Navenda Nûçeyan – Saziyên mafên mirovan ên li Îranê raporek balkêş weşandin. Di raporê de tê gotin ku li gelek girtîgehan, bi taybetî li Girtîgeha Kermanê ji girtiyan hatiye xwestin ku serlêdan bikin da ku wekî "hêzên dilxwaz" wan bişînin Girava Harq û hin deverên parêzgeha Hormozgan.

Li gorî îdiayan, rêveberiyên girtîgehan sozên wekî tezmînata darayî, şert û mercên girtîgehê yên çêtir, pêvajoyên betlaneyê yên hêsantir û rakirina hin sînorkirin pêşkêş kirine da ku girtiyan teşwîq bikin ku beşdarî vê bernameyê bibin. Lê belê, tê gotin ku gelek girtiyan bawer nedikir ku ev soz dê werin bicîhanîn û serî lê nedan.

Girtiyan û malbatên wan îdia kirin ku têgeha "dildariyê" rastiyê nîşan nade û diyar kirin ku kesên di şert û mercên girtîgehê de bi tevahî di bin kontrola rêveberiyê de ne. Malbatan diyar kirin ku girtî û mehkûm ne xwediyê azadiya qebûlkirin an redkirina pêşniyarên wiha ne.

Girtiyên ku vê yekê red dikin rastî gefan tên

Di raporê de her wiha hate îdîakirin ku hin girtiyên ku red kirine beşdarî bernameyê bibin, bi sînorkirina mafên wan ên betlaneyê, zêdebûna zexta dîsîplînê û bêparkirina ji gelek tesîsên girtîgehê hatine tehdîtkirin. Ji ber vê yekê, gelek girtiyan vê pratîkê wekî celebek nerasterast a zextê dîtine ne wekî pêşniyarek dildariyê.

Parêzvanên mafên mirovan li dijî bikaranîna girtiyan a di çalakiyên leşkerî, ewlehî, an jî yên ku ji hêla şer ve têne destekkirin de hişyarî dane. Daxuyanî nîşan didin ku zextkirina li ser kesên ku ji azadiya xwe hatine bêparkirin da ku beşdarî mîsyonên têkildarî şer bibin, ne li gor prensîbên bingehîn ên mafên mirovan e.

Binpêkirineke cidî ya mafên mirovan

Parêzvanan bi taybetî destnîşan kirin ku razîbûna ku di bin zext, gef, an sozên îmtiyazên cûrbecûr de, nemaze di girtîgehan de, tê wergirtin, binpêkirinek cidî ya mafên mirovan e.

Heta niha, ne Rêveberiya Zindanên Îranê û ne jî hêzên ewlehiyê derbarê îdiayên ku di nûçeyan de hatine belavkirin de daxuyaniyek fermî nedane. Lê belê, derketina holê ya îdiayên bi vî rengî ji girtîgehên din fikarên ku ev pratîk dibe ku berfireh be zêde kiriye.

Rêxistinên mafên mirovan bang li saziyên navneteweyî yên serbixwe kirin ku şert û mercên li girtîgehên Îranê bi baldarî bişopînin û destnîşan kirin ku di rewşa ewlehiyê ya heyî de, girtî bêtir li hember zext û binpêkirinên mafên mirovan di nav fikaran de ne.