زنان غزه مرحله دوم آتشبس را چگونه میبینند؟
زنان نوار غزه با امید به پایداری توافق آتشبس روزگار میگذرانند؛ به این امید که بتوانند به زندگی خود پیش از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ بازگردند.
رفیف اسلیم
غزه - مرحله پیشِرو در غزه با تحولات مهمی همراه است؛ تحولاتی که به تکمیل اجرای آتشبس و آغاز مرحله دوم آن، از جمله موضوع تحویل سلاح جنبش حماس، مربوط میشود. اما زنان این شهرِ در محاصره، در حالی که نقضهای اسرائیل همچنان ادامه دارد و شمار قربانیان هر روز افزایش مییابد، این تحولات را چگونه میبینند؟ نگاه آنها به آینده چیست؟
نهال الجرجاوی میگوید زنان غزه از حملات بیوقفه و از تکرار احساس فقدان خسته و فرسوده شدهاند؛ چرا که تقریباً در هر خانواده فلسطینی، بهسبب جنگ، عزیزی از دست رفته است. او با این پرسش که چرا جنگ فوراً و بیدرنگ متوقف نمیشود تا زندگی به حالت عادی بازگردد، تأکید میکند خسارتهای مادی قابل جبراناند؛ خانهها دوباره ساخته میشوند، اما انسانها را چگونه میتوان جایگزین کرد؟ «مادری که فرزندش را از دست داده چگونه جبران میشود؟ یا خواهری که برادرش را؟ نمونهها بیشمارند.»
به گفته او، زنان بیش از هر چیز به آتشبس نیاز دارند تا رنج زنانی پایان یابد که نه کسی به آنها توجهی دارد و نه به فرزندان خردسالشان؛ بهویژه دختران جوانی که سن هیچیک از آنها بیش از ۲۳ سال نیست و تنها با دو کودک، بدون هیچ نانآوری، رها شدهاند. او میافزاید: «خبرها زیاد است، اما در عمل چیزی اجرا نمیشود؛ بهخصوص درباره بازگشایی گذرگاه زمینی رفح، تسهیل عبور افراد سرگردان در کشورهای عربی همسایه و خروج بیمارانی که جانشان در خطر است.»
این زن پنجاهساله میگوید حتی نمیداند در برابر اخبار منتشرشده چه احساسی دارد؛ خوشحال است یا ناراحت، یا شاید بیتفاوت، خودش هم دقیقاً نمیداند. با این حال، هنوز به امید چنگ زده، اما تأکید میکند که امید بهتنهایی کافی نیست و باید نشانههایی واقعی از جمله ورود سیمان برای بازسازی، ورود پول نقدِ کاغذی و فلزی، و کاهش مشکلات روزمره زنان در انجام معاملات مالی دیده شود. او میگوید دیگر نمیتوان فقط به وعدههایی دل بست که در حد حرف باقی میمانند.
او توضیح میدهد که اخبار را از سایتها یا شبکههای اجتماعی دنبال نمیکند، بلکه به حرفهای مردم در خیابان و گفتوگوهای میان زنان درباره آتشبس و چگونگی اجرای آن گوش میدهد؛ به این امید که زنان این شهر محاصرهشده دستکم طعم یک زندگی آرام را بچشند. با این حال، به گفته او، «نقضهای روزانه نیروهای اسرائیلی، امید به اجرای کامل توافق، آنگونه که در طرح دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آمده را هر روز کمرنگتر میکند.»
«فرصتی برای نفس کشیدن»
در مقابل، تهانی العمارین میگوید واژه «آتشبس» برای او معنایی فراتر از سیاست دارد و به سلامت روانش کمک میکند؛ چرا که آن را فرصتی برای نفس کشیدن میداند، شبیه استراحتی کوتاه برای یک مبارز. او میپرسد: مگر زنان غزه در تمام مدت این حملات که نزدیک به دو سال ادامه داشته، نجنگیدهاند؟ به گفته او، زنان غزه با آوارگی، فقدان عزیزان، سوءتغذیه، سرپناه نامناسب و دهها مشکل دیگر جنگیدهاند و تنها بمبارانها نبوده که زندگیشان را تلخ کرده است.
او میگوید اخبار مربوط به گذرگاهها را با دقت دنبال میکند، چرا که همسرش در آغاز جنگ برای درمان از غزه خارج شد و تاکنون نتوانسته بازگردد. او اکنون بهتنهایی مسئولیت نگهداری از فرزندانش را بر عهده دارد؛ نه خودش قادر است نزد همسرش برود و نه او، بهدلیل محدودیتها و پیچیدگیهای تحمیلی اسرائیل، میتواند وارد نوار غزه شود. تهانی آرزو میکند گذرگاهها در هر دو جهت بهطور واقعی باز شوند و مصالح ساختمانی مانند سیمان و سنگ وارد غزه شود تا بتوان باور کرد که این توافق جدی است و همه بندهای آن اجرا خواهد شد.
او همچنین امیدوار است کشورهای میانجی، اسرائیل را به پایبندی به آتشبس و توقف نقضها از جمله حملات هوایی و توپخانهای وادار کنند؛ حملاتی که هر روز جان دهها غیرنظامی را میگیرد، گویی پیامی آشکار به مردم غزه میدهد: اینکه زندگی آنها هرگز به پیش از هفتم اکتبر بازنخواهد گشت و مرگ همچنان کودکان، زنان و سالمندان را دنبال خواهد کرد، حتی اگر هیچ نقشی در این جنگ نداشته باشند.
تهانی العمارین میگوید برای یافتن روزنهای از امید، تنها به خواندن روزنامهها و سایتهای خبری فلسطینی بسنده نمیکند؛ بلکه به رادیوهای محلی و تحلیلهای سیاسی نیز گوش میدهد تا ببیند کدامیک از بندهای طرح دونالد ترامپ امکان اجرا دارد؛ از جمله بازگشت آوارگان به خانههایشان در مناطق موسوم به «خط زرد»، آغاز بازسازی، بازگشایی گذرگاه رفح در هر دو جهت، شروع واقعی فعالیتهای کمیته صلح و برداشته شدن بار سنگینی که سالهاست بر دوش زنان غزه افتاده است.