نزيهه بوسعيدی 

تونس - جنگ‌ها و درگیری‌هایی که خاورمیانه و شمال آفریقا با آن‌ها روبه‌رو هستند، زندگی زنان را به‌طور عمیقی دگرگون کرده است؛ به‌گونه‌ای که آن‌ها بیش از پیش در معرض خشونت، فقر و آوارگی قرار گرفته‌اند. زنان به‌طور مستقیم با خطرات بمباران، کشته‌شدن و مجروحیت روبه‌رو می‌شوند و در طول جنگ‌ها یا هنگام آوارگی در معرض خشونت جسمی یا جنسی قرار می‌گیرند. با این حال، آن‌ها همواره تأکید کرده‌اند که استوار هستند و توانایی رویارویی با همه چالش‌ها را دارند.

روز جهانی حقوق زنان یادآور زنده‌ی مسیری طولانی است که زنانی پیموده‌اند که در برابر ظلم، سرکوب و تبعیض ایستادند و صدای خود را در برابر واقعیتی ناعادلانه بلند کردند. این روز، افزون بر نماد مبارزه بودن، فرصتی است برای تأمل در دستاوردهای حاصل‌شده و تأکید بر اینکه این مسیر همچنان به تلاش و پافشاری بیشتری نیاز دارد.

با این حال، حقوقی که طی دهه‌ها مبارزه به دست آمده‌اند، امروز در شماری از کشورها با تهدیدهای فزاینده‌ای روبه‌رو شده‌اند؛ جایی که درخواست‌هایی برای عقب‌نشینی از این حقوق مطرح می‌شود و در نتیجه جنگ‌ها و درگیری‌هایی که جوامع را دربرگرفته‌اند، رنج و مشکلات زنان افزایش می‌یابد.

در چنین شرایط ناآرامی، مطالبه‌ی صلح، امنیت و ثبات به یکی از مهم‌ترین اولویت‌ها تبدیل شده است؛ مطالبه‌ای که نیروهای مختلف در داخل و خارج از کشورها آن را مطرح می‌کنند. هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها در میان زنان، موجی از پیام‌های حمایت و همبستگی نیز شکل گرفته که تأکید می‌کند مبارزه‌ی مشترک، هرقدر هم چالش‌ها شدید باشند، ادامه خواهد داشت.

 

پایداری و همبستگی

رجاء الدهمانی، رئیس انجمن زنان دموکرات تونس، گفت: «هدف قرار دادن هر زنی در تهران، سوریه، عراق، لبنان، تونس یا آمریکای لاتین و شمالی برای ما به‌معنای حمله به همه زنان و ضربه به پروژه‌ی نوگرایانه‌ی جنبش زنان است؛ پروژه‌ای که به عدالت اجتماعی و حقوق انسانی برای همه انسان‌ها، به‌ویژه زنان، باور دارد و بر برابری کامل و واقعی تأکید می‌کند؛ برابری‌ای که آن را یکی از مطالبات اساسی جنبش زنان می‌دانیم.»

او افزود: «چند روز پیش شاهد حادثه‌ی ترور فعال زن، ینار محمد، بودیم که فضای تونس را تحت تأثیر قرار داد و بیانیه‌های متعددی در محکومیت آن صادر شد. همچنین بیش از ۱۳۰ دختر را پس از بمباران یک مدرسه‌ی دخترانه در ایران از دست دادیم که نقض آشکار حقوق بشر و حقوق کودک است.»

او همبستگی خود را با زنانی در سراسر جهان که زیر بمباران زندگی می‌کنند و همچنین با زنانی که به‌دلیل جنگ‌های فزاینده ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند اعلام کرد؛ جنگ‌هایی که همراه با نظام‌های سرمایه‌داری و لیبرالی، شکنندگی وضعیت زنان را افزایش داده و رنج آن‌ها را عمیق‌تر کرده است.

رجاء الدهمانی در پایان گفت: «۸ مارس لحظه‌ای است که در آن با پایداری و همبستگی کنار هم می‌ایستیم. این روز فرصتی دوباره برای مطالبه‌ی اجرای معیارها و قوانین بین‌المللی، توقف جنگ‌ها و تضمین برخورداری زنان از همه حقوقشان در هر کجا که باشند است.»

 

همبستگی فرامرزی زنان

از سوی دیگر، فعال زن فتحیه السعیدی، پیامی خطاب به زنان در مناطق درگیری‌های مسلحانه در سراسر جهان فرستاد و به‌ویژه به زن فلسطینی اشاره کرد که همچنان زیر بمباران زندگی می‌کند و با آنچه او «جنایات نسل‌کشی ناشی از مواضع صهیونیستی» توصیف کرد روبه‌رو است. او تأکید کرد که این زنان تنها با اشکال خشونت مبتنی بر جنسیت در داخل خانواده یا جامعه محلی مواجه نیستند، بلکه با خشونت سیاسی و «تروریسم دولتی» نیز روبه‌رو هستند که میزان خشونت علیه آنان را افزایش داده و رنجشان را عمیق‌تر می‌کند.

او همچنین حمایت خود را از زنان ایرانی که با فشارها و درگیری‌های پیچیده روبه‌رو هستند اعلام کرد و گفت رنج زنان در چنین شرایطی به‌دلیل مداخلات خارجی و بمباران‌هایی که امنیت و زندگی آن‌ها را تهدید می‌کند، تشدید می‌شود.

فتحیه السعیدی از جامعه‌ی بین‌المللی و سازمان ملل متحد خواست این درگیری‌ها را زیر نظر داشته باشند و بر اجرای چهار کنوانسیون ژنو که از غیرنظامیان محافظت می‌کنند تأکید کنند. او ابراز امیدواری کرد که صلح برای زنانی که در دل نبردها زندگی می‌کنند و پرچم صلح را برافراشته نگه می‌دارند برقرار شود.

 

قدردانی و حمایت

در همین حال، نجاة الزموری، فعال حقوق بشر، تأکید کرد که با وجود چالش‌های بزرگی که زنان با آن روبه‌رو هستند، از درگیری‌های مسلحانه و تهدیدهای امنیتی گرفته تا بحران‌های اقتصادی و نقض حقوق بشر، آن‌ها همچنان نماد پایداری، نیرویی برای زندگی و الهام‌بخش نسل‌های آینده هستند.

او افزود: «ما هر لحظه صبری را که در آن با سختی‌ها روبه‌رو شده‌اید و هر تصمیمی را که برای محافظت از خود، خانواده‌ها و جوامعتان گرفته‌اید ارج می‌نهیم. همیشه در کنار هم بمانید، زیرا همبستگی و توانمندسازی مشترک سلاح شما در برابر انواع گوناگون ظلم است. حقوق و کرامت شما امتیاز نیست، بلکه تعهدی است که جامعه و دولت باید آن را حفظ و حمایت کنند.»

نجاة الزموری همچنین تأکید کرد که زنان نباید در دفاع از کرامت و امنیت خود تردید کنند؛ زیرا حتی در تاریک‌ترین لحظات نیز اراده‌ی آنان می‌تواند نور تغییر را روشن کند و امید را دوباره زنده سازد. او گفت: «به خود و آنچه به دست آورده‌اید افتخار کنید، هرچند کوچک به نظر برسد؛ زیرا هر گامی حرکتی به‌سوی جامعه‌ای عادلانه‌تر و صلح‌آمیزتر است. شما زندگی، امید و سازندگان تغییر هستید.»