سودان ۲۰۲۶؛ تلاش برای احیای گردشگری و نجات میراث تاریخی
در پی خسارات گسترده درگیریها به محوطههای باستانی و زیرساختهای گردشگری سودان، ایالت شمالی با معرفی دنقلا بهعنوان پایتخت گردشگری ۲۰۲۶، برنامهای برای بازسازی تأسیسات، حفاظت از آثار تاریخی و بازگرداندن جایگاه جهانی گردشگری این کشور آغاز کرده است.
آيه ابراهيم
سودان- ایالت شمالی سودان از ایالتهای غنی از آثار تاریخی بهشمار میرود و تلاش دارد در سال جاری از طریق پایتخت خود، شهر دنقلا، جایگاه گردشگریاش را بازیابد. در همین راستا، جشنواره «دنقلا، پایتخت گردشگری سال ۲۰۲۶» را راهاندازی کرده است؛ جشنوارهای که هدف اصلی آن بازسازی زیرساختها و معرفی تمدن سودان به جهان است، پس از آنکه برخی محوطههای تاریخی و اشیای موزهای به صحنههای غارت و درگیری تبدیل شدهاند و نیازمند مداخلات فوری برای حفاظت و نجات هستند.
ولاء عمر عیساوی که در وزارت گردشگری فعالیت میکند، تأکید کرد که درگیریها تأثیر بزرگی بر بخشهای مختلف از جمله گردشگری داشته است؛ بخشی که بهدلیل غارت آثار و موزهها بهشدت آسیب دید و این امر موجب توقف جریان گردشگران شد، چرا که کشور ناامن تلقی میشود. همچنین تأسیسات گردشگری مانند هتلها نیز تخریب شدهاند.
او توضیح داد که آسیب گستردهای به ظرفیتهای گردشگری و مناطق طبیعی جذاب وارد شده و این مسئله بهطور منفی بر رشد اقتصادی کشور تأثیر گذاشته است، زیرا درآمدهای گردشگری «بهطور مستقیم در رشد اقتصادی سهیم هستند». وی افزود که درگیریها چالشهایی مانند افزایش هزینههای سفر، کاهش شمار گردشگران و افت درآمدهای گردشگری را به همراه داشته است.
ولاء عیساوی بر ضرورت بازسازی تأسیسات و تدوین برنامهای روشن برای تبلیغ و تقویت تلاشها جهت جذب گردشگران و متقاعد کردن آنان به امن بودن سودان تأکید کرد.
درگیریها در سودان خسارات گستردهای به بخشهای گردشگری و آثار تاریخی وارد کرده است؛ از جمله غارت و تخریب وسیع محوطههای تاریخی مانند مروی و النقعة، و نیز موزههای اصلی همچون المتحف القومي بالخرطوم که در آن اشیای طلایی و مجسمههای سنگی به ارزشهای کلان به سرقت رفت و قطعات نادر باستانی قاچاق شد.
ضرورت همکاری برای بازگرداندن جایگاه گردشگری
غاده عثمان جاویش، مسئول در شورای عالی فرهنگ و رسانه، تأکید میکند که درگیریهای جاری تأثیر شدیدی بر مناطق گردشگری و باستانی کشور گذاشته است. او اشاره میکند که برخی از این مراکز بهطور کامل تخریب شدهاند، از جمله موزه بزرگ که تخریب و آثار ارزشمند داخل آن غارت شده است. به گفته او، «درگیریها زیرساختهای مهم گردشگری از جمله هتلها و دیگر تأسیسات را نابود کردهاند.»
وی معتقد است که باید تلاشها بر بازگرداندن جایگاه گردشگری سودان، مرمت مناطق گردشگری و فعالسازی آنها متمرکز شود تا کشور به دوران پیشین خود بازگردد و تأکید میکند: «همه باید برای این هدف همدل و همکار باشند.» او همچنین خواستار اعمال ضوابطی برای ورود به مناطق گردشگری شد.
با وجود تأثیر شدید درگیریها بر آثار و گردشگری کشور، میراث فرهنگی، آثار باستانی و تاریخ سودان همچنان در حافظه و وجدان مردم سودان محفوظ است. این سخن را جیداء احمد الصاحب، روزنامهنگار و علاقهمند به حوزه گردشگری و میراث فرهنگی، بیان میکند.
او تأکید میکند که انتخاب دنقلا بهعنوان پایتخت گردشگری سال ۲۰۲۶ مستلزم اجرای برنامههای متعددی از سوی مقامات است که میتواند به احیای آثار و گردشگری کشور کمک کند. وی میگوید: «گامهای عملی و تلاشهای فشردهای در این زمینه در جریان است» و جشنواره را اقدامی مثبت در راستای بازگشت گردشگری میداند. او از همگان دعوت کرد تا با مشارکت در این جشنواره و معرفی مناطق گردشگری و باستانی، به بازگرداندن کشور به وضعیت پیشین خود کمک کنند و گردشگران را بار دیگر جذب نمایند.
محوطههای باستانی که دچار تخریب شدهاند، شامل سایتهای ثبتشده در فهرست میراث جهانی مانند «النقعة و المصورات» و گورستانهای باستانی در جزیره صای هستند. همچنین فعالیتهایی برای قاچاق آثار گزارش شده است. دفاتر اداره آثار در خارطوم نیز غارت شده و اسناد و پروندههای مرکزی مهم از بین رفتهاند. افزون بر این، ساختوسازهای غیرمجاز و کشاورزی در داخل محوطههای باستانی رصد شده و برخی از این مناطق به صحنه درگیری تبدیل شدهاند.