۶٨مین روز قطعی اینترنت؛ اقتصاد دیجیتال ایران در محاصره اختلال

گزارش نت‌بلاکس نشان می‌دهد محدودیت و اختلال گسترده اینترنت در ایران همچنان ادامه دارد؛ وضعیتی که به گفته این نهاد، دسترسی کاربران به شبکه‌های بین‌المللی را به‌شدت محدود کرده و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی به همراه داشته است.

مرکز خبر –بر اساس گزارش نهاد پایش اینترنت نت‌بلاکس، امروز پنجشنبه ١٧ اردیبهشت‌ماه، سطح دسترسی به اینترنت جهانی در ایران همچنان ناپایدار و به‌شدت محدود باقی مانده است. این وضعیت باعث شده بخش بزرگی از کاربران، به‌ویژه در حوزه‌های کاری و آموزشی، با اختلال‌های جدی در ارتباطات روزمره و فعالیت‌های آنلاین مواجه شوند. در برخی مناطق نیز دسترسی به خدمات پایه دیجیتال با قطعی‌های متناوب گزارش شده است.

«نت‌بلاکس» تأکید کرده است که تداوم این وضعیت صرفاً یک اختلال فنی نیست، بلکه به یک بحران ساختاری در دسترسی به ارتباطات جهانی تبدیل شده است. به گفته این نهاد، ادامه قطعی اینترنت تأثیر مستقیم بر معیشت گروه‌های مختلف، به‌ویژه کارگران مستقل، فریلنسرها، تولیدکنندگان محتوای دیجیتال و کسب‌وکارهای کوچک آنلاین داشته است؛ گروه‌هایی که بخش قابل توجهی از درآمد خود را از طریق اتصال به بازارهای جهانی تأمین می‌کردند.

در این گزارش همچنین آمده است که این محدودیت‌ها باعث از بین رفتن فرصت‌های شغلی، کاهش گردش مالی در بخش اقتصاد دیجیتال و ایجاد اختلال در زنجیره‌های کاری مبتنی بر اینترنت شده است. بسیاری از فعالان این حوزه از کاهش شدید سفارش‌ها، توقف پروژه‌های بین‌المللی و قطع ارتباط با مشتریان خارجی خبر داده‌اند؛ مسائلی که به گفته کارشناسان، در بلندمدت می‌تواند به خروج نیروی کار متخصص از کشور منجر شود.

از سوی دیگر، تحلیل‌های مطرح‌شده در گزارش‌های مرتبط نشان می‌دهد که تداوم این وضعیت می‌تواند به تغییر ساختار اقتصادی به نفع مجموعه‌هایی منجر شود که دسترسی محدود یا کنترل‌شده به زیرساخت‌های ارتباطی دارند. در چنین شرایطی، بخش خصوصی مستقل و کاربران غیرحاکمیتی بیشترین فشار را تحمل می‌کنند، در حالی که دسترسی‌های سازمانی و همسو با ساختارهای رسمی از ثبات نسبی بیشتری برخوردار هستند.

کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات نیز هشدار داده‌اند که ادامه طولانی‌مدت محدودیت اینترنت نه‌تنها به اقتصاد دیجیتال آسیب می‌زند، بلکه اعتماد عمومی به زیرساخت‌های ارتباطی کشور را کاهش داده و روند توسعه فناوری را کند می‌کند. به گفته آنان، اقتصاد جهانی امروز به‌شدت به اتصال پایدار وابسته است و هرگونه اختلال مزمن در این حوزه، اثرات زنجیره‌ای در بازار کار، آموزش و نوآوری خواهد داشت.

در حالی که مقام‌های رسمی در ایران معمولاً این محدودیت‌ها را با دلایل امنیتی، مدیریتی یا کنترل شرایط خاص توجیه می‌کنند، منتقدان معتقدند تداوم چنین سیاست‌هایی در نهایت به گسترش نابرابری دیجیتال، افزایش فشار اقتصادی بر طبقات متوسط و پایین و محدود شدن فضای فعالیت آزاد اقتصادی و رسانه‌ای منجر می‌شود.

با ادامه این وضعیت و ورود قطعی اینترنت به شصت‌ونهمین روز، شرایط ارتباطی در ایران همچنان در حالت غیرعادی و پرابهام باقی مانده است؛ وضعیتی که اثرات آن از حوزه ارتباطات فراتر رفته و به شکل مستقیم بر معیشت، اشتغال و ساختار اقتصاد دیجیتال کشور سایه انداخته است.