بهاران لهیب

هرات- در آستانه هشتم مارچ، روز جهانی زن، شماری از زنان افغانستان با وجود تهدیدها و سرکوب‌ها، در کابل دست به اعتراض زدند. آنان با شعار «نان، کار، آزادی» و «مرگ بر طالبان» بار دیگر صدای دادخواهی خود را بلند کردند.

در چهار سال حاکمیت طالبان، هر روز قوانین و مقرره‌هایی عمدتاً در رابطه به زنان نوشته و به نشر رسانده شد. در دو سال اخیر، برای وزارت امر به معروف قانونی را رهبر نامرئی طالبان، ملا هیبت‌الله، نوشت و به نشر رساند که در آن صدای زن را عورت خواندند. چندی قبل نیز برای محاکم‌شان اصول‌نامه‌ای نوشته و نشر شد که مورد تأیید رهبرشان است و در هر بند آن از غلامی رسمی زنان سخن گفته اند. حتی لت‌وکوب زنان از طرف مردان خانواده جایز دانسته شده و حکم نمودند که اثر آن باقی نماند و شکستگی بر بدن زنان وارد نشود؛ در آن صورت مرد مجازات نمی‌شود. باید گفت که در طول همین چهار سال حاکمیت‌شان، زنان زیادی یا به قتل رسیدند یا در اثر خشونت‌های خانوادگی جان باختند. قاتلان این زنان هیچ‌گاه مجازات نشدند. اگر لت‌وکوبی هم صورت گیرد که حالا رسمیت شناخته شده، به هیچ صورت سخن زن شنیده نمی‌شود.

در مورد این اصول‌نامه در حالی سخن می‌گوییم که هشتم مارچ، روز جهانی زن، در راه است. جای خرسندی و افتخار است که با وجود همه سرکوب‌های طالبان و تنگ ساختن عرصه بر زنان، باز هم زنان افغانستان در جاده‌ها، خانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و صنف‌های درسی صدا بلند کرده و اعتراض نمودند.

چند روز پیش باز هم شاهد اعتراض زنان در یکی از خیابان‌های کابل، به پیشواز از هشتم مارچ، بودیم که در کنار شعار «نان، کار، آزادی»، شعار «مرگ بر طالبان» را نیز سردادند. با وجود آن‌که تعداد زنان معترض انگشت‌شمار بود، اما از سوی مردم و تمام زنان مورد قدردانی قرار گرفتند و گفتند: «هنوز هم شجاعت در وجود زنان افغانستان وجود دارد.»

در این جریان، ما با فاضله شایان، یکی از زنان معترض، هم‌کلام شدیم. وی برای ما گفت: «من دستان این زنان شجاع کشورم را به گرمی می‌فشارم در شرایطی که طالبان صدای زن را حتی در محوطه خانه‌های‌شان خفه می‌کنند، صدا بلند کردند و ترس به دل راه ندادند که مبادا مانند هزاران زن دیگر زندانی، شکنجه و یا ناپدید شوند.»

فاضله می‌افزاید: «من از لحاظ امنیتی در وضعیت خوبی قرار ندارم، شب و روز در حالت فرار هستم. اما وقتی می‌بینم که هم‌قطارانم صدا بلند می‌کنند، آن هم با شعار مرگ بر طالبان، وجودم سرشار از امید می‌شود که زنان افغانستان نترس هستند و هیچ هیولایی نمی‌تواند جلو آنان را بگیرد.»

نامبرده در جمع‌بندی سخنانش می‌گوید: «من به تمام زنان کشورم و زنان قهرمان ایران و کوردستان درود می‌فرستم. شما و امثال شما زنانی در تاریخ بوده‌اید که جان‌های‌شان را فدا نموده‌اند تا به ابتدایی‌ترین حقوق‌شان برسند. سرنوشت ما و شما جدا نیست، اگرچه در سرزمین‌های جداگانه زندگی می‌کنیم. فقط یادمان باشد، روزی می‌رسد که تمام قدرت به دست زنان می‌افتد و آزادی آن زمان از آنِ ما می‌شود. هشتم مارچ، روز جهانی زن، مبارک باد بر زنان قهرمان و نترس دنیا.»

با نزدیک‌شدن هشتم مارچ، این اعتراض‌های پراکنده اما جسورانه نشان می‌دهد که با وجود چهار سال محدودیت و سرکوب، صدای زنان افغانستان خاموش نشده است. هرچند حضور آنان در خیابان‌ها اندک است، اما پیام‌شان فراتر از تعدادشان شنیده می‌شود؛ پیامی که از تداوم مبارزه برای حق زیستن، کار کردن و آزاد بودن حکایت دارد.