زندگی زیر خط تشنگی؛ قطعیهای طولانی آب و بازار سیاه تانکرها در زاهدان و سراوان
بحران بیآبی در سیستان و بلوچستان ابعاد تازهای پیدا کرده است. ساکنان برخی مناطق زاهدان میگویند بیش از دو ماه است به آب لولهکشی دسترسی ندارند و در سراوان نیز خانوادهها برای تامین آب، ناچار به خرید تانکرهای چندمیلیونی شدهاند.
مرکز خبر- ادامه قطعی گسترده آب در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان، هزاران شهروند را در یکی از محرومترین استانهای ایران با بحرانی عمیق و فرساینده روبهرو کرده است. در حالی که ساکنان برخی مناطق زاهدان بیش از دو ماه است به آب لولهکشی دسترسی ندارند، خانوادههایی در سراوان ناچارند برای تامین آب، تانکرهایی با قیمت حدود دو میلیون تومان خریداری کنند؛ وضعیتی که در گرمای شدید جنوب شرق ایران، زندگی روزمره مردم را به مرز فروپاشی رسانده است.
به عبارت دیگر، همزمان با افزایش دمای هوا در سیستان و بلوچستان، گزارشهای تازهای از تشدید بحران بیآبی در شهرها و محلههای مختلف این استان منتشر شده است؛ بحرانی که شهروندان میگویند دیگر از یک اختلال موقت فراتر رفته و به بخشی از زندگی روزمره آنان تبدیل شده است.
ساکنان منطقه پیربخش زاهدان و شهر محمدی سراوان میگویند هفتهها و حتی ماههاست که با قطعی کامل آب، نبود پاسخگویی مسئولان و هزینههای سنگین تامین آب روبهرو هستند؛ شرایطی که سلامت، معیشت و کرامت انسانی آنان را تحت تاثیر قرار داده است.
بیش از دو ماه بیآبی در پیربخش زاهدان
امروز جمعه ۸ خردادماه ۱۴۰۵، شماری از ساکنان منطقه پیربخش زاهدان، واقع در محدوده «پیربخش ۲۶، انتهای میلان ۱۹»، از ادامه قطعی کامل آب در این منطقه خبر دادهاند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، اداره آب و فاضلاب زاهدان با بستن فلکه اصلی این محدوده، جریان آب را بهطور کامل قطع کرده و بیش از ۱۵۰ خانه در تمام ساعات شبانهروز حتی به حداقل میزان آب نیز دسترسی ندارند. به گفته ساکنان، این وضعیت بیش از دو ماه ادامه داشته و خانوادهها را در شرایطی طاقتفرسا قرار داده است.
شهروندان میگویند در این مدت، بسیاری از خانوادهها ناچار شدهاند برای تامین آب آشامیدنی و مصرفی خود، شبها به محلههای دیگر مراجعه کنند یا با استفاده از خودرو، دبه و گالن، آب را به خانههایشان منتقل کنند. برخی نیز به دلیل ناتوانی در جابهجایی آب، با مشکلات شدید بهداشتی و معیشتی روبهرو شدهاند.
یکی از ساکنان منطقه در پیامی گفته است:
«تو این گرمای شدید نه میشود کولر روشن کرد، نه زندگی عادی داشت. دو ماه است آب را کامل بستهاند و هر بار به اداره آب و فاضلاب خیابان دانشگاه مراجعه میکنیم، هیچکس جواب درستی نمیدهد.»
به گفته اهالی، در روزهایی که دمای هوا در زاهدان به شکل قابل توجهی افزایش یافته، نبود آب زندگی را برای کودکان، سالمندان و بیماران بسیار دشوار کرده است. بسیاری از خانوادهها حتی برای آشامیدن، شستوشو، استحمام و استفاده از سرویسهای بهداشتی با مشکل جدی مواجهاند.
وانتهایی که به تانکر آب تبدیل شدند
در تصاویر منتشرشده، وانتهایی دیده میشوند که دهها گالن آب در قسمت بار آنها قرار داده شده تا ساکنان بتوانند از محلههای دیگر آب تهیه کنند. اهالی منطقه میگویند این صحنه اکنون به بخشی عادی از زندگی روزمره آنان تبدیل شده و بسیاری از خانوادهها شبها برای پیدا کردن آب، ساعتها میان محلههای مختلف در رفتوآمد هستند.
برخی شهروندان میگویند هزینه خرید و جابهجایی آب، فشار اقتصادی مضاعفی بر خانوادهها وارد کرده است؛ بهویژه در شرایطی که بسیاری از ساکنان این مناطق همزمان با بیکاری، فقر و مشکلات معیشتی گسترده دستوپنجه نرم میکنند.
فعالان محلی معتقدند در برخی مناطق، کمبود آب عملاً به شکلگیری نوعی «بازار غیررسمی آب» منجر شده؛ بازاری که در آن آب آشامیدنی، به کالایی گرانقیمت و دشوار برای دسترسی تبدیل شده است.
بحران آب در سراوان؛ «برای هر تانکر، دو میلیون تومان«
همزمان، شهروندان ساکن شهر محمدی از توابع شهرستان سراوان نیز از ادامه بحران بیآبی و افزایش شدید قیمت آب خبر دادهاند. به گفته آنان، آب شبکه شهری در بسیاری از مناطق این شهر برای بیش از یک ماه قطع بوده و خانوادهها ناچارند برای تامین آب مورد نیاز خود، از تانکرهای سیار آب خریداری کنند.
یکی از شهروندان در پیامی گفته است:»ما یک ماه است آب نداریم و هر تانکر آب را باید حدود دو میلیون تومان بخریم. مردم واقعاً ماندهاند با این گرما چطور زندگی کنند.«
ساکنان میگویند بسیاری از خانوادهها توان پرداخت چنین هزینههایی را ندارند و همین مسئله باعث شده برخی مردم مصرف آب را به حداقل برسانند یا از منابع غیربهداشتی استفاده کنند؛ موضوعی که نگرانیها درباره شیوع بیماریهای مرتبط با آب آلوده را افزایش داده است.
کودکان و سالمندان در معرض خطر
شهروندان منطقه میگویند ادامه قطعی آب در گرمای شدید، سلامت کودکان، سالمندان و بیماران را با تهدید جدی روبهرو کرده است. نبود آب کافی برای آشامیدن، شستوشو و خنککردن خانهها، شرایط طاقتفرسایی ایجاد کرده و بسیاری از خانوادهها روزها را بدون امکان استفاده از کولر و وسایل سرمایشی سپری میکنند.
برخی ساکنان همچنین از بیتوجهی مسئولان انتقاد کرده و میگویند مراجعات مکرر آنان به اداره آب و فاضلاب بینتیجه مانده و تاکنون زمان مشخصی برای رفع مشکل اعلام نشده است.
بحران مزمن؛ زیرساختهای فرسوده و سالها بیتوجهی
بحران کمبود آب در حالی در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان ادامه دارد که بسیاری از شهروندان این استان سالهاست با ضعف زیرساختهای آبرسانی، فرسودگی شبکه توزیع، خشکسالی و نبود مدیریت پایدار منابع آبی روبهرو هستند.
فعالان محلی میگویند قطعیهای طولانیمدت آب در برخی مناطق استان به امری تکراری تبدیل شده و در بسیاری از موارد، نهادهای مسئول بدون ارائه توضیح شفاف درباره علت بحران یا زمان رفع آن، شهروندان را در شرایط دشوار رها میکنند.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از کمبود آب آشامیدنی، استفاده مردم از آبهای غیربهداشتی، انتقال آب با دبه و گالن و خرید آب با هزینههای سنگین در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان منتشر شده است؛ وضعیتی که به گفته شهروندان، تامین ابتداییترین نیاز حیاتی را به یکی از بزرگترین بحرانهای روزمره مردم این استان تبدیل کرده است.
در شرایطی که آب آشامیدنی در بسیاری از مناطق کشور بدیهیترین خدمت عمومی محسوب میشود، برای هزاران نفر در سیستان و بلوچستان، دسترسی به آب همچنان به مبارزهای روزانه برای بقا شباهت دارد.