نوروز در کوردستان؛ آتش امید در سایه نگرانی و هویت فرهنگی

در کوردستان، نوروز همواره با سنت‌ها، افسانه‌ها و جست‌وجوی آزادی گره خورده است. با وجود شرایط ناآرام امسال، مردم کورد در کنار حفظ آداب و رسوم، با لباس‌های رنگارنگ و روشن کردن آتش، تلاش می‌کنند نوروز را با شادی و همبستگی جشن بگیرند.

هِوی صلاح

سلیمانی- تاریخ نوروز در ادبیات و فرهنگ کورد با افسانه‌های جاودانه و جست‌وجوی آزادی گره خورده است. در این سنت، نوروز به معنای پایان زمستان و آغاز بهار است. همچنین امروز به‌عنوان نمادی از هویت ملی شناخته می‌شود و هر سال با شادی، شور و هیجان جشن گرفته می‌شود.

با فرا رسیدن فصل بهار و نو شدن طبیعت، مردم کورد با همه اجزا و رنگ‌های متنوع خود به استقبال جشن نوروز می‌روند. امسال نیز مانند هر سال، صدای آزادی بلند می‌شود و زنان با پوشیدن لباس‌های رنگارنگ کوردی در مراسم‌ها شرکت می‌کنند و نشان می‌دهند که فرهنگ کوردی بخشی از مبارزه برای هویت است. آتش نوروز که بر فراز قله کوه‌ها افروخته می‌شود، تنها یک روشنایی نیست، بلکه نمادی از گرمای دل انسان‌هایی است که رؤیای آینده‌ای آزاد را در سر دارند. در این چارچوب، در فرهنگ کوردی، رقص‌های جمعی، آوازها و جشن‌های مردمی اهمیت زیادی دارند؛ آن‌ها به ابزار اتحاد و همبستگی تبدیل می‌شوند و نشان می‌دهند که در برابر تاریکی، نیرویی وجود دارد که هرگز شکست نمی‌خورد. این جشن‌ها همچنین در خاورمیانه به‌عنوان پیامی برای صلح و همزیستی عمل می‌کنند.

مردم کورد و زنان کورد از گذشته تا امروز، برای برگزاری نوروز، در روز ۲۰ مارس گرد هم می‌آیند و آتش نوروز را روشن می‌کنند. روز بعد، یعنی ۲۱ مارس نیز جشن‌ها ادامه می‌یابد و برای گردش و تفریح به دشت‌ها و کوه‌ها می‌روند.

 

«همه مردم در محله جمع می‌شوند و ترانه‌های نوروزی می‌خوانند»

اتاو عبدالرحمن جشن نوروز را به مردم کورد در هر چهار بخش کردستان تبریک گفت و افزود: «امیدوارم این جشن برای مردم کورد وسیله‌ای برای شادی و آرامش باشد. نوروزهای گذشته حال‌وهوای متفاوتی داشت. چون ما جوان‌تر بودیم، طعم دیگری داشت. مردم پیش از فرا رسیدن نوروز آماده‌سازی می‌کردند؛ لباس‌های کوردی برای خود و فرزندانشان تهیه می‌کردند و نیازهای خانه را فراهم می‌کردند. در روز نوروز غذا آماده می‌کردند و به گردش می‌رفتند. همه مردم در روز قبل از نوروز آتش روشن می‌کردند. خانه ما در بختیاری بود و همه اهالی محله دور هم جمع می‌شدند، آتش روشن می‌کردیم و ترانه‌های نوروزی می‌خواندیم. اما اکنون حتی جلوی درِ خانه‌مان هم آتش روشن نمی‌کنیم و برای برگزاری جشن، مکان‌های خاصی در نظر گرفته شده است.»

 

«ما آتش روشن می‌کنیم و روز بعد به گردش می‌رویم»

اتاو عبدالرحمن چنین گفت: «من از گذشته تاکنون در همه جشن‌های ملی شرکت کرده‌ام. به‌ویژه عاشق روشن کردن آتش نوروز هستم. یک سال در اروپا بودم و گفتم اگر نوروز را نبینم، دلم آرام نمی‌گیرد. برای خودم چند چیز تهیه کردم برای نوروز کوردستان. در همه جشن‌های نوروز شرکت می‌کنم و خیلی از آن‌ها لذت می‌برم. امیدوارم مردم نوروز را با هم جشن بگیرند و برای کوردها نوروزی خوشایند باشد. من نیز در کنار گروه خودم در روز ۲۰ مارس آتش نوروز را روشن می‌کنم و در ۲۱ مارس به گردش می‌رویم.

در نوروزهای گذشته، ما بر اساس توان خود لباس و غذا آماده می‌کردیم و اکنون هم غذا و نان برای نوروز تهیه می‌کنیم. قبلاً در نوروز نان و پنیر و خوراک‌های ساده آماده می‌کردیم و بعد به محل گردش می‌رفتیم، آن زمان مانند امروز ماشین نبود، اما اکنون شرایط تغییر کرده و مردم غذاهای خوشمزه و متنوع درست می‌کنند و به گردش می‌روند.»

 

«بگذار مردم با لباس‌های کوردی نوروز را جشن بگیرند»

اتاو عبدالرحمن در پایان صحبت‌های خود چنین گفت: «عموماً مردم مانند جشن صبح نوروز، غذاهای ویژه را آماده می‌کردند. اکنون می‌دانید که اوضاع مناسب نیست، ان‌شاءالله کوردها و کوردستان حفظ شوند و جشن امسال کمی با ترس همراه است. اما من از مردم می‌خواهم که در این نوروز لباس‌های کوردی، زیبا و آراسته بپوشند و با دل خوش نوروز را جشن بگیرند.»