Navenda Nûçeyan – Komeleya Jinên Demokrat ên Tûnisê bi fikar bangewaziya ku ji bo komek jin û mêrên ciwan ji ber beşdarbûna wan di çalakiyên redkirina referandûma destûrî ya 22ê Tîrmeha 2022an de hatiye şandin dişopîne. Di nav kesên ku hatine gazîkirin de çalakvanên femînîst ên endamên komeleyê jî hene.

‘Nirxên azadî, rûmet û welatîbûnê di nav xwe de digirin’

Komeleyên Jinên Demokrat ên Tunisê daxuyaniyek da. komeleyê tekez kir ku kesên ku hatine gazîkirin "beşek ji nifşekî ne ku di hawîrdorek şoreşgerî de mezin bûne, nirxên azadî, rûmet û welatîbûnê di nav xwe de digirin." Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku vê nifşê hilbijartiye ku beşdarî qada giştî bibe, dozên dadperwer û yên herî lawaz û marjînalîzekirî biparêze; û mafên xwe yên rewa yên wekî azadiya derbirînê, xwepêşandana aştiyane û beşdarbûna di jiyana giştî de bi kar aniye.

Komeleyê tekez kir ku azadiya derbirînê, kombûna aştiyane û mafê derbirîna ramanan mafên bingehîn in ku hem ji hêla peymanên mafên mirovan ên navneteweyî û hem jî ji hêla qanûnên neteweyî ve têne garantî kirin. Wê diyar kir ku bikaranîna van mafan nikare wekî hincetek ji bo lêpirsîn, çavdêrîkirin an zexta dadwerî were bikar anîn. Wekî din, wê destnîşan kir ku beşdarbûna çalakvanan di xebata sivîl û mafparêz de nikare muameleya bi rêbazek ewlehî-navendî an rêbazên polîsî rewa bike.

Durxistina jinên ciwan ji qada giştî

Di daxuyaniyê de her wiha hat gotin ku: “Em matmayî mane ku dozek ji sala 2022’an piştî salan ji nû ve tê vekirin û gazî çalakvanan tê kirin," û hat gotin ku ev pêkanîn fikarên cidî li ser karanîna dadweriyê ji bo sînordarkirina azadiyan, bêdengkirina dengên rexnegir û bi taybetî dûrxistina jinên ciwan ji qada giştî derdixe holê.

Li gorî komeleyê, ev gazîkirin nikarin ji çarçoveya giştî ya zêdebûna zextê li ser azadiya derbirînê, rêxistinbûnê û xwepêşandanê werin veqetandin û peyamek xemgîn ji parêzvanên mafên mirovan ên li Tunisê re dişînin.

Di vê çarçoveyê de, Komeleya Jinên Demokrat ên Tûnisê hevxemiya xwe ya tevahî bi Noris ez-Zaghbi Duzzi, Asma Fatimah el-Mu'tamri, Îman bin Cuwayrah, Rehma el-Heşnavi û hemû kesên ku di vê dozê de hatine gazîkirin re nîşan da.

Mafê azadiya derbirînê ne sûce

Komeleyê her wiha hemû şêweyên bikaranîna saziyên dadwerî an ewlehiyê ji bo tepeserkirina çalakvanên civaka sivîl şermezar kir; hedefgirtina jinên femînîst ên ku ji bo nirxên azadî, wekhevî û edaleta civakî parêzvaniyê dikin û her hewldanek ji bo tirsandina parêzvanên mafên mirovan red kir. Wê dubare kir ku mafê azadiya derbirînê, rêxistinbûnê û xwepêşandana aştiyane mafên bêqusûr û nesûc in.

‘Jinên ku ji bo civakek dadperwertir têdikoşin tenê neyên hiştin’

Komeleyê daxwaz kir ku hemû lêpirsîn û pêvajoyên têkildarî bikaranîna mafê xweîfadekirin û xwepêşandana aştiyane werin rawestandin, darizandina kesên ku di vê dozê de hatine gazîkirin were bidawîkirin, mafê parastin û darizandina dadperwer were misogerkirin û dewleta Tunisê rêz li erkên xwe yên parastina maf û azadiyên bingehîn bigire.

Di encamê de, komeleyê piştgiriya xwe ji bo pêkhateyên civaka sivîl a demokratîk ên ku ji bo azadî, rûmet, wekhevî û edaletê têdikoşin tekez kir û diyar kir ku ev têkoşîn "sûc nîne" û jinên ku ji bo civakek dadperwertir têdikoşin dê bi tenê neyên hiştin ku bi kampanyayên zext û çavtirsandinê re rû bi rû bimînin.