ازدواج کودکان در اقلیم باشور کوردستان؛ قانون چه میگوید و چه پیامدهایی دارد؟
اصلاح قانون احوال شخصیه عراق درباره سن ازدواج، نگرانیهایی درباره ازدواج کودکان و حقوق زنان و دختران ایجاد کرده است؛ در حالی که در اقلیم باشور کوردستان، ازدواج زیر ۱۸ سال تنها در شرایط خاص و با تأیید قاضی امکانپذیر است.
دیرین رحیم
سلیمانی- در حالی که اقلیم باشور کوردستان قوانین و مجازاتهای مشخصی برای جلوگیری از ازدواج کودکان و ازدواج اجباری وضع کرده است، اصلاح قانون احوال شخصیه عراق بحثهای گستردهای درباره سن قانونی ازدواج و حمایت از حقوق زنان و کودکان ایجاد کرده است. بر اساس این قانون، خانواده میتواند برای فرزند خود ازدواج ترتیب دهد؛ موضوعی که نگرانیهایی درباره امنیت کودکان و پیامدهای احتمالی آن ایجاد کرده است.
بر اساس قانون شماره ۱۵ سال ۲۰۰۸ اقلیم باشور کوردستان، سن قانونی ازدواج ۱۸ سال است. با این حال، در شرایط خاص ازدواج از ۱۶ سالگی نیز امکانپذیر است؛ مشروط بر اینکه قاضی از رشد جسمی و عقلی فرد و رضایت روشن هر دو طرف اطمینان حاصل کند.
در مقابل، بر اساس اصلاح قانون احوال شخصیه عراق که در سال ۲۰۲۵ تصویب شد، در برخی شرایط، بلوغ جسمی برای ازدواج مورد توجه قرار گرفته و از سن ۹ سال برای دختران و ۱۵ سال برای پسران سخن گفته شده است.
«کودکان نباید ازدواج کنند»
سنا کمال، مشاور حقوقی، درباره ازدواج کودکان میگوید ازدواج پیش از ۱۸ سالگی، ازدواج زودهنگام محسوب میشود و طبق قانون، کودکان نباید ازدواج کنند؛ مگر در شرایطی که دختر ۱۶ ساله شده باشد، از نظر جسمی و عقلی آمادگی داشته باشد و با تأیید قاضی، ازدواج انجام شود.
او عوامل اقتصادی و اجتماعی را از دلایل ازدواج زودهنگام دختران میداند و میگوید برخی دختران تحت فشار اجتماعی یا به دلیل مشکلات اقتصادی به ازدواج زودهنگام روی میآورند.
به گفته سنا کمال، ازدواج در سن پایین میتواند پیامدهای منفی داشته باشد؛ زیرا ممکن است فرد از نظر عقلی و روانی برای تصمیمگیری و اداره زندگی مشترک یا مراقبت از فرزند آمادگی کافی نداشته باشد.
ازدواج خارج از چارچوب قانونی
سنا کمال یکی از مشکلات مهم را انجام ازدواج خارج از دادگاه میداند. به گفته او، برخی افراد بدون دریافت تأیید قضایی، ازدواج خود را نزد ملا انجام میدهند. اگرچه این موارد در حال حاضر کاهش یافته، اما همچنان میتواند مشکلات حقوقی و اجتماعی ایجاد کند.
او هشدار میدهد که برخی پدیدههای ممنوع یا محدودشده در قانون، در ازدواجهای خارج از چارچوب قانونی پنهان میمانند؛ از جمله ازدواج زودهنگام و اجباری، چندهمسری، ازدواج مردان مسن با دختران کمسن، ازدواج موقت و ازدواج بدون ثبت قانونی.
سنا کمال در پایان تأکید میکند که زنان باید پیش از مطالبه احترام و پذیرش دیدگاههایشان از دیگران، در خانواده و میان خود، همبستگی بیشتری ایجاد کنند و از خشونت علیه یکدیگر پرهیز کنند.