چالشهای حضور زنان در مناصب سیاسی و اجرایی در مصر
با وجود پیشرفت زنان در آموزش و فعالیتهای اجتماعی، حضور آنان در مناصب عالی سیاسی و اجرایی در مصر همچنان محدود و با موانع اجتماعی و ساختاری روبهرو است.
ايمان سمير علی
مصر- مسئلهی توانمندسازی زنان و حضور آنان در مناصب رهبری، اجرایی و سیاسی همچنان در مصر با چالشهایی روبهرو است، با وجود پیشرفتی که زنان در حوزههای آموزش و فعالیتهای عمومی به دست آوردهاند. با اینکه بسیاری از زنان از توانایی و تجربهی لازم برخوردارند، اما حضور آنان در سطوح عالی مدیریت و رهبری همچنان در مقایسه با مردان محدود است.
أروى سامح محمد، فعال سیاسی، میگوید مصر از جمله کشورهایی است که با ضعف در حضور زنان در مناصب اجرایی و مدیریتی عالی روبهروست. او اشاره میکند که شمار شهرهایی که مدیریت آنها بر عهدهی زنان است هنوز در مقایسه با تعداد استانداران مرد بسیار اندک است. به باور او، این وضعیت به دو عامل اصلی بازمیگردد: نخست، ضعف اعتماد اجتماعی به توانایی زنان برای ادارهی مناصب اجرایی بزرگ؛ و دوم، نیاز به برنامههای تخصصی بیشتر برای آمادهسازی و توانمندسازی زنان جهت تصدی این مناصب.
او همچنین به وجود برخی ابتکارات آموزشی مهم اشاره میکند؛ از جمله برنامههایی که توسط «آکادمی ملی آموزش» و برنامهی «زن رهبری میکند» ارائه میشود. این برنامهها در تربیت کادرهای زن شایسته نقش دارند، اما با وجود اهمیتشان همچنان نیازمند گسترش و تقویت هستند تا شمار بیشتری از زنان در شهرهای مختلف را در بر گیرند.
به گفتهی او، ابتکارات مشترک میان وزارت همبستگی اجتماعی و وزارت جوانان و ورزش در زمینهی آمادهسازی و توانمندسازی سیاسی و اجتماعی زنان نیز گامهای مثبتی به شمار میروند، اما این اقدامات همچنان نیازمند توسعه و گسترش دامنهی بهرهمندی هستند.
در مورد حضور زنان در مناصب سیاسی و انتخاباتی، او تأکید میکند که میراثهای فرهنگی و اجتماعی در جوامع محلی، بهویژه در روستاها، از مهمترین موانع توانمندسازی سیاسی زنان به شمار میروند. هنوز در میان برخی گروههای اجتماعی این باور وجود دارد که زنان توانایی پاسخگویی به نیازهای شهروندان یا مدیریت امور حوزهی انتخابیه را ندارند. همچنین برخی خانوادهها هنوز با ایدهی نامزدی زنان در انتخابات یا پذیرش مسئولیتهای رهبری توسط آنان قانع نشدهاند، موضوعی که بهطور مستقیم بر شانس موفقیت زنان در انتخابات تأثیر میگذارد.
او توضیح میدهد که مسئلهی آمادهسازی کادرها و توانمندسازی سیاسی زنان پرسش مهمی را دربارهی میزان آمادگی زنان در جوامع محلی برای شرکت در انتخابات مطرح میکند، بهویژه در نظام انتخاباتی فردی و بدون تکیه بر فهرستهای انتخاباتی. با وجود اینکه زنان توانمند و شایستهای برای فعالیت سیاسی و خدمت به جامعه وجود دارند، این نیروها همچنان به حمایت بیشتر و نیز فرصتهای گستردهتر برای مشارکت واقعی سیاسی نیاز دارند.
همچنین توان مالی از مهمترین چالشهایی است که بر سلامت و عدالت فرایند انتخاباتی تأثیر میگذارد. زمانی که توان مالی به عامل تعیینکننده در موفقیت نامزدها تبدیل میشود، فرصت بسیاری از زنان نامزد کاهش مییابد؛ زنانی که ممکن است منابع مالی کافی برای مدیریت کمپینهای انتخاباتی نداشته باشند، با وجود آنکه از توانایی و شایستگی لازم برای خدمت به جامعهی محلی و مشارکت در توسعه برخوردارند.
تلاشهای آگاهیبخش برای مقابله با چالشها
او تأکید میکند که حل این چالشها نیازمند تلاشهای آگاهیبخش مستمر در میان جوامع محلی و خانوادههاست، بهویژه خانوادههایی که وزن و نفوذ انتخاباتی قابل توجهی دارند. به گفتهی او، تغییر فرهنگ اجتماعی در مدت کوتاه رخ نمیدهد، بلکه نیازمند کار بلندمدت و راهبردهای مشخصی است که احزاب سیاسی برای حمایت و توانمندسازی زنان در پیش بگیرند.
همچنین او بر این نکته تأکید میکند که تقویت مشارکت زنان در زندگی عمومی و مناصب رهبری و سیاسی مستلزم همکاری و همافزایی میان دولت، احزاب سیاسی و سازمانهای جامعهی مدنی است. این همکاری میتواند از طریق گسترش برنامههای آموزشی و پرورش مهارتهای رهبری زنان، افزایش آگاهی اجتماعی دربارهی اهمیت نقش زنان در عرصهی عمومی، حمایت از نامزدی زنان در انتخابات محلی و پارلمانی، و نیز کاهش تأثیر پول سیاسی در روند انتخابات صورت گیرد.
در پایان، أروى سامح محمد معتقد است که این تلاشها در بلندمدت میتواند به کاهش حاشیهرانی زنان و افزایش حضور آنان در مراکز تصمیمگیری، چه در قوهی مقننه و چه در قوهی مجریه، کمک کند و زمینهساز تحقق توسعهای فراگیرتر و عادلانهتر در جامعه شود.