از تنور نان تا پرده سینما؛ روایت مادر و دختری از کار و استقلال زنان
در یکی از محلههای سلیمانی، مادری بیش از ۱۰ سال است با پخت نان و غذاهای سنتی کوردی زندگی خانوادهاش را میچرخاند. حالا دختر سینماگرش در کنار او ایستاده و این کسبوکار کوچک خانوادگی را به فرصتی برای اشتغال چند زن دیگر تبدیل کرده است.
هیلین احمد
سلیمانی- در کوچهای ساده، پیش از هر چیز بوی نان داغ و کولیره تازه توجهت را جلب میکند؛ بویی که فقط بوی غذا نیست، بلکه بوی تلاش، امید و زندگی است؛ زندگیای که چند زن با دستهای خود ساختهاند.
مادری در کنار زنان خانوادهاش، هر روز پیش از طلوع خورشید کار را آغاز میکند؛ از آماده کردن خمیر و پختن نان گرفته تا نان سنتی کولیره، کلانه و غذاهای سنتی کوردی. آنها تنها سفارش مشتریان را آماده نمیکنند، بلکه برای خود و زنان دیگر نیز امیدی برای ساختن آیندهای بهتر میآفرینند.
این ابتکار یک سال است که ادامه دارد و اکنون به محلی برای کار مشترک زنان تبدیل شده است. زیر نظر این مادر و دخترش، شش زن در کنار یکدیگر کار میکنند و هرکدام با سهم خود محصولی را آماده و به مشتریان عرضه میکنند.
برای این مادر، کار تنها راهی برای تأمین معاش نیست. او بیش از ۱۰ سال است که مادر است و با تلاش روزانه برای ساختن آینده فرزندانش تلاش کرده است. امروز نیز این مسیر را در کنار دخترش ادامه میدهد؛ زنی موفق که در دنیای هنر شناخته شده، فیلمساز است و در چندین اثر سینمایی حضور داشته، اما موفقیتهای هنری او باعث نشده از ریشههای خانوادگی و کار روزمره مادرش فاصله بگیرد.
این مادر و دختر در کنار هم نشان دادهاند که هنر، کار و زندگی میتوانند در یک نقطه به هم برسند؛ از دوربین فیلمسازی تا تنور نان، پیام مشترک آنها این است که هیچ کاری کوچک نیست، اگر با عشق و اراده انجام شود.
«آمدهایم تا برای زنان دیگر امید باشیم»
شنو بکر، صاحب این کسبوکار، میگوید سالهاست که در خانه خود غذاهای سنتی و محصولات خمیری تهیه میکنند، اما یک سال پیش تصمیم گرفتند فعالیتشان را از خانه به بیرون منتقل کنند و بهصورت گروهی کار کنند.
او میگوید: «بیش از ۱۰ سال است که کار میکنم و فرزندانم را بزرگ کردهام. ابتدا در خانه خودمان غذا و محصولات خمیری برای خانوادهها آماده میکردم و بعد از طریق پیک برای مشتریان میفرستادم. یک سال پیش با فرزندانم و زنان خانواده تصمیم گرفتیم کارمان را به کوچه بیاوریم تا همه بدانند که برای تأمین معاش خودمان کار میکنیم.»
او میافزاید: «با دخترم و چند زن دیگر شروع کردیم و حالا مشتریان استقبال خوبی از ما میکنند و تعداد مشتریانمان بیشتر شده است. هدفمان این است که در آینده کارمان را گسترش دهیم و زنان بیشتری را مشغول به کار کنیم.»
به گفته او، این گروه انواع غذاهای سنتی کوردی و محصولات خمیری را آماده میکند و تلاش دارد زمینهای فراهم کند تا زنان بتوانند مستقل و در کنار یکدیگر کار کنند و برای تأمین زندگی خود از خانه بیرون بیایند.
شنو بکر میگوید: «هر زنی باید بتواند مستقل و گروهی کار کند، با افتخار و بدون تردید برای تأمین معاش و استقلال خودش تلاش کند و در برابر موانع بایستد. ما آمدهایم تا از خانه بیرون بیاییم و برای زنان دیگر امید باشیم.»
بازی در دو فیلم و کار در کنار مادر
شانیا صالح میگوید ساکن شهر سلیمانی است و در رشته زبان تحصیل کرده و مدرک «بازرگانی بینالمللی برای زبانهای عربی و انگلیسی» دارد. او در تئاتر نیز فعالیت میکند و در چندین فیلم سینمایی نقش اصلی داشته است. از جمله در فیلم «کفن شین» بازی کرده و در چندین مجموعه و برنامه تلویزیونی نیز حضور داشته است.
او میگوید همواره تلاش کرده است صاحب کاری مستقل باشد و به فعالیتهایش افتخار میکند: «یک سال است که در کنار مادرم در زمینه تهیه محصولات خمیری کار میکنیم. ایده ما این بود که با تهیه غذا و محصولات خمیری، برای چند زن دیگر نیز فرصت شغلی ایجاد کنیم.»
شانیا صالح میافزاید: «شش زن در کنار ما کار میکنند و اگر آنها نباشند، نمیتوانیم این کار را ادامه دهیم. محصولات ما شامل کلانه، انواع کولیره با کنجد، گردو، جو و روغن و همچنین کولیره پَنجهکِشی است که بهویژه کلانه مشتریان زیادی دارد.»
این گروه در کنار محصولات خمیری، غذاهای سنتی کوردی مانند کوفته، کوبه و کلهپاچه را نیز تهیه میکند و محصولاتی مانند کلوچه گردویی، کلوچه خرمایی و شیرینیهای مختلف نیز در میان تولیدات آنهاست. به گفته شانیا، این غذاها مشتریان زیادی دارند و سفارشها به نقاط مختلف شهر سلیمانی ارسال میشود.
«به دلیل کمبود امکانات، کارمان را جلوی خانه انجام میدهیم»
شانیا صالح درباره محل فعالیتشان میگوید: «محل کار ما در محله مجیدبگ و جلوی خانهمان است. مغازه نداریم و یک چادر برپا کردهایم. برای مشتریانی که مسیرشان دور است، سفارشها را ارسال میکنیم و برخی دیگر نیز خودشان برای خرید میآیند.»
به گفته او، این گروه معمولاً هر روز از ساعت چهار تا هفت عصر فعالیت میکند، اما در فصل زمستان به دلیل بارش باران و برف و سرمای هوا، امکان فعالیت کامل ندارند و بخشی از کار تهیه کلانه را در خانه انجام میدهند؛ مسئلهای که فشار زیادی بر آنها وارد کرده است.
او میگوید حمایت مردم محله و دیگر شهروندان نقش مهمی در ادامه فعالیت آنها دارد: «مردم محله و شهروندان دیگر همیشه از ما حمایت میکنند و پشتیبان ما هستند. اگر حمایت آنها نبود، نمیتوانستیم کارمان را ادامه دهیم. علاقهای که به کارمان داریم باعث شده سختی سرما و گرمای تابستان را تحمل کنیم.»
شانیا صالح در پایان میگوید به دلیل نداشتن توان مالی کافی، هنوز امکان راهاندازی یک مغازه و رهایی از مشکلات ناشی از گرما، سرما، باران و برف را ندارند. با این حال، امیدوارند در آینده کسبوکار خود را گسترش دهند، صبحانه و ناهار عرضه کنند و غذاهای سنتی کوردی بیشتری در اختیار شهروندان قرار دهند.
او همچنین میگوید ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر برای زنان، یکی از برنامههای آینده آنهاست: «شبها من و مادرم در خانه شیرینی و غذا آماده میکنیم و در طول روز کولیره درست میکنیم. پیام من برای زنانی که میگویند کار وجود ندارد این است که نه، کار هست. ما از یک ایده کوچک شروع کردیم و امیدوارم بتوانیم فرصتهای شغلی بیشتری برای زنان ایجاد کنیم تا خودشان صاحب درآمد و استقلال مالی باشند.»