آگاهی و سازمانیافتگی؛ سلاح زنان برای صیانت از دستاوردها در دورهای بحرانی
زنان در شمال و شرق سوریه با دورهای حساس و سرشار از چالشهای سیاسی، اجتماعی و امنیتی روبهرو هستند؛ دورهای که در آن میکوشند از دستاوردهایی که طی سالهای گذشته بهدست آوردهاند محافظت کرده و همچنان نقشی فعال در فرایند تصمیمگیری ایفا کنند.
اسماء محمد
قامشلو – در شرایطی که مناطق شمال و شرق سوریه مرحلهای بحرانی را پشت سر میگذارند و پس از توافق ادغام میان نیروهای سوریه دموکراتیک و دولت موقت سوریه، شاهد تحولات سیاسی سریع و گستردهای هستند، زنان همچنان نقشی محوری و غیرقابل چشمپوشی در مبارزات اجتماعی و سیاسی ایفا میکنند.
اکنون روشن شده است که هرگونه تغییر یا تحول در ساختار سیاسی و اداری منطقه میتواند بهطور مستقیم بر حقوقی که زنان پس از سالها تلاش و مبارزه مستمر بهدست آوردهاند تأثیر بگذارد. با این وجود، نقش زنان در شمال و شرق سوریه همچنان پایدار و اثرگذار باقی مانده است؛ نقشی که حاصل آگاهی عمیق، سازماندهی منسجم و تلاشهای پیوسته در سطوح و عرصههای مختلف است. همین عوامل، زنان را به یکی از پایههای اصلی تحولات آینده تبدیل کرده و اهمیت آنان را در تقویت ثبات اجتماعی و سیاسی منطقه برجسته میسازد.
چالشهایی که دستاوردها را تهدید میکند
امینه عمر، عضو هیئت هماهنگی مجلس زنان در شمال و شرق سوریه، تأکید کرد که زنان در این مقطع حساس از تاریخ منطقه با چالشهای بزرگی مواجهاند که دستاوردهای حاصل از سالها مبارزه و تلاش را تهدید میکند؛ با این حال، آنان همچنان یکی از ارکان اصلی حفظ توازن اجتماعی و سیاسی و مشارکت مؤثر در تصمیمسازی باقی خواهند ماند.
امینه عمر در ادامه گفت که زنان در این مرحله حساس با چالشهای پیچیده و متعددی روبهرو هستند که دستاوردهای سالهای گذشته را تهدید میکند، اما با وجود همه این موانع، همچنان ستون اصلی حفظ توازن اجتماعی و سیاسی در منطقه بهشمار میروند.
او افزود انقلاب زنان که از سال ۲۰۱۲ آغاز شد، واقعیتهای تاریخی انکارناپذیری را رقم زد. این انقلاب، دستاوردهای مهم و چشمگیری در حوزههای سیاسی، حقوقی و اجتماعی برای زنان به همراه داشت؛ از جمله مشارکت مؤثر زنان در همه سطوح تصمیمگیری، تصویب قوانین حمایتی برای تضمین حقوق و جایگاه آنان در جامعه، و نیز شکلگیری و سازماندهی جنبشهای زنانه و اجتماعی با هدف دفاع از حقوق زنان، تقویت استقلال آنان و گسترش نقششان در جامعه محلی.
به گفته امینه عمر، تغییرات اخیر سیاسی و اداری ممکن است برخی از این دستاوردها را تحت تأثیر قرار دهد، اما زنان همچنان نقشی فعال و محوری در مبارزه برای حفظ حقوق و دستاوردهای خود خواهند داشت؛ امری که ریشه در آگاهی بالا، سازمانیافتگی مستمر و مبارزه خستگیناپذیر آنان در همه عرصهها دارد.
او تأکید کرد که جنبش زنان در شمال و شرق سوریه نقشی اساسی در افزایش مشارکت زنان در جامعه و حضور آنان در جایگاههای تصمیمگیری داشته است. زنان همواره شریک مؤثر در تصمیمگیریهای سیاسی و اداری بودهاند و در کنار آن، نقش مهمی در دفاع از جامعه و سرزمین، حفاظت از حقوق زنان، مقابله با تروریسم و رویارویی با چالشهای امنیتی و اجتماعی ایفا کردهاند؛ نقشی که به تقویت امنیت و ثبات در مناطق مختلف انجامیده است.
وی افزود این نقش گسترده اجتماعی و دفاعی زنان قابل جایگزینی نیست و حفظ آن، شرطی اساسی برای ثبات منطقه و صیانت از دستاوردهای زنان بهشمار میرود.
تلاش پیوسته و مقاومتی مداوم
امینه عمر بر ضرورت تقویت زبان گفتوگو و ارتباط سازنده بهجای تکیه بر تهدید یا خشونت تأکید کرد و گفت: «حفظ نقش اجتماعی و دفاعی زنان برای تداوم دستاوردها، حفاظت از حضور و تأثیرگذاری آنان و ایجاد توازن سیاسی و اجتماعی در منطقه ضروری است؛ توازنی که حقوق همه را تضمین کرده و به ثبات جامعه کمک میکند.»
او تصریح کرد که دستاوردهای زنان هدیه هیچ طرفی نبوده، بلکه نتیجه سالها مبارزه، تلاش مستمر و مقاومت پیوسته است. حفظ این دستاوردها مسئولیتی همگانی است که از خود زنان آغاز میشود و سازمانهای زنانه، نهادهای اجتماعی و کل جامعه را دربر میگیرد.
او این دوره را «حساس و پیچیده» توصیف کرد و گفت هر زنی باید نسبت به دستاوردهای خود آگاه باشد و با سازماندهی دقیق، برای مبارزهای گستردهتر و اثرگذارتر در جهت تثبیت حقوقش تلاش کند. به گفته او، «آگاهی و سازمانیافتگی، کلید اصلی تداوم دستاوردها و محافظت از آنها در برابر تهدیدهای احتمالی آینده است.»
زن؛ شریکی اساسی در تصمیمگیری
امینه عمر حضور زنان در همه مراحل تصمیمگیری سیاسی و اجتماعی را «کاملاً حیاتی» دانست و گفت این حضور به ایجاد توازنی کمک میکند که از افزایش خشونت و گسترش تروریسم جلوگیری کرده و ثبات اجتماعی و سیاسی را تضمین میکند.
او هشدار داد که کنار گذاشتن زنان از جایگاههای تصمیمگیری به معنای نادیده گرفتن نیمی از جامعه است و میتواند به افزایش خشونت و احیای گروههای تروریستی بینجامد. از اینرو، حضور زنان باید همواره قوی، مؤثر و همراه با صدایی شنیدهشده و روشن باشد تا توازن اجتماعی و سیاسی منطقه حفظ شود و دستاوردهای جامعه در امان بماند.
وی تأکید کرد که به حاشیه راندن نقش زنان در شرایط کنونی «غیرقابل قبول» است و زنان همچنان شریک اصلی همه مذاکرات و فرایندهای سیاسی و اداری آینده خواهند بود تا از دستاوردهای خود محافظت کرده و نقش پیشرو و اثرگذارشان را ادامه دهند.
در پایان، امینه عمر خاطرنشان کرد که صیانت از حقوق زنان مسئولیتی جمعی است و به آگاهی مداوم و مبارزهای پیوسته از سوی همه نیروهای جامعه نیاز دارد. او گفت: «پیام ما روشن است؛ زنان در شمال و شرق سوریه طی سالهای گذشته به دستاوردهای بزرگ و ملموسی دست یافتهاند و باید با همه توان از آنها محافظت کرد. صدای زنان و حضور مستمر آنان دو عامل اساسی برای توازن و ثباتاند و هرگونه عقبنشینی از این نقش محوری، امنیت و ثبات جامعه را تهدید کرده و توازن اجتماعی و سیاسی منطقه را برهم میزند.»