Haber Merkezi- İsrail- ABD saldırılarında Ali Hamaney’in öldürülmesi ve İran İslam Cumhuriyeti içinde ortaya çıkan güç boşluğu, mevcut savaş koşullarında yeni liderin belirlenmesini rejimin en önemli sorunlarından biri haline getirdi.

İran Uzmanlar Meclisi Sekreterliği tarafından yayımlanan bir açıklamada, Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in, meclisin kararıyla babasının yerine İran İslam Cumhuriyeti’nin yeni lideri olarak seçildiği duyuruldu.

Yasalar ile çelişiyor

Mücteba Hamaney’in yeni lider olarak belirlenmesi, İran’da liderliğin miras yoluyla devredilmesi tartışmalarının yıllardır sürmesi nedeniyle dikkat çekti. Bu durumun, Uzmanlar Meclisi’nin yasalarıyla da çeliştiği yönünde eleştiriler bulunuyordu.

İsrail ile İran arasında savaş başlamadan önceki günlerde, Ali Hamaney’in ölümünden sonra liderlik için farklı isimler gündeme gelmişti. Bu raporlara göre Ali Hamaney’in, uzun süredir İran yönetimi içinde “perde arkasındaki güç” olarak anılan oğlu Mücteba Hamaney’in kendisinin yerine geçmesini istediği belirtiliyordu. Son yıllarda Hasan Ruhani, Sadık Laricani ve Muhsini Ejei de Ali Hamaney’in desteğini kazanan ve iktidar çevresinde yer alan isimler arasında gösteriliyordu. Ancak dün geceden bu yana yayımlanan açıklamalarda, özellikle Uzmanlar Meclisi Sekreterliği’nin bildirisinde, Mücteba Hamaney’in rejim içindeki birlik açısından rolüne sık sık vurgu yapıldı.

Çatlaklar büyüyor

Siyasi analistlere göre bu durum, Hamaney’in ölümünün ardından iktidar içindeki güç mücadelelerinin ve çatlakların derinleştiğini gösteriyor. Uzmanlar Meclisi’nin, Mücteba Hamaney’i babasının yerine getirerek özellikle savaş koşullarında farklı güç çevreleri arasındaki rekabeti azaltmayı amaçladığı değerlendiriliyor. Bu çatlakların, İran’da liderlik için en güçlü adaylardan biri olarak görülen Haşimi Rafsancani’nin ölümünden sonra giderek büyüdüğü ifade ediliyor.

Mücteba Hamaney mesajı

Bazı analistlere göre ise Mücteba Hamaney’in liderliğe getirilmesi, İran içindeki sertlik yanlısı çevrelere verilen bir mesaj niteliği taşıyor. Bu çevreler Ali Hamaney’in politikalarının sürdürülmesini savunuyor ve ABD ile İsrail’le herhangi bir uzlaşmaya karşı çıkıyor. İran ile İsrail arasındaki mevcut savaşın da bu politikaların sonucu olduğu değerlendirmeleri yapılıyor. Ali Hamaney de konuşmalarında sık sık bu çizgiyi vurgulamıştı.

Öte yandan ABD ve İsrail medyası da İran’daki yeni liderlik kararına geniş yer verdi. İsrail daha önce Ali Hamaney’in yerine geçecek isimlerin saldırı hedefi olabileceğini açıklamıştı. ABD Başkanı Donald Trump da yeni liderin “ABD’nin onayını alması gerektiğini, aksi takdirde uzun süre görevde kalamayacağını” söylemişti. Trump, Mücteba Hamaney’in yeni lider olarak belirlenmesine ilişkin yaptığı ilk açıklamada ise, “Ne olacağını göreceğiz” dedi.

Mücteba Hamaney’in babasının yerine geçmesiyle birlikte birçok soru da gündeme geldi: İran’da liderliğin miras yoluyla devredilmesi rejimi kurtarabilecek mi? Bu karar iktidar içindeki rekabeti ve çatlakları azaltabilecek mi? Ve en önemlisi, yeni lider ABD ve İsrail ile uzlaşma yolunu seçerek savaşı sona erdirebilecek mi?