Haber Merkezi — Özgür Basın Birliği’nin yayımladığı yıllık rapor, 2025 yılının Suriye’de gazeteciler açısından en zor yıllardan biri olduğunu ortaya koydu. Rapora göre ülkedeki siyasi geçiş sürecinin yarattığı istikrarsız ortamda gazeteciler doğrudan hedef alındı; yıl boyunca en az 9 gazeteci katledilirken, çok sayıda gazeteci yaralandı ve gözaltına alındı.

Rapora göre Suriye, 2024 yılının sonlarında Baas rejiminin devrilmesinin ardından 2025 yılına yeni bir siyasi sürecin merkezinde girdi. İktidar, Şam’da cihadist Ahmed el-Şara (Colani) liderliğindeki geçici hükümete devredildi.

Bu dönüşüm sürecinin yarattığı umutlara rağmen geçiş döneminin yönetimindeki hataların birçok alanı olumsuz etkilediği, bunların başında da medya alanının geldiği ifade edildi.

Gazeteciler güvenceden yoksun

Raporda, yıl boyunca gazetecilerin doğrudan hedef alındığı belirtilerek en az 9 gazetecinin katledildiği, 15’ten fazlasının ise yaralandığı kaydedildi. Saldırılardan sorumlu aktörlerin ise Türk SİHA’ları, İsrail hava saldırıları, geçici hükümete bağlı güvenlik birimleri ve kimliği belirsiz silahlı gruplar olduğu aktarıldı.

Rapora göre bu saldırılar ülkedeki güvenlik durumunun kırılganlığını ve gazetecilerin sahada çalışırken yeterli güvenceden yoksun olduğunu gösteriyor.

Bilgi akışını kontrol amaçlı gözaltılar

Özgür Medya Birliği ayrıca 2025 yılında gazetecilere yönelik 11 gözaltı vakasını da belgeledi. Bu gözaltıların çoğunun geçici yönetime bağlı güvenlik birimleri tarafından gerçekleştirildiği ve özellikle hassas siyasi süreçte medyadaki eleştirileri sınırlama ya da bilgi akışını kontrol altına alma girişimleriyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Amaç gazetecilerin karşılaştığı zorlukları anlatmak

Birlik, yıl boyunca Suriye’nin farklı bölgelerinde gazetecilere yönelik ihlalleri belgelemek ve kapsamlı bir rapor hazırlamak için veri toplama çalışması yürüttüğünü açıkladı. Bu çalışmanın amacı, ülkedeki medya ortamını ve gazetecilerin karşı karşıya kaldığı zorlukları ortaya koymak olarak ifade edildi.

YRA açıklamasının sonunda şu çağrılara yer verdi:

“• Suriye’nin tüm bölgelerinde gazetecilik faaliyetlerinin kolaylaştırılması ve mesleki basın standartlarına uygun yasal güvenceler çerçevesinde gazetecilik yapma özgürlüğünün sağlanması.

• Gazetecilere ve Suriye toplumunun tüm kesimlerine karşı düşmanlık, nefret ve kışkırtıcı söylemler yayan kişi ve kurumların hesap vermesi.

• Yasaların ihlal edilmesini teşvik eden ve toplumsal barışı tehdit eden kişi ve tarafların yargılanması ve kışkırtmanın suç sayılması.

• Suriye’de basın ve gazetecilere yönelik, toplumsal barışı bozmayı ve ayrımcılığı derinleştirmeyi amaçlayan tüm ihlallerin belgelenmesi.

• Zorla kaybedilen gazetecilerin akıbetinin açıklanması; buna 15 Aralık 2014’te Qamişlo–Til Koçer yolunda IŞİD tarafından kaçırılan gazeteci Ferhad Hemo da dâhildir.

• Suriye genelinde düşünce ve ifade özgürlüğünü kısıtlayan tüm güvenlik yasalarının kaldırılması.

• İktidarın çıkarlarına hizmet eden ve ihlalleri meşrulaştıran propaganda amaçlı medya anlayışının engellenmesi.

• İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 19. maddesinin uygulanması; bu madde herkesin düşünce ve ifade özgürlüğü hakkına sahip olduğunu belirtir.

• Gazeteciler için mesleki eğitim programlarının güçlendirilmesi, sahadaki becerilerinin geliştirilmesi ve bilgi doğrulama kapasitesinin artırılması.

• Gazeteciler için sağlık sigortası, hukuki destek ve tehdit ile saldırılara karşı etkili koruma mekanizmalarının oluşturulması.

• Suriye’deki gerçekliği objektif ve dengeli biçimde yansıtan bağımsız medya ve yerel girişimlerin desteklenmesi, kültürel ve toplumsal çeşitliliğin güçlendirilmesi.

• Gazetecilerin çatışma ortamlarında karşılaştığı risklere karşı korunması ve deneyim paylaşımı için bölgesel ve uluslararası medya kuruluşları arasında işbirliğinin güçlendirilmesi.”

Birlik, gazetecilerin korunmasının gerçek bir siyasi geçişin sağlanması için temel bir adım olduğunu vurgulayarak, devam eden ihlallerin Suriye’de özgür medyanın geleceğini tehdit ettiğini belirtti. Özellikle ülkede süren silahlı çatışmaların medya çalışanları için günlük bir risk oluşturmaya devam ettiği ifade edildi.