نەورۆز بۆ ژنی کورد؛ شوناس و ڕێزگرتن لە خۆڕاگری
نەورۆز لای گەلی کورد تەنها ڕۆژێک نییە بۆ ئاهەنگگێڕان، بەڵکو ئەو پەیامە نەتەوەییەیە کە کورد لە لەناوچوون و ژێردەستەیی دەپارێزێت، سەرەڕای ڕق و کینەی دوژمنان بۆ نەورۆز، گەلی کورد بە ئامادەیی تەواوە هەموو ساڵێک پەیامی بەرخۆدان و یەکگرتوویی دووپات دەکاتەوە.
لاڤە کوردە
ناوەندی هەواڵ- نەورۆز گرنگترین فێستیڤاڵە لە کولتووری کوردیدا، نوێنەرایەتی سەری ساڵی نوێ و هاتنی بەهار دەکات و هێمایەکی قووڵی ئازادی و خۆڕاگری و نوێبوونەوەیە، یادی سەرکەوتنی ئەفسانەیی کاوەی ئاسنگەر دەکات بەسەر زوحاکی ستەمکاردا، کە هێمای سەرکەوتنی ڕووناکی بەسەر تاریکیدا و ڕزگاربوونە لە ستەم.
واتا سەرەکییەکانی نەورۆز بۆ گەلی کورد بریتین لە: شوناس و یەکگرتوویی کولتووری، خۆڕاگری و دەربڕینی سیاسی: نەورۆز وەک ڕۆژێک بۆ وتار و خۆپیشاندانی سیاسی کە داوای ناسین و خۆبەڕێوەبەری زیاتر دەکەن، زۆرجار وەک بەرەنگاربوونەوەی ستەمکاری بەردەوام تەماشا دەکرێت، هێمای ئاگر و ڕووناکییە، داگیرساندنی ئاگر ئاماژەیە بۆ پاککردنەوە و سەرکەوتن و پێشوازیکردن لە سەرەتایەکی نوێ و گەشاوەتر، هیوا و نوێبوونەوەیەو کاتێکە بۆ وازهێنان لە ململانێکانی ڕابردوو، بەسەربردنی کات لە سروشتدا، و بە ئومێدەوە سەیرکردنی پێشەوە، ئاهەنگەکان بە شێوەیەکی باو ئاگری گەورە و سەما و سەردانی خێزانەکانیان تێدایە، زۆرجار ئاکرێ بە ناوەندێکی دیار لەم ئاهەنگانە دادەنرێت.
دوژمنانی کورد هەمیشە ویستوویانە داگیرکاریی بۆ ئەم کولتوورەکەش درێژبکەن، هەندێک کات بە کولتوورو داستانی خۆیان ناوبردووەو هەندێک کاتیش بە هێرش و دەستگیرکردن و کوشتن ڕێگرییان لەم یادە نەتەوەییە کردووە، وشەی نەورۆزو داگیرساندنی ئاگر بووەتە ترسێک لە دڵی دوژمندا، چونکە دەزانن ئەمە پەیامێکی قوڵی نەتەوەییەو هەر ساڵ ڕەگی نەورۆز دادەچەقێتە ناو خاکەوە، خاکێک هەزاران ساڵ بە خوێنی ڕۆڵەکانی گەشاوەتەوەو هەتا دێت ڕەگی پتەوتر دەبێت.
دژایەتی نەورۆز لە چەند پرسێکی سەرەکییەوە سەرچاوە دەگرێت:
-جەختکردنەوە لەسەر شوناسی کورد: بۆ کورد، نەورۆز ساتێکی چارەنووسسازە بۆ پاراستنی شوناسی کولتووری، تایبەتمەندە بە لەبەرکردنی جلوبەرگی نەریتی و داگیرساندنی ئاگر و ئاهەنگگێڕان بە میراسی کورد. لە تورکیا و ئێراندا ئەمە لەلایەن دەوڵەتەوە وەک هەڕەشەیەک بۆ سەر یەکێتی نەتەوەیی و ئاڵەنگارییە سیاسەتەکانی یەکسانکردن و ئاسمیلەکردنی زۆرەملێ سەیر دەکرێت.
هێمای بەرخۆدانی سیاسی: فێستیڤاڵەکە بە قووڵی پەیوەستە بە ئەفسانەی کاوە ئاسنگەرەوە کە سەرکردایەتی ڕاپەڕینێکی کرد لە دژی پاشایەکی ستەمکار بە ناوی زوحاک، دەسەڵاتدارانی مۆدێرن ئەم ئەفسانەیە وەک بانگەوازێک بۆ ڕاپەرین لە حکومەتەکانی ئێستا سەیر دەکەن. زۆرجار بۆ پێشکەشکردنی وتاری سیاسی کە داوای خۆبەڕێوەبەری و ماف و دانپێدانان دەکات بەکاردێت.
نیگەرانییەکانی ئاسایشی دەوڵەت: دەسەڵاتدارانی ئێران و تورکیا لە مێژوودا کۆبوونەوەکانی نەورۆزیان بە هەڕەشە بۆ سەر "ئاسایشی نەتەوەیی" یان "یەکپارچەیی خاک" پێناسە کردووە.
بەڵام سەرەڕای قەدەغەکردن و سەرکوتی توندوتیژانە لە ماوەی دەیان ساڵدا، نەورۆز بەرگەی گرتووە، بووەتە خاڵی گردبوونەوەیەکی بەهێزتر بۆ ناسنامەی سیاسی کورد.
ژنان پارێزەری نەورۆزن
ژنانی کورد کە هەمیشە هەستی نەتەوایەتییان بە بنەما گرتووە، پابەندن بەهەموو بۆنە نەتەوایەتیی و کولتوورییەکانەوەو ساڵانە لەگەڵ هاتنی وەرزی بەهارو ئاهەنگی نەورۆز، بە جۆش و خرۆشەوە روو لە مەیدانەکانی ئازادی دەکەن و بە هەڵپەڕکێ و سروودو جلی ڕەنگاوڕەنگی کوردی پەیامی کوردبوون و ژنبوون و پێشەنگی دووپات دەکەنەوە، ژنان لە نەورۆزدا دەریدەخەن کە هیچ ستەمکارێک و دەسەڵاتێک ناتوانێت بە عەقڵیەتی پیاوسالارانە دژایەتی ژنان بکات.
ژنان ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە ڕێکخستنی فێستیڤاڵەکاندا، کە تیشکیان خستۆتە سەر یەکگرتن لەگەڵ خێزان و هاوڕێیان بۆ بەهێزکردنی ناسنامەی هاوبەش و ڕۆحی کۆمەڵایەتی، بەم پێیە نەورۆز جەژنێکی قووڵی سیاسی و کولتوورییە کە ژنان ڕێز لە خۆڕاگری خۆیان دەگرن و بوونی خۆیان وەک کورد دووپات دەکەنەوە.