مرکز خبر - گروه «ارتش آزادی‌بخش بلوچستان« (BLA) در تازه‌ترین اقدام رسانه‌ای خود، تصاویر و مشخصات زنی به نام «شهناز بلوچ» را به‌عنوان فرمانده یگان زنان این گروه منتشر کرد؛ اقدامی که می‌تواند نشانه‌ای از تحول در ساختار تبلیغاتی و تشکیلاتی این گروه مسلح بلوچ باشد.

در بیانیه‌ها و تصاویر منتشرشده از سوی رسانه‌های وابسته به این گروه، «شهناز بلوچ» با پوشش نظامی و در جایگاه فرماندهی معرفی شده است. این نخستین‌بار است که «ارتش آزادی‌بخش بلوچستان» به‌طور رسمی هویت یک زن را در سطح فرماندهی علنی می‌کند؛ موضوعی که توجه رسانه‌ها و ناظران امنیتی منطقه را به خود جلب کرده است.

 

تغییر در چهره رسانه‌ای گروه‌های مسلح بلوچ

کارشناسان مسائل امنیتی و سیاسی منطقه معتقدند این اقدام تنها یک معرفی نمادین نیست، بلکه بخشی از راهبرد جدید گروه برای افزایش مشروعیت اجتماعی و نمایش حضور زنان در ساختار نظامی و سیاسی آن به شمار می‌رود.

در سال‌های اخیر، گروه‌های مسلح بلوچ تلاش کرده‌اند فعالیت رسانه‌ای خود را گسترش دهند و از شبکه‌های اجتماعی برای جذب افکار عمومی، به‌ویژه در میان نسل جوان، استفاده کنند. انتشار تصاویر زنان عضو این گروه‌ها، به‌ویژه در موقعیت‌های رزمی و فرماندهی، می‌تواند تلاشی برای ارائه تصویری متفاوت از ساختار سنتی گروه‌های مسلح در منطقه تلقی شود.

 

الگویی مشابه در میان نیروهای کورد

حضور زنان در جایگاه‌های فرماندهی نظامی، پیش‌تر در میان نیروهای مسلح کورد نیز توجه جهانی را جلب کرده بود. یگان‌های مدافع زنان (ی.پ.ژ) و برخی شاخه‌های نظامی وابسته به جنبش‌های کورد، طی سال‌های گذشته تصاویر متعددی از فرماندهان زن منتشر کرده‌اند و نقش زنان در ساختار نظامی و سیاسی این گروه‌ها به بخشی از هویت رسانه‌ای آنان تبدیل شده است. تحلیل‌گران می‌گویند انتشار تصاویر «شهناز بلوچ» نیز می‌تواند تلاشی مشابه برای برجسته‌سازی نقش زنان، تقویت وجهه تبلیغاتی و ارائه تصویری متفاوت از ساختار سنتی گروه‌های مسلح بلوچ باشد.

 

سابقه حضور زنان در عملیات‌ها

پیش از این نیز گزارش‌هایی درباره مشارکت زنان در عملیات‌های منتسب به «ارتش آزادی‌بخش بلوچستان» منتشر شده بود و برخی حملات این گروه با حضور نیروهای زن خبرساز شده بود. با این حال، معرفی رسمی یک زن در مقام فرماندهی، تحول تازه‌ای در ساختار علنی این تشکیلات محسوب می‌شود.

برخی تحلیل‌گران بر این باورند که این اقدام می‌تواند با هدف تقویت بعد تبلیغاتی گروه و جلب توجه رسانه‌های بین‌المللی صورت گرفته باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که درگیری‌ها و تنش‌های امنیتی در ایالت بلوچستان پاکستان همچنان ادامه دارد.

 

اتهام تبعیض و پاسخ دولت پاکستان

گروه‌های مسلح بلوچ سال‌هاست دولت پاکستان را به تبعیض ساختاری، محرومیت اقتصادی، سرکوب سیاسی و بهره‌برداری از منابع بلوچستان بدون توجه به مطالبات مردم محلی متهم می‌کنند. آنان مدعی‌اند که ساکنان بلوچستان از توسعه اقتصادی و مشارکت سیاسی عادلانه محروم مانده‌اند.

در مقابل، دولت پاکستان این گروه‌ها را «سازمان‌های تروریستی» توصیف کرده و فعالیت‌های آنان را تهدیدی علیه امنیت ملی و ثبات منطقه می‌داند. مقام‌های پاکستانی بارها اعلام کرده‌اند که حملات این گروه‌ها جان غیرنظامیان و نیروهای امنیتی را گرفته و امنیت پروژه‌های اقتصادی و زیرساختی را با خطر مواجه کرده است.

 

افزایش توجه به نقش زنان در منازعات مسلحانه

انتشار هویت «شهناز بلوچ» در حالی صورت می‌گیرد که نقش زنان در گروه‌های مسلح و جنبش‌های شورشی در برخی نقاط جهان طی سال‌های اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. ناظران می‌گویند استفاده از چهره‌های زن در ساختار تبلیغاتی این گروه‌ها، علاوه بر جنبه نمادین، می‌تواند بخشی از رقابت رسانه‌ای و سیاسی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی باشد.