«زندانها تحت محاصره؛ زندانیان گروگان رژیم هستند»
در شرایط حملات اخیر، بسیاری از زندانیان به مکانهای نامعلوم منتقل شده و جانشان در خطر است. مردم برای اطلاعرسانی فوری درباره وضعیت این گروگانها فراخوانده شدهاند.
شهلا محمدی
مرکز خبر- روز شنبه ۹ اسفند، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شده است. در چنین شرایطی، وضعیت زندانها در ایران، شرایط اضطراری حاکم بر آنها و مسائل امنیتی مرتبط، به موضوعی جدی و قابل تأمل تبدیل شده است.
در همین راستا، با مرسده قائدی زندانی سیاسی سابق و از خانوادههای خاوران، گفتوگویی داشتهایم تا ابعاد مختلف این مسئله را بررسی کنیم.
ارزیابی شما از وضعیت کنونی زندانیان چیست؟
وضعیت زندانیان بهشدت نگرانکننده و بحرانی است. امکان خروج به حیاط را ندارند و هیچ پناهگاه یا فضای امنی برای آنان در نظر گرفته نشده است. گزارشها حاکی از شنیدهشدن صدای پنج انفجار از زندان اوین است و گفته میشود بخش اداری هدف قرار گرفته است. همزمان، زمانی که زندانیان درخواست خروج از بندها را داشتند، با خشونت مواجه شدند و ارتباط آنان با بیرون بهطور کامل قطع شده است.
گفته میشود نیروهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی زندان را در محاصره گرفتهاند و آب زندان نیز قطع شده است.
همسر مصطفی محمدحسن، دانشجوی زندانی، اعلام کرده که بند ۲۰۹ که شامل سلولهای انفرادی است، تخلیه شده و تمامی زندانیان به مکانی نامعلوم منتقل شدهاند و تاکنون اطلاعی از محل نگهداری آنان در دست نیست. همچنین تأکید شده که زندانیان با جرائم مالی و سیاسی در بند ۷ نگهداری میشوند و نیروهای سپاه در آنجا مستقر هستند.
من به عنوان زندانی سابق در دوران جنگ ایران و عراق در حبس بودم، در زمان آژیر خطر، درهای زندان قفل میشد و مسئولان ساعتها محل را ترک میکردند؛ تجربهای که به نظر من اکنون نیز تکرار شده و مشخص نیست زندانیان به کجا منتقل میشوند.
خواهر علی اسداللهی نیز پیام داده است که قرار بود روز شنبه برای پیگیری وثیقه مراجعه کنند، اما بهدلیل شرایط جنگی موفق نشده و اکنون هیچ خبری از برادرش ندارد.
گزارشهایی نیز از انتقال زندانیان زندان دستگرد اصفهان به مکانی نامعلوم منتشر شده است. همچنین خبرهایی از حمله به بخشی از زندان اوین و نیز هدف قرار گرفتن ساختمان دادگاه انقلاب اسلامی منتشر شده؛ ساختمانی که خانوادهها برای پیگیری وضعیت فرزندان خود به آن مراجعه کرده بودند. تاکنون اطلاعات دقیقی از وضعیت آنان در دست نیست.
گفته میشود برخی زندانیان با کمبود غذا و بحرانهای پزشکی روبهرو هستند. در این میان، مسئله وثیقه زندانیان عادی ـ نه صرفاً سیاسی ـ نیز همچنان بلاتکلیف مانده است.
با وجود همه این نگرانیها، خانوادهها و فعالان حقوق زندانیان بر یک خواسته تأکید دارند: آزادی تمامی زندانیان و تضمین امنیت و سلامت آنان در این شرایط بحرانی.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» تأکید کرده است که در چنین شرایط بحرانی، جان بازداشتشدگان بیش از هر زمان دیگری در معرض خطر قرار دارد.
در همین حال، عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیهای اعلام کرده است که با آنچه «مزدوران داخلی» و «سربازان اسرائیلی» خوانده، برخورد خواهد کرد.
با توجه به این مواضع رسمی و وضعیت امنیتی حاکم، ارزیابی شما از پیامدهای احتمالی این شرایط بر سرنوشت بازداشتشدگان چیست؟
قبل از جنگ، عباس عراقچی اعلام کرده بود که در صورت وقوع حمله، همه بازداشتشدگان با خطر اعدام مواجه خواهند شد. هماکنون بیش از ۵۰ هزار زندانی در کشور داریم و پس از حوادث ۱۸ و ۱۹ دیماه، تعدادی از آنان هنوز موفق به تماس با خانوادههایشان نشدهاند. برخی از معدود کسانی که آزاد شدند، میگویند نمیدانند در این مدت کجا نگهداری شده بودند. همچنین، پیامکهایی از سوی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران دریافت شده که هشدار میدهد هر کسی در خیابان حضور پیدا کند، با مجازات اعدام مواجه خواهد شد.
به نظر میرسد رژیم در موقعیت کنونی قصد دارد از بحران موجود بهرهبرداری کند؛ تجربه سال ۱۳۶۷ نیز نشان داده که در چنین شرایطی رفتارهای خشونتآمیز و سرکوب گسترده شدت میگیرد.
رژیم مشروعیت خود را از دست داده و پروندههای سنگین کشتار و مسائل هستهای را در کارنامه دارد، در حالی که مردم همچنان قربانی میشوند و شمار بازداشتشدگان به بازداشتگاههای نظامی منتقل شده است. این نگرانی وجود دارد که در صورت وقوع حمله، کشته شدن زندانیان به عنوان «تلفات جنگی» گزارش شود.
زندانبانها و گروههای ضربتی به شکل سازمانیافته وارد عمل شدهاند و هدفشان، به گفته منابع مختلف، تهدید و آسیب به زندانیان است. به عنوان یک زندانی سابق، نگران عزیزان و هموطنان خود هستم؛ اکنون نیز پس از حمله به اصفهان، تعدادی از زندانیان منتقل شده و محل نگهداری آنان نامعلوم است.
رژیم در تلاش است تا برخی گروهها و احزاب را با اتهام همکاری با اسرائیل، تجزیهطلبی و تهدید امنیت ملی تحت فشار قرار دهد. در این میان، افرادی مانند وریشه مرادی، پخشان عزیزی، شریفه محمدی و تعدادی دیگر از زندانیان، در معرض خطر اعدام قرار دارند.
با توجه به سابقه برخوردهای شدید و فقدان شفافیت در روند قضایی، ارزیابی شما از پیامدهای احتمالی این سیاستها و وضعیت این زندانیان چیست؟
رژیم در تلاش است زمینهسازی کند و در رسانهها اعلام کرده که قصد سرکوب مناطق کوردستان را دارد. در این راستا، احکام اعدام زندانیانی مانند پخشان عزیزی، وریشه مرادی، شریفه محمدی و دیگر زندانیان بار دیگر تأیید شده و امکان اجرای آنها بهسادگی وجود دارد.
تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد کسانی که هیچ ارتباطی با اعتراضات نداشتند نیز اعدام شدند. هر کوچکترین عکسالعمل یا فعالیت زندانیان میتواند به اتهام «اغتشاش» منجر به اعدام شود؛ پرونده اعدامهای سال ۱۳۶۷ نمونه بارز چنین سیاست سرکوبگری است.
از تکتک مردم خواستاریم هرگونه اطلاع یا تحرک از زندانها را به ما گزارش دهند، زیرا فرزندان ما در گروگان هستند. این وضعیت بسیار نگرانکننده است و لازم است روزانه اطلاعرسانی شود تا صدای زندانیان شنیده شود و از جان آنها محافظت گردد.