روشيل جونيور

 

سويداء- بازگشت آوارگان کورد به مناطق اصلی سکونتشان در سوریه، به‌ویژه سری‌کانیه (رأس‌العین) و گری‌سپی (تل‌ابیض)، پرسش‌های فزاینده‌ای درباره وضعیت امنیتی و میزان پایبندی به توافق‌های سیاسی اعلام‌شده برانگیخته است؛ به‌ویژه در شرایطی که بازگشت مردم به خانه‌هایشان پس از سال‌ها آوارگی اجباری با تنش و حمله همراه بوده است.

در همین زمینه، راقیا شاعر، فعال سیاسی، به بررسی پیامدهای این رویدادها پرداخت و با اشاره به ابعاد انسانی و سیاسی آن‌ها، درباره جدیت اجرای توافق ادغام امضاشده میان دولت موقت سوریه و فرماندهی نیروهای سوریه دموکراتیک (ه.س.د) پرسش‌هایی مطرح کرد.

او ابراز امیدواری کرد که شادی آوارگان از بازگشت امن به خانه‌هایشان و بازیابی زندگی عادی و حقوقشان کامل شود؛ اما بازگشت آنان با رویدادهایی همراه شد که در جریان آن، افرادی که پس از سال‌ها دوری اجباری به خانه‌ها و زمین‌های خود بازگشته بودند، هدف حمله قرار گرفتند.

        

حمله به آوارگان بازگشته به خانه‌هایشان

راقیا شاعر درباره حمله‌هایی که آوارگان کورد هنگام بازگشت به مناطق خود با آن روبه‌رو شدند، توضیح داد که برخی از این حوادث به دست افرادی رخ داده است که در دوران غیبت آوارگان، خانه‌های آنان را تصرف کرده بودند. به گفته او، بازگشتگان برای پس‌گرفتن اموال و حقوق خود به خانه‌هایشان مراجعه کردند، اما با مخالفت و موارد متعددی از نقض حقوقشان روبه‌رو شدند.

او پرسید این افراد بر چه اساسی ادعای مالکیت بر این مناطق را دارند و چه کسی به آن‌ها اجازه داده است خانه‌ها و زمین‌های دیگران را تصرف کنند. وی تأکید کرد که بازگشت صاحبان اصلی زمین و خانه به اموالشان نباید بهانه‌ای برای تهدید یا حمله به آنان شود.

او همچنین یادآور شد که بازگشت آوارگان در چارچوب تفاهم‌هایی با دولت موقت صورت گرفته بود؛ تفاهم‌هایی که قرار بود امنیت آنان را تأمین و زمینه بازپس‌گیری امن و سازمان‌یافته حقوقشان را فراهم کند. با این حال، آنچه بازگشتگان در عمل با آن مواجه شدند، برخلاف این انتظارات بود.

 

تفاهم‌هایی که مانع تشدید تنش نمی‌شوند

 

راقیا شاعر اتفاقات رخ‌داده برای آوارگان را به توافق اعلام‌شده ادغام مرتبط دانست و گفت حمله‌های هم‌زمان با بازگشت مردم، پرسش‌هایی درباره میزان پایبندی طرف‌ها به مفاد این توافق ایجاد می‌کند.

او گفت توافقی که قرار بود گامی در جهت تفاهم و کاهش تنش باشد، «گویی تنها از سوی یک طرف اجرا می‌شود». به گفته او، دولت موقت به وعده‌های خود، از جمله تعهداتی که در برابر طرف‌های بین‌المللی ضامن داده بود، پایبند نمانده است.

 

ادامه اقدامات تحریک‌آمیز علیه کوردها در مناطق مختلف

راقیا شاعر با اشاره به آنچه «اقدامات تحریک‌آمیز نیروهای نزدیک به دولت» خواند، گفت این رفتارها نشان‌دهنده رویکردی خصمانه نسبت به جامعه کورد است. او تأکید کرد که حمله‌ها تنها آوارگان بازگشته به خانه‌هایشان را هدف قرار نمی‌دهد، بلکه مناطق مختلفی از جمله حسکه، قامشلو، گری‌سپی و سری‌کانی را نیز دربرمی‌گیرد؛ مناطقی که به گفته او، حوادث مکرر علیه مردم کورد در آن‌ها موجب افزایش تنش شده است.

او این توافق را «شکننده» توصیف کرد و گفت طرف وابسته به دولت موقت، ادغام را نه به‌عنوان شراکتی میان طرف‌ها، بلکه به‌مثابه فرایندی برای تبعیت می‌بیند؛ فرایندی که بر اساس آن، از جامعه کورد انتظار می‌رود از هویت ملی و فرهنگی، مسئله کورد و زبان خود چشم‌پوشی کند.

راقیا شاعر تأکید کرد که ادغام واقعی به معنای حذف هویت هیچ گروهی یا واداشتن آن به چشم‌پوشی از حقوقش نیست، بلکه باید بر پایه به‌رسمیت‌شناختن متقابل، احترام به تنوع و تضمین مشارکت واقعی در تصمیم‌گیری باشد.

او همچنین گفت ادامه تصرف خانه‌های آوارگان و خودداری از تخلیه آن‌ها، در کنار حمله به صاحبان خانه‌ها هنگام بازگشت، تناقض میان اهداف اعلام‌شده توافق و واقعیتی را نشان می‌دهد که مردم در محل با آن مواجه‌اند.

 

زنان؛ از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در منازعات

راقیا شاعر در ادامه به پیامدهای انسانی و اجتماعی منازعات پرداخت و تأکید کرد که زنان اغلب از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند؛ چه در درگیری‌های مسلحانه و چه در منازعات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی.

او گفت رنج زنان تنها به آوارگی و دورماندن از خانه و سرزمینشان محدود نمی‌شود، بلکه فشارهای روانی و اجتماعی، از دست دادن احساس امنیت و ثبات و همچنین مسئولیت‌های مضاعفی را دربرمی‌گیرد که زنان در شرایط بحرانی در قبال خانواده بر عهده می‌گیرند.

به گفته او، این رنج‌ها زمانی شدت می‌یابد که بازگشت به خانه، به‌جای آنکه آغاز دوباره زندگی عادی و دستیابی به امنیت پس از سال‌ها آوارگی باشد، با خطر همراه شود.

 

پرسش‌هایی درباره پاسخ‌گویی عاملان حمله‌ها

راقیا شاعر در پایان سخنانش به موضوع مبارز زن کوردی پرداخت که نام رامی یوسف الدهش در ارتباط با بریدن گیسوی او مطرح شده است. او گفت به گزارش رسانه‌ها و ویدئوهای منتشرشده، الدهش بار دیگر در میان جمعیتی دیده شده که به آوارگان کورد بازگشته به گری‌سپی حمله کردند.

او معتقد است حضور دوباره این فرد در چنین رویدادهایی، پرسش‌هایی درباره جدیت اقدامات برای پاسخ‌گو کردن عاملان و پیگیری تخلفات و نقض حقوق مطرح می‌کند.