Navenda Nûçeyan — Mai Satu, raportora taybet a Neteweyên Yekbûyî ya mafên mirovan li Îranê, diyar kir ku piştî zêdetirî 40 rojan ji tepeserkirina xwînî ya xwepêşandanên Çile, binçavkirin, hebûna hêzên ewlehiyê li kolanan û lêkolîna telefonên desta yên welatiyan hîn jî berdewam dikin.

Satu di hevpeyvînekê de ligel rojnameya El País, tepeserkirina xwepêşandanên dawî wekî "ji hêla pîvan û berfirehiyê ve" bêhempa bi nav kir û got ku her çend kuştinên welatiyan ji hêla hikûmetê ve, girtinên keyfî, gefên bêdengkirina malbatan, tepeserkirina civaka sivîl, darvekirin û windakirinên bi zorê berê jî qewimîne, lê ew ne di vê pîvanê de bûn.

Satu, derbarê destwerdana leşkerî ya muhtemel a Amerîkayê li dijî Îranê de, bi tundî rexne li her kiryareke leşkerî ya bêyî dengdana Konseya Ewlekariyê ya Neteweyên Yekbûyî kir û got ku destwerdanên leşkerî li welatên din çareseriyek zelal pêşkêş nakin. Wê diyar kir ku destwerdana leşkerî ne "çareseriyek efsûnî" ye ji bo pirsgirêkên Îranê.

Mai Satu derbarê daxuyaniyên piştgiriya Donald Trump ji bo xwepêşanderên li Îranê de, helwesta serokê Amerîkayê ji balkişandina ser rewşa mafên mirovan ber bi mijara peymana navokî ve çûye.

Satu diyar kir ku derbarê danûstandinên Îran-Amerîkayê yên li Cenevreyê, ku bi navbeynkariya Omanê têne kirin, her çend lihevkirinek çêbibe jî, mijarên têkildarî xwepêşandan û mafên mirovan mijarek cuda ne û divê bi awayekî serbixwe werin lêkolînkirin.

Wê her wiha behsa zêdebûna hêzên leşkerî yên Amerîkayê li herêmê û bicîhkirina keştiyên balafirhilgir û keştîyên din ên şer kir û got ku bilindbûna aloziyên leşkerî divê nebe sedema paşguhkirina pirsgirêka mafên mirovan li Îranê.

Raportorê taybet ê NY ragihand ku gelek girtin, tepeserkirina li ser kêmneteweya Bahaî û pejirandina qanûnek nû tê wateya "sîxurî" û tê wateya "serhildêr" û ev yek jî tê wateya rewakirina tepeserkirina tundûtîj.

Derbarê îdiaya ku dibe ku sûcên şer li dijî sivîlan hatibin kirin de, wî diyar kir ku ev îdiayek pir cidî ye û lêpirsînek serbixwe hewce dike. Li gorî wî, şandeya lêkolîna rastiyan a ku ji hêla Konseya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî ve hatî erkdarkirin, berpirsiyar e ku binpêkirinên têkildarî xwepêşandanan lêkolîn bike.

Her çiqas hikûmeta Îranê hejmara kuştiyên xwepêşandanan wekî 3,117 ragihand jî, Ajansa Nûçeyan a HRA (HRANA) ragihand ku heta 27’ê Behmenê 7,015 mirin piştrast kiriye û bi hezaran raporên din jî nirxandine. Satu, bal kişand ser nakokiyên di hejmaran de û teqez kir ku mirina tenê xwepêşanderekî jî pir girîng e ji ber ku ev kes mafên xwe yên azadiya raman bi kar dianîn.

Mai Satu, ku di Tebaxa 2024’an de dest bi kar kir, diyar kir ku wê gelek caran destûr xwestiye ku biçe Îranê, lê serlêdana wê ya ji bo gihîştina rasterast a welêt hîn jî bêbersiv e.