«این یک نبرد نیست»؛ نشستی برای بررسی راهکارهای مقابله با خشونت علیه زنان
فعالان حقوق زنان در نشستی با عنوان «این یک نبرد نیست» بر ضرورت تقویت حمایتهای قانونی، توانمندسازی روانی و اجتماعی زنان و دختران و نهادینه کردن فرهنگ مسئولیتپذیری جمعی برای مقابله با خشونت علیه زنان در عراق تأکید کردند.
رجاء حمید رشید
بغداد - با نزدیک شدن به آغاز کارزار ۱۶ روزه مقابله با خشونت علیه زنان، فعالیتها، نشستها و برنامههای مختلفی در عراق آغاز شده است که هدف آنها آگاهسازی جامعه درباره انواع خشونت، پیامدهای اجتماعی و روانی آن و همچنین افزایش شناخت عمومی از حقوق زنان و راههای حمایت از آنان است.
در همین راستا و در چارچوب کارزار ۱۶ روزه مقابله با خشونت علیه زنان و دختران، اداره امور زنان با همکاری اداره امور فرهنگی و گردشگری در اداره کل روابط عمومی و رسانه شهرداری بغداد، نشستی با عنوان «این یک نبرد نیست» برگزار کرد. در این نشست که با حضور متخصصانی از حوزههای حقوقی، امنیتی و توسعه اجتماعی برگزار شد، انواع خشونت علیه زنان و راههای پیشگیری و مقابله با آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
این نشست به مدیریت مها آزاد برگزار شد و بسمة العبیدی، وکیل دادگستری، سرهنگ سجی العبیجی و دکتر سهی مولود در آن حضور داشتند. مباحث نشست در سه محور اصلی، ابعاد حقوقی، امنیتی و ترافیکی و همچنین توسعهای خشونت علیه زنان را بررسی کرد و بر پیوند میان آگاهی اجتماعی و راهکارهای عملی و قانونی برای مقابله با این پدیده تمرکز داشت.
همسة فوزی العبیدی، مدیر اداره امور زنان، در سخنانی اظهار داشت که عنوان «این یک نبرد نیست» حامل این پیام است که مسائل زنان نباید بهعنوان تقابل و اختلاف میان زن و مرد تلقی شود، بلکه مقابله با این مسائل مسئولیتی مشترک است که به آگاهی و همکاری همه اعضای جامعه نیاز دارد.
وی افزود که مقابله با خشونت علیه زنان و دختران، تنها مسئلهای مربوط به زنان نیست، بلکه خانواده، جامعه و نهادهای دولتی را نیز در بر میگیرد. به گفته او، هدف از برگزاری این نشست، گسترش گفتوگو، شناخت ریشههای خشونت و بررسی راههای پیشگیری از آن و مقابله با این پدیده از جنبههای قانونی، روانی و اجتماعی است.
او همچنین تأکید کرد که توانمندسازی زنان مستلزم فراهم کردن محیطی امن برای حفظ حقوق آنان و حمایت از مشارکتشان در بازار کار و عرصه تصمیمگیری است. وی با اشاره به نقش مردان در این زمینه گفت که مردان نیز شریک اصلی در ساختن جامعهای امن و گسترش فرهنگ احترام و مقابله با خشونت هستند.
مدیر اداره امور زنان در پایان خواستار تبدیل نتایج و مباحث این نشست به پیشنهادها و اقدامات عملی شد تا زمینه تغییر واقعی در رفتار و نگرش جامعه فراهم شود.
خشونت علیه زنان تنها به آزار جسمی محدود نمیشود
در بخش حقوقی نشست، بسمة العبیدی، وکیل دادگستری، توضیح داد که خشونت علیه زنان تنها به ضربوشتم و آزار جسمی محدود نیست، بلکه محروم کردن زنان از حقوق اقتصادی و سلب حق تصمیمگیری درباره مسائل مالی را نیز شامل میشود. استفاده از کودکان بهعنوان ابزاری برای فشار آوردن یا تهدید زنان در جریان اختلافات زناشویی نیز از دیگر شکلهای این خشونت است.
وی هشدار داد که ادامه توهینهای کلامی و خشونت خانگی و سکوت در برابر آنها میتواند پیامدهای بسیار خطرناکی داشته باشد و حتی به قتل منجر شود.
او با تأکید بر ضرورت شکستن سکوت در برابر خشونت، خواستار حمایت خانوادهها از زنان شد و تصریح کرد که نباید از زنان خواسته شود برای حفظ خانواده و فرزندان، آزار و خشونت را تحمل کنند.
این وکیل دادگستری درباره خلأهای قانونی نیز گفت که برخی از شکلهای خشونت و رفتارهای رایج اجتماعی، بهطور مستقیم در قانون مجازات عراق جرمانگاری نشدهاند؛ مگر آنکه این رفتارها با اعمال دیگری همراه شوند که طبق مواد قانونی، مجازات مشخصی برای آنها در نظر گرفته شده باشد.

کلیشههای اجتماعی؛ عاملی برای آزار زنان هنگام رانندگی
در بخش امنیتی و ترافیکی نشست، سرهنگ سجی العبیجی با اشاره به مزاحمتها و توهینهای کلامی علیه زنان هنگام رانندگی گفت که این رفتارها ریشه در کلیشههای اجتماعی دارد؛ کلیشههایی که توانایی زنان را نادیده میگیرند و مردان را در رانندگی برتر از زنان میدانند.
وی منشأ این نگرش را شیوه تربیت و آموزش اجتماعی دانست که از دوران کودکی محدودیتها و ترسهایی را به دختران تحمیل میکند و مانع شکلگیری اعتمادبهنفس در آنها میشود.
او همچنین تأکید کرد که مسئولیت تربیت و اداره خانواده بر عهده هر دو همسر است و نباید تمام این مسئولیت بر دوش یکی از آنها گذاشته شود.
سرهنگ سجی العبیجی در ادامه خاطرنشان کرد که بسیاری از زنان به دلیل ترس یا بیاعتمادی به نهادهای امنیتی، از ثبت شکایت درباره مزاحمتهایی که هنگام رانندگی با آن مواجه میشوند، خودداری میکنند.
وی همچنین با اشاره به آمارهای ترافیکی اظهار داشت که مردان بیشترین سهم را در میان عاملان تصادفات رانندگی دارند.

توانمندسازی روانی و اجتماعی؛ گامی اساسی برای مقابله با خشونت
در بخش توسعه اجتماعی، دکتر سهی مولود اظهار داشت که عنوان این نشست مفهومی فراتر از خشونت مستقیم علیه زنان را در بر میگیرد. به گفته او، زندگی مشترک، امتحانات و مشارکت زنان در جامعه نباید به میدان نبردی تبدیل شوند که زنان مجبور باشند بهتنهایی در آن مبارزه کنند.
وی تأکید کرد که زنان موجوداتی ضعیف نیستند، بلکه برای تقویت اعتمادبهنفس، شناخت تواناییهای خود، مقابله با چالشها و دفاع از حقوقشان به حمایت، آموزش و توانمندسازی روانی و اجتماعی نیاز دارند.
او توضیح داد که برخی زنان برای بیان و افشای خشونتی که تجربه میکنند، در برابر قانون یا جامعه با دشواری روبهرو هستند. از سوی دیگر، فشارهای روانی و اجتماعی گاهی به شکل رفتارهای منفی در محیط خانواده بروز پیدا میکند.
به همین دلیل، تقویت برنامههای آگاهیبخشی و ارائه خدمات روانشناختی و اجتماعی ضروری است؛ برنامههایی که بتوانند به شناسایی و رفع ریشههای خشونت و کاهش پیامدهای آن کمک کنند.
در ادامه این نشست، حاضران دیدگاهها و نظرات خود را درباره چالشهایی که زنان در محیط خانواده، جامعه و محل کار با آنها مواجه هستند، مطرح کردند و پیشنهادهایی نیز برای تقویت حمایتهای قانونی و اجتماعی از زنان ارائه شد.
جمعبندی مباحث این نشست نشان داد که مقابله با خشونت علیه زنان و دختران تنها با اقدامات قانونی امکانپذیر نیست، بلکه به مجموعهای از اقدامات هماهنگ در زمینه قانونگذاری، آگاهیبخشی و توانمندسازی روانی و اقتصادی نیاز دارد.
همچنین نهادینه کردن فرهنگ احترام، برابری و مسئولیتپذیری مشترک، از الزامات ایجاد جامعهای امن است که در آن کرامت انسانی و حقوق زنان حفظ شود.
در حاشیه این نشست نیز دکتر خیال الجواهری، دختر محمدمهدی الجواهری، شاعر نامدار عراقی، خواستار افزایش تلاشها و مطالبات اجتماعی برای اعمال فشار بهمنظور تصویب قوانین ضروری در حمایت از زنان و مقابله با خشونت شد.
وی بر ضرورت پیشبینی ضمانتهای قانونی لازم برای محافظت از زنان در برابر انواع آزار، سوءرفتار و نقض حقوق آنان تأکید کرد.