رجاء حميد رشيد 

العراق ـ  در پی افزایش نگرانی‌ها درباره بازگشت فعالیت گروهک داعش در منطقه، بحث‌ها در عراق درباره پیامدهای تحویل عناصر محکوم به پرونده‌های تروریستی از زندان‌های سوریه دوباره شدت گرفته است و تأثیرات آن بر وضعیت امنیتی، سیاسی و اجتماعی، به‌ویژه بر زنان، مورد توجه است.

در حالی که مقامات رسمی بر استحکام دستگاه امنیتی عراق و توانایی آن در کنترل مرزها و پرونده‌ها تأکید دارند، هشدارهایی نیز درباره اثرات احتمالی بر ثبات داخلی و تشکیل دولت مطرح می‌شود. این پرونده یکی از حساس‌ترین و پیچیده‌ترین مسائل در شرایط کنونی است، چرا که ابعاد امنیتی، سیاسی و انسانی در هم تنیده دارد.

 

بازگشت داعش نیست

درباره بازگشت داعش در سوریه، فعال حوزه زنان، دکتر بشرى الزوینی، اظهار داشت که عراق در سال ۲۰۲۶ کاملاً با عراق ۲۰۱۴ متفاوت است و مسیر آزادسازی کشور از این گروه تروریستی سه سال طول کشیده است.

در خصوص اخبار مربوط به تحویل هفت هزار عضو داعش به عراق، بشرى الزوینی گفت که اطلاعات خود را از منابع رسمی به‌دست آورده و به آنچه در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود توجه نمی‌کند، زیرا بیشتر آن‌ها رسانه‌های ایدئولوژیک هستند.

او افزود که طبق ارقام رسمی، حدود ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ نفر از این عناصر عراقی هستند که طی شش ماه تا یک سال محاکمه می‌شوند تا مجازات خود را دریافت کنند. همچنین حدود سه هزار نفر از اعضای خارجی از کشورهای مختلف وجود دارند که وزارت خارجه عراق باید با کشورهایشان برای بازگرداندن آن‌ها هماهنگی کند، چرا که عراق از نظر امنیتی، مالی و روانی نمی‌تواند تبعات این تعداد را تحمل کند، به‌ویژه در شرایط نارضایتی عمومی از حضور عناصر غیرعراقی.

بشرى الزوینی تأکید کرد که نگرانی‌ها بر کسانی متمرکز است که از زندان‌های سوریه آزاد شده‌اند، موضوعی که «بسیار خطرناک» است. اخیراً گروهی از داخل سوریه دستگیر شدند که قصد داشتند مقادیر زیادی مواد مخدر به عراق منتقل کنند و این امر نشان‌دهنده تلاش برای نفوذ است، با وجود اینکه مقامات رسمی مرزهای عراق را ایمن اعلام کرده‌اند.

 

خطر برای زنان

او توضیح داد که خطر داعش برای زنان همچنان وجود دارد، به‌ویژه پس از فرار برخی اعضا از زندان‌های سوریه: «جرایمی که علیه زنان عرب، کورد و ایزدی در عراق، به‌ویژه هنگام سقوط موصل و کشتارها و نقض حقوق زنان رخ داد، فراموش شدنی نیست و تکرار چنین جرایمی علیه زنان کورد دوباره زخم‌ها را باز کرده و نگرانی‌ها را افزایش داده است.»

او اضافه کرد که صحنه‌ای که یک تروریست با بریدن گیسوی یک زن کورد خودنمایی کرد و سپس ادعا کرد که «شوخی بود»، نشان‌دهنده ماهیت این گروه است که اقدامات بسیار وحشتناک‌تری انجام داده است. وی تأکید کرد که با زنان کورد در سوریه و عراق و همه زنان، چه کورد، ترکمن یا ایزدی، همبستگی دارد و هویت ملی مشترک، چه عراقی و چه سوری، باید بر سایر تعلقات برتری داشته باشد. او نگرانی خود را از ادامه اقدامات تروریستی اعضای فراری ابراز کرد.

پیامدهای جدی برای زنان و ثبات

از کرکوک، نویسنده و روزنامه‌نگار ندى سلطان تأکید کرد که بازگرداندن محکومان به پرونده‌های تروریستی از اعضای داعش به زندان‌های عراق بی‌تأثیر نیست. وی اشاره کرد که ارقام منتشرشده نشان‌دهنده دست‌کم هفت هزار محکوم به تروریسم است که این موضوع تأثیر مستقیمی بر عراق دارد، به‌ویژه در شرایط انسداد سیاسی و تلاش احزاب برای تشکیل دولت قبل از پایان دوره قانونی.

او افزود که خطر این پرونده می‌تواند روند تشکیل دولت را تحت تأثیر منفی قرار دهد، زیرا نیروها و دستگاه‌های امنیتی درگیر پیگیری این پرونده پیچیده هستند و تأثیر مستقیم بر فرایند سیاسی دارد. ندى سلطان همچنین خاطرنشان کرد که این مسئله می‌تواند به شدت و به‌طور منفی بر زندگی زنان تأثیر بگذارد، زیرا هرگونه آشفتگی یا ناپایداری امنیتی ممکن است تهدیدی برای امنیت شخصی و آزادی حرکت زنان ایجاد کند، به‌ویژه پس از سال‌ها تلاش برای ایجاد محیط نسبتاً امن برای مشارکت زنان در حوزه‌های مختلف.

او همچنین اشاره کرد که این تأثیر به‌طور مستقیم بر زندگی زنان کورد در سوریه نیز اثرگذار است، جایی که آن‌ها در شرایط سخت و با صحنه‌های دردناک مواجه هستند و خواستار اقدام جدی و مسئولانه برای حفاظت از زنان در هر دو کشور سوریه و عراق شد.