موج مسمومیت خوابگاهی در شیراز؛ دانشگاه «ویروسی بودن» را علت دانست، دانشجویان منبع آب را مقصر میدانند
پس از بروز علائم گوارشی در خوابگاههای دانشگاه صنعتی شیراز، دانشگاه شمار مبتلایان را تا حدود ۴۰ نفر اعلام و دلیل را «بیماری گوارشی ویروسی» خواند؛ دانشجویان و گزارشهای مستقل اما از احتمال آلودگی آب یا غذا و تقاضای آزمایشهای شفاف خبر میدهند.
مرکز خبر-خبرهای اولیه از بروز تهوع، دلپیچه و اسهال در میان ساکنان چند خوابگاه دانشگاه صنعتی شیراز از روز جمعه (۴ دی) منتشر شد؛ دانشگاه میگوید نخست چند نفر و سپس مجموع مبتلایان تا شنبهشب به حدود ۳۵–۴۰ نفر رسید و بلافاصله با دانشگاه علوم پزشکی شیراز هماهنگی صورت گرفت تا تیمهای بهداشتی برای بررسی اعزام شوند. مسئولان دانشگاه اعلام کردهاند آب و غذا در نمونهگیریهای اولیه مشکلی نشان نداد و شواهد فعلی را با «شیوع یک بیماری گوارشی منطقهای» همخوان دانستهاند.
در مقابل، گزارشها و ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی و رسانههای مستقل حاکی از نگرانی دانشجویان و خانوادهها درباره منشأ آلودگی است؛ برخی دانشجویان و خبرگزاریهای محلی مدعیاند الگو و گستره علائم با آنچه دانشگاه گزارش داده منطبق نیست و خواستار انتشار نتایج آزمایشهای میکروبی و شیمیایی آب و غذای خوابگاه و نظارت مستقل بر فرایند نمونهگیری شدهاند. این دستکم چندمین رویداد از نوع خود در سالهای اخیر است که هم واکنش سریع مسئولان را برانگیخته و هم بیاعتمادی عمومی را تقویت کرده است.
تحقیقات میدانی و مستندات بینالمللی نشان میدهد ثبت موارد پیدرپی مسمومیت یا بیماریگوارشی در فضای آموزشی ایران طی چند سال گذشته پدیدهای سابقهدار بوده است؛ بررسیهای مستقل و پژوهشهایی مانند گزارشهای تحلیلی دانشگاههای خارجی این الگوها را بهعنوان بخشی از ضعفهای ساختاری در نگهداری خوابگاهها، مدیریت قراردادهای تهیه غذا و زیرساختهای بهداشتی قید کردهاند، موضوعی که فعالان دانشجویی بارها خواستار شفافیت و پاسخگویی درباره آن شدهاند.
پزشکان مستقر دانشگاه و تیمهای بهداشت محلی طبق بیانیهها به ارائه مراقبتهای سرپایی و مشاوره بهداشتی پرداختهاند و دانشگاه اعلام کرده در صورت لزوم از ظرفیت بیمارستانی استفاده میشود؛ با این حال، تا زمان تنظیم این گزارش هیچ سند رسمی منتشر نشده که نشاندهنده نتایج کامل آزمایشهای میکروبیولوژیک یا ردیابی منبع (آب، غذا یا دیگر مسیرها) باشد، و دانشجویان خواهان شفافیت بیشتر و دسترسی رسانهها و نهادهای مستقل به نتایج آزمایش هستند.
بررسی پیامدها نشان میدهد حتی اگر منشأ این رویداد یک ویروس فصلی ساده باشد، تکرار چنین رخدادها و نبودِ اطلاعرسانی شفاف میتواند اعتماد عمومی به سامانه خدمات دانشجویی و سلامت را تضعیف کرده و بار روانی و مالی بر خانوادهها و دانشگاه تحمیل کند. فعالان مدنی و برخی رسانههای مستقل خواستار تحقیقات مستقل، انتشار فوری نتایج آزمایشگاهی و بازنگری در قراردادهای تأمین غذای خوابگاهی و تعمیرات زیرساختهای آب و فاضلاب دانشگاهها شدهاند.
در خاتمه، دانشگاه صنعتی شیراز در واکنش رسمی که توسط دفتر ریاست منتشر شد، بار دیگر تأکید کرده وضعیت «قابل کنترل» است و ادعاهای مربوط به آلودگی سیستم آب یا غذای دانشگاه را رد کرده است؛ اما تا انتشار نتایج آزمایشهای مستقل و گزارش کامل بهداشتی، اختلاف روایت میان مقامات و جمعیت دانشجویی پابرجاست و حادثه بار دیگر نگرانیها درباره استانداردهای بهداشت خوابگاهها در ایران را برجسته کرد.