آمال حسن دختری از صعید مصر که سنتها را به چالش کشید
در میان نگاههای مردد و جامعهای که ورزش را تنها در انحصار مردان میدید، آمال حسن راه خود را به سوی جهانی شدن گشود؛ چالش را به فرصت و طرد شدن را به انگیزه تبدیل کرد و نام خود را بهعنوان داور بینالمللی فوتبال در تاریخ ورزش مصر و جهان عرب ثبت کرد.
ایمان سمیر علی
مصر - از سکوهای دانشکده تربیتبدنی دانشگاه اسیوط تا فهرست داوران بینالمللی، و از زمینهای تیمهای نوپای فوتبال زنان تا سکوهای ورزش جهانی، آمال حسن حسین داستانی از اراده و پایداری را به تصویر کشید که الهامبخش دختران صعید و سراسر مصر است.
در شهر اسیوط، جایی که آداب و سنتها ریشهای عمیق دارند، داستان دختری شکل گرفت که تصمیم گرفت قیود را بشکند و راه خود را به سوی افتخار هموار کند. آمال حسن حسین، دختر صعید، نپذیرفت اسیر نگاه سنتیای باشد که ورزش را در دنیای مردان محصور کرده بود؛ بلکه با عزم و صبوری در برابر جامعه ایستاد تا سرانجام به استاد دانشگاه در دانشکده تربیتبدنی دانشگاه اسیوط و داور بینالمللی فوتبال تبدیل شد.
سفر او در سال ۲۰۱۳ آغاز شد؛ زمانی که به دانشکده علوم ورزشی پیوست؛ گامی که به هیچوجه آسان نبود، زیرا جامعه صعید مصر این حوزه را انحصار مردان میدانست و ورود یک دختر به آن را امری غیرمعمول تلقی میکرد. با این حال، او با ارادهای استوار در برابر این نگاه ایستادگی کرد و با به چالش کشیدن محدودیتهای اجتماعی بر تحقق رؤیای خود پافشاری نمود، تا به الگویی در اراده و موفقیت بدل شود.
موفقیت، ثمره تلاش است
آمال حسن حسین میگوید آغاز راه آسان نبود؛ زیرا با مخالفت قاطع خانوادهاش روبهرو شد. اما با اعلام نتایج پذیرش دانشگاهی، او آزمونهای دانشکده علوم ورزشی را با موفقیت پشت سر گذاشته بود و دریافت که این رشته، مناسبترین انتخاب برای او در میان گزینههای موجود است. بارها تلاش کرد خانوادهاش را متقاعد کند و سرانجام، با پافشاری مستمرش، آنان موافقت کردند و آزادی انتخاب مسیر زندگی را به او سپردند.
او از همان ابتدا هدفی روشن پیش روی خود قرار داد: اثبات شایستگی و نشان دادن اینکه حضورش در این عرصه اتفاقی و تصادفی نیست. از سال نخست تحصیل، برتری خود را نشان داد و در میان ده نفر برتر قرار گرفت، سپس بسته به نتایج، رتبه دوم یا سوم را کسب کرد، تا اینکه در سال ۲۰۱۷ با رتبه نخست دانشکده فارغالتحصیل شد. در سال ۲۰۱۸ نیز بهعنوان دستیار آموزشی در همان دانشکده منصوب شد. او اشاره میکند که آن چهار سال هرگز آسان نبود؛ چرا که با چالشها و دشواریهای بسیاری روبهرو شد، اما با تلاش فردی و حمایت و تشویق استادانش توانست از آنها عبور کند و موفقیت، پاداش این تلاشها بود.
درباره آغاز فعالیتش در فوتبال میگوید که از کودکی بازیکن نبوده، بلکه در سال دوم دانشگاه به این ورزش روی آورد؛ زمانی که استادانش به او پیشنهاد دادند به تیم فوتبال زنان بپیوندد و بدینترتیب فصل تازهای از مسیر حرفهایاش آغاز شد. او یادآور میشود که در آن زمان، اسیوط هیچ تیم فوتبال زنانهای نداشت تا اینکه در سال ۲۰۱۵، باشگاه «الشبان المسلمین» نخستین تیم فوتبال زنان شهر را تأسیس کرد.
او افزود: «از آنجا که علاقه فراوانی به فوتبال زنان و خودِ بازی داشتم، بلافاصله پذیرفتم و به تیم پیوستم. در سال ۲۰۱۵ در لیگ برتر شرکت کردیم و تیم الشبان المسلمین توانست مقام نخست منطقه صعید را به دست آورد. در آن زمان تیمهای فوتبال زنان در منطقه بسیار اندک بودند؛ بهطوری که تنها دو تیم در اسوان و یک تیم در منیا وجود داشت.»
بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲، عملکرد تیم از فصلی به فصل دیگر متفاوت بود؛ زیرا ترکیب بازیکنان بهطور مداوم تغییر میکرد. بیشتر بازیکنان دانشجوی دانشکده علوم ورزشی بودند و پس از فارغالتحصیلی به استانهای خود بازمیگشتند، امری که ادامه حضورشان در اسیوط را دشوار میساخت، بهویژه برای کسانی که در وادی یا سوهاج سکونت داشتند. با گذشت زمان، شمار بازیکنان کاهش یافت و تیم با چالشهای دیگری نیز به دلیل امکانات محدود روبهرو شد.
با توقف فعالیت تیم، دوران بازیگری آمال حسن نیز به پایان رسید؛ چنانکه خود توضیح میدهد، آن سال آخرین فصل حضورش در باشگاه الشبان بود. پس از آن، مرحله تازهای در عرصه مربیگری آغاز شد. در سال ۲۰۱۹، او در طرح «۱۰۰۰ دختر، ۱۰۰۰ رؤیا» وابسته به وزارت جوانان و ورزش مشارکت کرد که نخستین فرصت رسمی او برای مربیگری بهشمار میرفت.
او اشاره میکند که طرح «۱۰۰۰ دختر، ۱۰۰۰ رؤیا» نقطه عطفی مهم بود؛ چرا که آنان به مدارس میرفتند تا این ایده را ترویج دهند و دانشآموزان دختر را به تجربه آن تشویق کنند، بهویژه آنکه این طرح رایگان بود و لباس کامل ورزشی نیز در اختیار شرکتکنندگان قرار میداد. با گذشت زمان، والدین نیز دخترانشان را همراهی کردند و طرح از اسیوط به دیگر مراکز گسترش یافت. بهواسطه تلاشهای جمعی، این پروژه شاخههای متعددی پیدا کرد و همتیمیهای پیشین او مدیریت این مراکز را بر عهده گرفتند؛ زنانی که به ایده ایمان داشتند و از آن حمایت میکردند. امروزه نیز آکادمیهای متعدد فوتبال زنان وجود دارد.
او بعدها پیشنهادهایی از سوی آکادمیها دریافت کرد؛ ابتدا به آکادمی زمالک پیوست و سپس در مدرسه فوتبال وابسته به دانشگاه فعالیت کرد و بدینترتیب تجربهاش بیش از پیش گسترش یافت. همچنین از او در باشگاه سیمان خواسته شد آکادمی فوتبال زنان را پایهگذاری کند تا هسته اولیه تشکیل یک تیم زنانه باشد؛ ایدهای که با اشتیاق فراوان از آن استقبال کرد، زیرا آن را فرصتی واقعی برای گسترش فوتبال زنان در صعید میدید، بهویژه آنکه به گفته خودش، باشگاههای سیمان و نفت از برجستهترین باشگاههای مصر بهشمار میآیند. با گذشت زمان، این ایده رواج یافت و آگاهی جامعه بهخصوص پس از پخش مسابقات لیگ برتر از شبکههای ماهوارهای، نسبت به فوتبال زنان تغییر کرد.
درباره ورودش به عرصه داوری میگوید که این مسیر در سال ۲۰۱۹ آغاز شد؛ زمانی که آزمونهای داوری برگزار شد و امکان ثبتنام برای دختران نیز فراهم آمد. مشارکت به او پیشنهاد شد و با وجود آنکه در آن زمان آمادگی کامل نداشت، تشویق شد ثبتنام کند و بعداً برای آزمون آمادگی جسمانی آماده شود. آمال حسن حسین در آزمونهای نظری با موفقیت شرکت کرد، اما به دلیل ناآشنایی با نظام آزمون، در نخستین آزمون بدنی موفق نشد. سپس در آزمون مجدد شرکت کرد و تنها دختر حاضر در آن بود. با گذشت زمان، بهتدریج با ماهیت داوری آشنا شد و توانست خود را توسعه دهد.
پس از طی مراحل پیشرفت، داوری مسابقات ردههای پایه را بر عهده گرفت، سپس در لیگ برتر زنان با تیم منیا داوری کرد، و بعد از آن بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ با وجود دشواری رفتوآمد میان اسیوط و قاهره در کنار مسئولیتهای دانشگاهیاش به داوری مسابقات در قاهره پرداخت. در سال ۲۰۲۱ برای آزمونهای بینالمللی نامزد شد، اما موفق نشد و این تجربه را فرصتی برای پیشرفت دانست. سرانجام در سال گذشته، نام او در فهرست بینالمللی قرار گرفت و در سال ۲۰۲۵ بهعنوان داور بینالمللی فوتبال معرفی شد؛ و این دومین سال حضور او در این فهرست است.