ناو گۆڕەپانی سووریادا، دەبێتە سەرچاوەیەکی زیادەی گرژی، چونکە شکست دەهێنێت لە جیاکردنەوەی داواکارییە سیاسییە ڕەواکان و هەڕەشەی ئەمنی سنوور بەزاندن، لەبری ئەوەی پاڵ بە یەکلاییکردنەوەی سووریا و سووریاوە بنرێت، لۆژیکی ڕێکخستن بە زۆر بەردەوام دەبێت و کەشوهەوای ململانێ لەبری هەڵوەشاندنەوە بەرهەمدەهێنرێتەوە.

 

دژایەتی سەرنجڕاکێش ئەوەیە کە وتاری فەرمی دروشمی "یەک سووریا" و "سەروەری تەواو" بەرز دەکاتەوە، لە کاتێکدا ئەم سەروەرییە بە کردەوە بە لۆژیکی وەدەرنانی بەڕێوەدەبرێت، هیچ دەوڵەتێک ناتوانێت بە نکۆڵیکردن لە فرەیی یەکگرتوویی خۆی بەدەستبهێنێتەوە و هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێت بە تەنها بە چەک سەقامگیرییەکی بەردەوام بونیاد بنێت، خودی ئەزمونی سووریا سەلماندی کە هێز بۆ ماوەیەکی کاتی جوگرافیا دەخاتە ژێر ڕکێفی خۆیەوە، بەڵام توانای بەدەستهێنانی شەرعییەت یان دروستکردنی متمانەی نییە، کە دوو پایەی بناغەی هەموو دەوڵەتێکە کە بژی.

 

مەترسیدارترین لایەن ئەوەیە کە ئەم پەرەسەندنە مەترسی ئاسایشی هەڵدەگرێت کە لە دەرەوەی ئەو لایەنانەی ڕاستەوخۆ بەشدارن لە ململانێکاندا درێژدەبێتەوە، هەروەها دەرگایەکی فراوان بۆ گەڕانەوەی ڕێکخراوە توندڕەوەکان دەکاتەوە، لە پێشەنگییانەوە داعش، کە هەمیشە لە ژینگە لاواز و دابەشبووەکاندا گەشەی کردووە، ڕێبازێکی تەسکی ئاسایشی بۆهێزەکانی سووریای دیموکرات "هەسەدە"، دەبێتە یاریکردن لەگەڵ ئاسایشی تەواوی ناوچەکە، نەک تاکتیکێکی فشاری حیسابکراو.

 

وێناکردنی کورد وەک بەربەستێک لە بەردەم تێکەڵبوونی سووریا لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا، پشتگوێخستنی ڕاستییەکی بنەڕەتییە، ناتوانرێت هیچ سەقامگیرییەکی ڕاستەقینە لەسەر وەدەرنانی تەواوی پێکهاتەیەکی کۆمەڵگە بونیاد بنرێت، هەروەها ناتوانرێت یەکلاییکردنەوەیەکی بەردەوام لەسەر سەپاندنی یەکگرتنی زۆرەملێ بونیاد بنرێت کە هەر ڕێککەوتنێک لە بناغە سیاسییەکەی خاڵی بکاتەوە، ئەوەی پێویستە بە زەبری هێز هەڵوەشاندنەوەی پێکهاتە هەبووەکان نییە، بەڵکو چارەسەرکردنی ئەو هۆکارە بنەڕەتیانەیە کە بوونە هۆی سەرهەڵدانیان لە ڕێگەی پەیمانێکی نیشتمانی نوێی پەیوەندی نێوان حکومەتی ناوەندی و پەراوێزەکان پێناسە دەکاتەوە، کە هاوبەشییەک لەسەر بنەمای مافەکان دادەمەزرێنێت نەک دڵنیاکردنەوەی کاتی.

 

پرسی کورد لە سووریا تەنها بابەتێکی ئاسایشی بەپەلە نییە، بەڵکو پرسیارێکی لەمێژینەیە سەبارەت بە شێوازی دەوڵەت و سروشتی دەسەڵات و سنووری داننان بە فرەیی، مەرج نییە ئەو سەربەخۆییە کورد داوای دەکات، واتای دابەشبوون بێت، بەڵکو باس لە گەڕان بەدوای مسۆگەری سیاسی و بەڕێوبەریدا بێت لەناو دەوڵەتێکدا کە لەمێژە نەیتوانیوە فرەچەشنیەکەی لەخۆبگرێت.

 

سووریا لە نێوان لۆژیکی هێز و لۆژیکی هاوبەشیدا، ئەمڕۆ لە گۆڕەپانێکی چارەنووسسازدا وەستاوە، دەوڵەتێک کە لەسەر بنەمای دانپێدانان و هاوسەنگی خۆی بونیاد دەنێتەوە یان دەوڵەتێک کە بەردەوام بێت لە بەڕێوەبردنی قەیرانەکانی لە ڕێگەی نکۆڵی و بۆردوومانەوە، سەروەری وەک دروشمێک دەمێنێتەوە کە لە سەرووی ڕاستیەکی سستەوە بەرزکراوەتەوە و لەم هەڵبژاردنەدا تەنها کورد زیانبەرکەوتوو نییە، بەڵکو خودی بیرۆکەی دەوڵەتی سووریا خۆیەتی.