Navenda Nûçeyan – Lêpirsînên dîsîplînî û gazîkirina xwendekarên Zanîngeha Xacê Nesîr el-Dîn Tusî ji bo desteya dîsîplînê li dijî xwendekarên didome. Li gorî agahiyên hatine bi destxistin, hejmara dosyayên dîsîplînê yên aktîf 22 derbas kiriye. Gazîkirin, ji xwendekarên ku beşdarî xwepêşandanên Çile heta çalakiyên Adarê bûne hatiye berfirehkirin û di heman demê de li dijî hin xwendekaran dosyên cûda hatine vekirin. Ev yek nîşan dide ku zexta rêxistinkirî li ser qada zanîngehê zêde bûye û hewldana ji bo sînordarkirina mafê xwepêşandanê yê xwendekaran e.

Li gorî nûçeyên di medyaya xwendekaran de hatiye weşandin, komîteyên dîsîplînê yên zanîngehê di demên dawî de bi armanca vekirina dozan û ragihandina sûcdariyan ji bo îfadeyê gazî xwendekaran kirine. Ev gazîkirin di demek ku gelek xwendekar beşdarbûna xwepêşandanan û derbirîna daxwazên xwe yên akademîk, civakî û sivîl wek mafek bingehîn dibînin de tê jiyîn. Hate diyarkirin ku mekanîzmayên dîsîplînê yên zanîngehê li cihê ku bersivê bide daxwazên xwendekaran, carek din ji bo avakirina qada zextê û çavtirsandinê têne bikar anîn.

Ji bo bêdengkirina dengên rexnegiran

Pêvajoya bangîkirina xwendekaran ji bo lijneya dîsîplînê ya Zanîngeha Xacê Nesîr el-Dîn Tusî berê bi giranî li ser xwendekarên ku beşdarî xwepêşandanên Çile bûne disekinî. Lê belê, raporên nû nîşan didin ku ev pêkanîn niha li ser xwendekarên ku beşdarî çalakiyên Adarê bûne jî têne kirin.

Di vê çarçoveyê de, divê dawiyê de teblîxat ji bo hinek xwendekaran ku serî li lijneya dîsîplînê bidin şandine. Di van teblîxatan de tê gotin ku armanc ew e ku ew ji sûcdariyan agahdar bibin, parastinên wan jê bigrin û dosyayên dîsîplînê çêbikin. Berfirehbûna vê pratîkê fikarên ku pergalên îdarî û perwerdeyê ji bo kontrolkirina çalakiyên xwendekaran û bêdengkirina dengên rexnegir têne bikar anîn zêde dike.

Gefên li hember xwendevanan

Komîteyên dîsîplînê yên zanîngehan divê di bingeh de saziyên binpêkirinên diyar bi awayek edlî û şefaf bi nirxînin be. Lê belê, di salên dawî de, rexneyên ku ev mekanîzma li gelek zanîngehên Îranê bûne amûrek ji bo tepeserkirina nerazîbûn û daxwaza mafên xwendekaran hene. Bangên dîsîplînê yên dubare, gefên derxistinê, sekinandina demkî, şermezarkirin, sînordarkirinên li ser hilbijartina dersan, an jî qedexeyên ketina zanîngehê dibe ku rasterast bandorê li perwerde û pêşeroja xwendekaran bikin.

Zêdebûna zextê bi rêya lêpirsînên paralel

Yek ji xalên balkêş ên di agahiyên hatine bidestxistin de ew e ku gelek dosyayên dîsîplînê hemwext li dijî hin xwendekaran hatine vekirin. Li gorî vê agahiyê, di hin rewşan de, sê lêpirsînên dîsîplînê yên cuda li dijî xwendekarekî hatine destpêkirin. Ev pratîk xwedî potansiyel e ku zexta psîkolojîk û îdarî li ser xwendekaran di asta girîng de zêde bike.

Vekirina gelek dozên derbarê kesekê de dikare pêvajoya parastinê tevlihev bike û rê li ber cezayên dijwartir an sînorkirinên berfirehtir veke. Di vê rewşê de, xwendekar hemwext bi gelek tohmetan, rûniştinên dîsîplînî û pêvajoyên îdarî re rû bi rû dimîne. Rewşek wisa dikare rasterast bandorê li ser perwerde, tenduristiya derûnî, rewşa aborî û derfeta xwendekar a ji bo şopandina çalakiyên akademîk an civakî bike.

Bi taybet di qadek ku xwendekar gihîştina wan a têrker ji bo şêwirmendiya hiqûqî ya wekhev, parêzvaniyek bi bandor û pêvajoyek dadwerî ya zelal û bêalî tune ye, pratîkên wiha ne wekî lêpirsînek adîl, wek amûrek ji bo helandina xwendekarên rexnegir û neçarkirina wan ku paşve gav bavêjin têne dîtin.

Hejmara dosyayan 22 derbas kir

Li gorî nirxandinên dawî, hejmara dozên dîsîplînê yên aktîf li Zanîngeha Xacê Nesîr el-Dîn Tusî  22 derbas kiriye û pêvajoya vekirina dozên nû didome. Lê belê, ev hejmar tenê beşa diyar a zextên li ser xwendekaran nîşan didin. Di gelek rewşan de, berî ku lêpirsînek fermî were vekirin, gefên devkî, civînên nefermî, zexta hêzên ewlehiyê û hişyariyên îdarî dixin dewrê.

Zêdebûna dozên dîsîplînê li zanîngehekê, bi taybet ên bi beşdarbûna xwendekaran di xwepêşandanan de, nîşan dide ku ev pêkanîn êdî ne bûyerên kesîne, beşek ji polîtîkayek berfireh in. Ev pêvajo dikare zanîngehê ji qadek diyalog, ramana rexnegir û beşdariya sivîl veguherîne qadek ewlehî-navendî û biha ji bo xwendekaran.

Zanîngeh, wek yek ji qadên herî girîng ji bo hilberîna zanînê, rexneya civakî û beşdariya sivîl, tenê dikare fonksiyona xwe ya rast ku xwendekar mafê wan hebe ramanên xwe derbibirin, beşdarî xwepêşandanên aştiyane bibin û daxwazên xwe bînin ziman bi cih bîne. Bikaranîna beşdariya xwendekaran di xwepêşandanan de wek bingehek ji bo lêpirsînên dîsîplînî vê fonksiyonê qels dike û peyama sînordarkirin û gefê dide civaka zanîngehê.

Tundbûna disîplînê li zanîngehan de

Raporên hatine weşandin nîşan didin ku di tundbûna pêvajoyên dîsîplînê li zanîngehan de hin derdorên nêzî pergala desthilatê rol lîstine. Li gorî raporê, ev derdor rêxistina Besîc a zanîngehê û hin endamên fakulteyê digre nava xwe. Li gorî van raporan, van koman di tesbîtkirina xwendekaran, ragihandina wan ji rayedarên peywendîdar re û şopandina pêvajoyên li dijî wan de bi bandor bûne. Ev rewş pirsên cidî li ser serxwebûna saziyên zanîngehê û bêalîbûna lêpirsînan derdixe holê.

Çavkaniyên xwedî agahî her wiha radigihînin ku dezgehên ewlehiyê, yekîneyên ewlehiya zanîngehê (Heraset) û saziyên îdarî yên peywendîdar di pêvajoya nirxandina van dosyayan de hevkarî kirine. Ger ev îdia werin piştrast kirin, dikare were gotin ku birêvebirina xwepêşandanên xwendekaran êdî bi mekanîzmayên navxweyî yên zanîngehê ve sînordar nîne. Bi destwerdana saziyên derveyî û yên ku balê dikişînin ser ewlehiyê tê meşandin.

Hebûn û bandora dezgehên ewlehiyê di pêvajoyên zanîngehê de ne tenê xweseriya zanîngehê dixe bin gumanan, di heman demê de îhtîmala nirxandinek dadperwer a xwendekaran jî qels dike. Xwendekarek ku bi bangîkirinên dubarekirî, gelek dosyayên dîsîplînê û zextên ji saziyên cûrbecûr re rû bi rû dimîne, neçar e ku bi mekanîzmayek ku tê de hevsengiya hêzê bi tevahî li dijî wî/wê dixebite de hevrû bibe.

Zanîngeh di bin siya çavtirsandin û lêpirsînan de

Zêdebûna lêpirsînên dîsîplînî û berdewamiya bangîkirina xwendekaran ji bo lijneyên dîsîplînê li Zanîngeha Xacê Nesîr el-Dîn Tusî carek din nîşan dide ku li şûna guh bidin daxwazên xwendekaran û pêşxistina diyalogê, polîtîkayên zext, gef û vekirina dosyayan tên tercîhkirin. Ev pêvajo ne tenê mafên xwendekaran binpê dike, di heman demê de zirarê dide nav û dengê zanîngehê wek saziyek serbixwe, zanistî û azad.

Di qadek ku xwendekar ji ber îfadekirina daxwazên xwe yên akademîk, aborî, civakî û sivîl rastî lêpirsîn û tedbîrên dîsîplînî tên, rêveberiya zanîngehê divê bingeha qanûnî ya van pêkanînan, fonksiyona pêvajoyên lêpirsînê û ka mafê parastinê yê xwendekaran çawa tê garantîkirin ji raya giştî re bîne ziman.

Berdewamiya rewşa heyî dibe ku rê li ber zêdebûna bêewlehiyê li Zanîngeha Xacê Nesîr el-Dîn Tusî, kûrtir bike û  atmosfera ewlehî-navendî û qedexeyên zêdetir li ser çalakiyên xwendekaran veke.