زنان کارگر و عدالت اجتماعی؛ هشتم مارس فراتر از نمادها

برای زنان کارگر، روز جهانی زن نمادی است از تلاش، بی‌عدالتی و نیاز به شناسایی حقوق واقعی و عدالت اجتماعی.

اخلاص الحمرونی

تونس- هر سال در هشتم مارس، جهان روز جهانی زن را گرامی می‌دارد؛ روزی که قرار است احترام به تلاش‌ها و سهم زنان در جامعه و همچنین شناسایی حقوق و کرامت آن‌ها باشد. اما حقیقت برای بسیاری از زنان، به ویژه کسانی که در مشاغل سخت و پرزحمت کار می‌کنند و تنها مزد ناچیزی دریافت می‌کنند، بسیار متفاوت است، در حالی که جشن‌ها و گل‌ها در مکان‌هایی دور از واقعیت زندگی آن‌ها به نمایش گذاشته می‌شود.

 

زندگی روزمره‌ای پر از زحمت

محجوبه بن نصیب، زنی در دههٔ پنجم عمرش، کارگر نظافت است. داستان او شاهدی صادق بر زندگی روزمرهٔ سخت هزاران زن کارگر است که هر روز با هر قدم و هر فضایی که تمیز می‌کنند، برای تأمین معاش خود و فرزندانشان تلاش می‌کنند.

او خانه‌ای اجاره کرده که همیشه قادر به پرداخت اجارهٔ آن نیست و درآمدش به سختی هزینه‌های ضروری را پوشش می‌دهد. او توضیح می‌دهد که زندگی‌اش میان کسانی که به او کمک می‌کنند و کسانی که با سخت‌گیری با او رفتار می‌کنند در نوسان است، گویی فقر به همراه خود اشکال مختلفی از ظلم را به دنبال دارد که تنها کسی آن را درک می‌کند که تجربه کرده باشد.

محجوبه دربارهٔ نوع کارش می‌گوید: هر یکشنبه برای نظافت ساختمان‌ها می‌رود، چهار طبقه بالا می‌رود، گرد و غبار را پاک می‌کند و آشغال‌ها را جمع‌آوری می‌کند. او اشاره می‌کند که تلاش بسیار زیاد است و دستمزد کم، در حالی که برخی صاحبخانه‌ها با تحقیر رفتار می‌کنند یا از پرداخت مزدش خودداری می‌کنند که سختی شرایط روزمرهٔ او را افزایش می‌دهد.

 

هشتم مارس، روز کار سخت

در مورد معنای نمادین هشتم مارس، او می‌گوید این روز هیچ معنای ویژه‌ای برایش ندارد و مانند روزهای دیگر، روزی برای کار سخت است. هشتم مارس یا روز زن واقعیت زندگی او را تغییر نمی‌دهد؛ تنها چیزی که این روز برای او دارد، ساعاتی تلاش با دستمزدی اندک است که به سختی اجاره را پرداخت می‌کند.

او اضافه می‌کند: «من این روز را جشن نمی‌گیرم، چون در این روز هم این ساختمان‌ها را تمیز می‌کنم. اگر کار نکنم، پولی به دست نمی‌آورم.» او تأکید می‌کند که شرایط زندگی برای زنان سخت است و آن‌ها هر کاری را که ممکن است برای تأمین معاش خود انجام می‌دهند: «گاهی کیسه‌های نان را جمع می‌کنم و می‌فروشم تا کمی پول به دست بیاورم.» او توضیح می‌دهد که افزایش قیمت‌ها بسیاری از نیازهای زنان را محدود کرده است.

 

جشن نمادین

محجوبه دربارهٔ روز زن می‌گوید که این روز برای او و کسانی که مانند او هستند هیچ معنای جشن ندارد. او با تأمل عمیق می‌گوید: «وقتی بتوانم غذای خوب و لباس نو داشته باشم و شرایط اجتماعی‌ام بهبود یابد، آن زمان می‌توانم روز زن را جشن بگیرم.» تا آن زمان، هشتم مارس برای او تنها یک روز دیگر کاری است که یادآور واقعیت سخت زندگی اوست.

داستان محجوبه بن نصیب با تمام دردها و جزئیات روزمره‌اش، داستان تمام خواهران کارگرش در تونس است و صدایش خلاصه‌ای از صدای بسیاری از زنانی است که خواستار عدالت اجتماعی، شناسایی تلاش‌ها و حق زندگی شایسته برای زنان هستند، دور از جشن‌های ظاهری و نمادین.

تا رسیدن آن زمان، آرزوهای محجوبه بن نصیب، مانند کاهش هزینه‌های زندگی و باز شدن درهای کارخانه‌ها برای جوانان بیکار، از جمله فرزندش، همچنان در انتظار است.

شایان ذکر است که زنان هر سال در هشتم مارس بیرون می‌آیند و تأکید می‌کنند که باید مبارزه برای حقوقشان ادامه یابد. اگرچه آن‌ها در این روز نمادین جشن می‌گیرند، اما تأکید دارند که همهٔ روزها باید روز زن باشند.